رفتن به محتوای اصلی

دادگاه‌های انقلابگروه و سازمان

نام‌های دیگر: دادگاه انقلاب، دادگاه انقلاب اسلامی، دادگاه‌های انقلاب اسلامی، دادگاه عالی انقلاب اسلامی، دادسراهای انقلاب

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دادگاه‌ها و دادسراهایی که پس از پیروزی انقلاب برای رسیدگی به جرایم ویژه تشکیل شدند.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گفتگو با جمعی از دانشگاهیان پیرامون دولت موقت و ارتش‌— ۱۳۵۷/۱۱/۲۷

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸
۱۳۵۷۱۳۶۸

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۶۶ پاراگراف)

توقف محاکمات دادگاه مرکزی تهران تا تصویب آیین‌نامهٔ جدید و منوط شدن اجرای احکام شهرستان‌ها به تأیید آن

… تسریع در محاکمات و اجرای احکام درباره جنایتکاران- فی الجمله- منتفی شده است، لازم است از این پس محاکمات زیر نظر شورای انقلاب اسلامی و دولت انقلاب اسلامی صورت گیرد. و به همین منظور دستور داده شده است که شورای انقلاب اسلامی آیین نامه جدیدی تنظیم و تصویب نماید. از این رو لازم است دادگاه مرکزی تهران، از این تاریخ تا تصویب آیین نامه جدید، محاکمات را متوقف کند؛ و دادگاههای شهرستانها به کار بازپرسی و محاکمه ادامه دهند ولی اجرای احکام این دادگاهها از این پس موقوف به تایید دادگاه مرکزی خواهد بود که طبق آیین نامه جدید صورت خواهد گرفت.

انحصار صلاحیت به جرایم ضدانقلابی و منع دخالت در جرایم موجب حد

تذکر این نکته بجاست که تمامی دادگاههای انقلابی بجز رسیدگی به جرایم ضد انقلابی، حق هیچ گونه دخالت در امور دیگر از قبیل دزدی و سایر اموری که موجب حد می‌شود را ندارند؛ زیرا دادگاههای فوق العاده انقلاب اسلامی فقط مربوط به رسیدگی به امور ضد انقلابی در حال حاضر و در دوران رژیم اختناق می‌باشد.

لزوم محاکمهٔ سریع و علنی جنایتکاران رژیم فاسد

12- باید هر چه سریعتر به وضع جنایتکاران رژیم فاسد رسیدگی شود و در دادگاههای فوق العاده انقلابی- مردمی علناً آنان را محاکمه کرده و به مجازات برسانیم تا مردم ستمدیده ما از وضع آنان مطلع شده و مطمئن شوند افرادی که آنان را در طول دوران سیاه استبداد اذیت و آزار کرده بودند، چگونه به جزای اعمال خود می‌رسند.

صدور حکم شرعی در محاکمهٔ متهمان پس از تمامیت مقدمات

به جنابعالی ماموریت داده می‌شود تا در دادگاهی که برای محاکمه متهمین و زندانیان تشکیل می‌شود، حضور به هم رسانده و پس از تمامیت مقدمات محاکمه، با موازین شرعیه حکم شرعی صادر کنید.

محاکمه و مجازات جنایتکاران رژیم سابق در دادگاه ویژهٔ انقلاب

این جنایتکاران در دادگاه ویژه انقلاب محاکمه شده‌اند و به سزای اعمال خود رسیده‌اند. اینها سزای واقعی اعمال خود را پس از مرگ خواهند دید. این جنایات و کشتار، کیفری سخت دارد که در کتاب آسمانی ما- قرآن- بیان شده است.[2] تمام مجرمین و کسانی که شریک جرم جنایات شاه بوده‌اند به سزای اعمال خود خواهند رسید. انقلاب عظیم اسلامی ما این جانیان را مجازات …

لزوم جدیت و نبود سستی در جلوگیری از فسادها

و من راجع به دادگاه انقلاب و راجع به کارهایی که مربوط به دادگاه انقلاب است، من نمی‌گویم که باید اینجا سستی بشود. اینجا باید با جدیت جلویش گرفته بشود، باید جلوی این فسادها گرفته بشود. حالا بگیرند نگه دارند تربیت کنند یا اگر واقعاً مستحق حدود شرعی هستند حدود شرعی را جاری بکنند که- زندانها- باید زندانها محل تربیت باشند، باید مردم را در زندانها تربیت کرد. زندان خودش یک تربیتگاه باید باشد. خوب، کسانی که در زندان هستند برایشان صحبت بشود ارشاد …

جدا بودن حساب این دادگاه‌ها و لزوم تعقیب جدی کارشان

… هستند، اینهایی که از اول بودند حالا هم هستند در میدان، حالا هم [خدمت‌] می‌کنند. و از باب اینکه یک ناراحتیهایی در پیش بود، خوب، من صلاح دیدم به اینکه بعض مسائل را مطرح کنم و به آقایان بگویم و آقایان هم پیگیری دارند می‌کنند. و امیدوارم که کارها را درست بکنند. اما در همان جا من قضیه دادگاهها و دادسرای انقلاب را که مربوط به این جمعیت است، همان جا من گفتم آنها حسابشان علی‌ حدّه است. اینها باید با جدیت [درست‌] بشود، با جدیت تعقیب بشود و حسابشان را درست بکنند. البته معاشره، معامله با آنها مادامی که در زندان هستند، معامله انسانی- اسلامی باید باشد. و هر وقت هم معلوم شد که این شخص باید فلان حد را بخورد، فلان حد را بخورد. باید هم بماند تو حبس تا برود و آن، اشراری است که اگر بیرونش کنند باز هم مشغول بشود به آن کارها، …

اجرای حکم قرآن و پرهیز از تجاوز و افراط

… عزیز را از این خس و خاشاکها پاک نمایند، و بدانند که نیروی ایمان پیروز است. و بر ملت قهرمان است که با پشتیبانی بیدریغ خود از قوای انتظامی و سپاه پاسداران، این گروهکهای ورشکسته را که در خیابانها به شرارت می‌پردازند دستگیر کرده و به محاکم صالحه تحویل دهند. و بر محاکم انقلاب است که بر طبق فرمان الهی با آنان رفتار نمایند و بی‌کم و کاست حکم قرآن کریم را اجرا نمایند و به خواست خداوند فتنه را بخوابانند و از تجاوز و افراط خودداری کنند.

نمایش اعدام جنایتکاران پس از محاکمه به‌عنوان آدم‌کشی در تبلیغات خارج

… اکرم مشغول فداکاری یا ترویج احکام بودند، لکن ما این متاع خودمان را نتوانستیم عرضه کنیم. آنها باطل خودشان را عرضه کردند به دنیا به صورت حق و متاعهای فاسد خودشان را به دنیا عرضه کرده‌اند به صورت متاع خوب؛ و متاع خوب ما را عرضه کردند به دنیا به صورت مُوحِش! شما چند نفر فاسد را در اینجا به دادگاهها سپردید و دادگاهها آنها را که سالهای طولانی به این ملت ستم کرده بودند و بعضیها کشتار کرده بودند و بعضیها دستور کشتار داده بودند و انحرافات مذهبی بعضی داشتند، بعد از محاکمه آنها را اعدام کردند؛ و این بوقهای تبلیغاتی خارج، دانسته به اینکه مسائل درونی ما چیست، مشغول تبلیغات و اینکه در ایران آدمکشی رواج دارد، آدمکشی می‌شود! نه اینکه آنها ندانند این آدمهایی که در اینجا کشته شدند آدم نبودند؛ سبع بودند، جنایتکار بودند؛ آنها می‌دانند که مامورهای خودشان چه اشخاصی بودند، و برای خاطر همان خواسته‌ها بوده است که آنها را به کار واداشتند؛ لکن وقتی که پای تبلیغات می‌آید، ایران را یک کشور …

مجازات شایعه‌سازان در حد ضدانقلابیون

5- نیروهای انتظامی موظف هستند کسانی را که دست به شایعه‌سازی می‌زنند از هر قشر و گروهی که باشند، فوراً دستگیر و به دادگاههای انقلاب تسلیم و دادگاههای مذکور آنان را در حد ضد انقلابیون مجازات نمایند.

محاکمه و مجازات عاملان رژیم سابق بدون کشتار جمعی

… حرفها و آن کشتارها و اینها واقع شد. یک عده معدودی که همه می‌شناختندشان اینها چکاره بودند، یک عده‌شان فرار کردند. یک عده‌شان که اینجا ماندند اینها را گرفتند محاکمه کردند. و در حبس هم من وقتی سوال می‌کردم می‌گفتند خیلی حالشان خوب است در حبس. جایشان هم خوب است. محاکمه کردند. هر کدام اشخاص را کشته بودند یا اینکه بساط و آن طورها کرده بودند، به جزایشان رساندند. اینها چیزهایی است که سابقه ندارد در دنیا. از آن طرف یک سال و دو- سه ماه است که از پیروزی می‌گذرد. در این یک سال و دو- سه ماه همه‌ کارها اصلاح شده، همه کارها. در بین خودمان البته یک دسته شیطان، یک دسته فضول هست در ایران که اینها تتمه همانهایند، تتمه همان …

آزادی همگان پس از انقلاب و اعدام خائنان تنها پس از محاکمه

… [...] یک ورقه‌ای چاپ کرده بودند، شاید دیده باشید که این ممالکی که اسم برده بود اینها را نوشته بود که چقدر کشته شدند. چقدر در حبس رفتند. اینجا الحمد للَّه بعد از [انقلاب‌] یک نفر کشته نشد، به این معنا که این ملت ما یک کسی را گرفته باشد کشته باشد بیخودی نیست. دنبال این انقلاب همه دروازه‌ها باز بود. همه اشخاص آزاد بودند. و یک دسته از اشخاصی که خیانت کرده بودند به این مملکت، کشته بودند مردم را، آزار کرده بودند، اینها را گرفتند و محاکمه کردند و بعد از محاکمه هم [اعدام‌] کردند.

رسیدگی دادگاه‌های انقلاب به سرمایه‌های نامشروع و مصادرهٔ آن

… اموال روی موازین اداری، روی موازین قانونی باید باشد. اگر بنا باشد که هر کس برسد، بریزد و مصادره کند، این هرج و مرج است. هرج و مرج نباید [باشد] در یک مملکتی که حالا شما انقلاب کردید، پس باید هرج و مرج هم باشد؟! هرج و مرج نباید باشد، باید روی موازین باشد. دادگاههای انقلاب هستند، وقتی که مراجعه کنید به آنها، که این سرمایه‌ها که اینها پیدا کردند از غیر مشروع بوده، آن رسیدگی می‌کند. چنانچه اگر غیر مشروع بوده، مصادره می‌کند. اما به مجرد اینکه فرض کنید که کسی بگوید که مال زاغه‌نشینان است، ما هم حالا هم می‌گوییم که مملکت اولی‌ هست به زاغه‌نشینان تا دیگران، اما معنایش این نیست که الآن زاغه‌نشینان بریزند و مردم را از خانه‌شان بیرون کنند، یا بگیرند جاها را. معنایش این است که روی …

صدور و اجرای حکم شرع دربارهٔ متهمان با توجه به فرمان عفو نیمهٔ شعبان

بدین وسیله جنابعالی به سمت قاضی شرع در دادگاه انقلاب اسلامی کرج منصوب می‌شوید که در دادگاههای انقلاب حضور به هم رسانده و با توجه به فرمان عفو مورخه نیمه شعبان 99 حکم شرع را در مورد متهمان صادر و اجرا نمایید. از خدای تعالی موفقیت جنابعالی را خواستارم.

رسیدگی به پرونده‌ها و صدور احکام بر طبق موازین شرع با توجه به فرمان عفو نیمهٔ شعبان

بدین وسیله جنابعالی به سمت قاضی شرع در دادگاههای انقلاب اسلامی مشهد مقدس منصوب می‌شوید که در دادگاههای مزبور حضور به هم رسانده و به پرونده‌ها رسیدگی نموده و با توجه به فرمان عفو مورخه نیمه شعبان 99 احکام را صادر و بر طبق موازین شرع انور اجرا نمایید. از خدای تعالی موفقیت جنابعالی را خواستارم.

رد اتهام دیکتاتوری به دادگاه‌های اسلامی و نقد دلسوزی برای نصیری و هویدا

… تبعیدگاهها به آنها رنج می‌دادند، اینها فرصت طلب‌اند، و شماها که حالا که راه یک قدری صاف [شده‌] ریختید سر این سُفْره، فرصت طلب نیستید؟ چه دیکتاتوری علمای اسلام کرده‌اند؟ کدام دیکتاتوری؟ خوب، نشان بدهید بگویید فلان جا با زور، با فشار، با چه دیکتاتوری کرده‌اند. دادگاههای اسلامی که پیدا شده است، این دادگاهها آنهایی را که محاکمه کرده‌اند، شما آنها را می‌خواهید تطهیر بکنید که می‌گویید دیکتاتوری کردند؟ یعنی آنها را با دیکتاتوری کشته‌اند؟ نصیری[1] و امثال نصیری را. شما حالا قلمهاتان را برداشتید گریه می‌کنید برای نصیری و برای هویدا[2] و برای محمد رضا خان، آن وقت خودتان را «ملّی» می‌دانید! آدم می‌دانید. ما اگر جلوگیری از این ملت نکنیم، برای شما خطر همه چیز پیش می‌آید، ما جلوگیری می‌کنیم. ما میل نداریم که ملت ما خدای نخواسته یک وقت چه بشود که می‌خواهند زور بگویند و ما چه. ملت ما با آرامش، با آزادی، ملت ایران با آزادی، با آرامش، رای داده؛ یک …

روشن‌نبودن دقت عمل در دادگاه‌ها

من هم می‌دانم که الآن همه جای ایران مسائلی هست. هم کمیته‌ها یک مقداری خرابکاری دارند؛ هم در دادگاهها خیلی معلوم نیست همچو با دقت عمل بشود؛ و هم دولت بعضی وقتها برنامه‌هایش بر خلاف است و صحیح نیست. اینها را من مطّلعم، می‌دانم. لکن الآن یک وقتی نیست که ما بخواهیم همه چیز را به هم بزنیم و اوضاع را دگرگون بکنیم. البته از بعضی مسائل که آقایان گفتند و ایشان اشاره کردند، جلوگیری خواهد شد. لکن باید این …

رسیدگی به پروندهٔ متهمان و زندانیان و صدور احکام شرعی در خراسان

بدین وسیله جنابعالی به سمت قضاوت در دادگاههای انقلاب اسلامی در استان خراسان منصوب می‌شوید که در تشکیل دادگاه و رسیدگی به پرونده متهمان و زندانیان اقدام نموده و احکام شرعیه را درباره ایشان صادر نمایید؛ و در هر حال احتیاط را رعایت نمایید. از خدای تعالی موفقیت آن جناب را خواستارم.

دستور رسیدگی سریع به پروندهٔ متهمان

نظر به اینکه در نیمه شعبان معظم 99- روز میلاد مسعود حضرت ولیّ عصر- کلیه متهمین که در رژیم سابق مرتکب تقصیراتی شده‌اند، به استثنای اشخاصی که ذیلًا ذکر خواهد شد، مورد عفو قرار گرفته، لازم است دستور دهید تمام دادگاههای انقلاب اسلامی سرتاسر کشور در اسرع وقت به پرونده متهمین رسیدگی نموده، و بخشوده‌شدگان را فوراً آزاد نمایند. استثناشدگان عبارتند از:

ممنوعیت تعرض به متهمان پیش از ثبوت شرعی جرم و تسلیم آنان به دادگاه انقلاب

… با روحیه قوی سربازی و در امن و امان به سر ببرند، و نیز در چنین حالی که سربازان اسلامند مورد نظرمقدس، ولیّ عصر- عجل الله فرجه- هستند قوای سه‌گانه مورد عفو هستند و این جانب و ملت شریف آنها را عفو نمودیم و البته موارد استثنا شده در بند دو در اینجا نیز جاری است. لکن تا جرم آنها به ثبوت شرعی نرسیده است، احدی حق تعرض به آنها را ندارد، و متهمین به جرمهایی که بخشوده نشده، باید از طریق ارتش و ژاندارمری و شهربانی تسلیم دادگاه انقلاب شوند؛ و دیگران حق هیچ گونه تعرض به آنها را ندارند.

خدشه‌دار شدن مکتب با رفتار خلاف عدالت در دادگاه‌ها

اگر خدای نخواسته در شهرستانها، در جاهایی که علما و روحانیون هستند، یک اختلاف نظری باشد که منتهی به اختلاف ظاهر بشود، مکتب ما خدشه دار می‌شود و این مسئولیت بزرگی است متوجه به روحانیین. اگر دادگاههای ما بر خلاف موازین اسلامی، بر خلاف عدالت، رفتار کنند، مکتب ما خدشه دار می‌شود. اگر پاسدارهای ما، که پاسدار جمهوری اسلامی هستند، پاسدار انقلاب اسلامی هستند، کاری بکنند که بر خلاف موازین پاسداری باشد، مکتب ما خدشه دار می‌شود و این مسئولیت بزرگی است. ما اگر در رژیم سابق شکست می‌خوردیم و کشته می‌شدیم لکن مکتبمان محفوظ بود، غم نداشتیم؛ …

توقع اجرای احکام اسلام از دادگاه‌های اسلامی

… از دولت اسلامی خلاف صادر بشود، اسلام را لکه دار می‌کند. اگر از روحانی در این زمان یک خلاف صادر بشود، مکتب را متزلزل می‌کند. اگر از پاسدارهای ما خدای نخواسته یک خلافی صادر بشود، همان کارهایی که در رژیم سابق می‌شد حالا با این اسم بشود، مکتب ما متزلزل می‌شود. اگر کمیته‌های ما خلافی بکنند [و همین طور] اگر دادگاههای ما [مکتب ضربه می‌بیند] این دادگاهها، دادگاههای طاغوتی که نیست، دادگاههای اسلامی است؛ از دادگاههای اسلامی توقع این دارند که احکام اسلام جاری بشود، و همین طور از همه ما. این مساله جزء مصیبتهایی است که من الآن برایش ناراحتم و شما هم ناراحت باید باشید. و علاجش به این است که هر یک ما به وظیفه‌ای که خدا برای او معین کرده عمل کنند؛ روحانیون عمل کنند به وظایفی که اسلام برایشان تعیین کرده.

هیاهوی دشمنان و خواندن ما به هیتلر و دیکتاتور پس از اعدام عده‌ای معدود جنایتکار

تحت مراقبت هستیم و هستید. این مراقبت از دشمن که دنبال این‌اند که ما را معرفی‌ کنند به دنیا که اینها این طور هستند. شما ملاحظه کردید که یک عده معدود جنایتکار، آن جنایتکاری که اگر وجودش محفوظ می‌ماند مثل یک غده سرطانی جامعه را فاسد می‌کرد، این عده معدود را شما ملاحظه کردید که وقتی که دادگاههای اسلامی اینها را حکم به اعدام کرد و اعدام کرد، سر و صدا از اطراف بلند شد: ما را به عنوان هیتلر خواندند! ما را به عنوان [دیکتاتور] خواندند. قضیه را می‌دانند؛ لکن دنبال این‌اند که یک چیزی از ما پیدا بکنند یکی را هزار تایش بکنند. و ما باید مراقب باشیم. این مراقبت دشمنها. و مراقبت اولیای خدا و دوستان شما اولیای خدا، که آنها هم ان شاء الله دوستان شما هستند؛ شما هم دوستان آنها هستید. و مراقبت ذات مقدس …

مجازات معممین مجرم پس از ثبوت شرعی جرم زیر نظر آن

1- نظر به اینکه روحانیون از حال معممین بهتر آگاه هستند، در شهرستانها به وسیله علمای اعلام درجه اول، هیاتهایی مرکب از سه نفر از اهل علم مورد وثوق و دو نفر از معتمدین محل تشکیل، و ماموریت رسیدگی به پرونده‌های اشخاصِ به صورت روحانی یا اهل منبر را به آنان بدهند؛ و پس از ثبوت جرم- شرعاً- تحت نظر دادگاه انقلاب اسلامی به مجازات برسند.

اعدام شمار اندکی برای احقاق حقوق بشر

این برای حقوق بشر است. خوب، این بشر حق دارد، آن بشر هم حق دارد. این بشر سلامت این را سلب کرده است، حقِّ این است که سلامت او را سلب کند. این بشر یکی را کشته است، حق ورثه او این است که او را بکشند. ما ورثه را پیدا نکنیم، حق حاکم است که او را بکشد. تا حالا این عده- را که کم هم بودند؛ چیز زیادی نبودند- ... دادگاههای انقلابی کشته‌اند. اینها برای احقاق حقوق بشر اینها را کشته‌اند. اینهایی که ادعای حقوق بشر می‌کنند و برای «القانیان»[2] هیاهو می‌کنند و یا برای «هویدا»[3] هیاهو می‌کنند، اینها هستند که حقوق بشر را پایمال دارند می‌کنند.

دقت و امانت دادگاه‌ها و تخفیف در مجازات‌ها

… می‌دانند و خودشان را به کری می‌زنند؟ خائنند اینها! اینها می‌خواهند ما را باز زیر بار همان [اسارتهایی‌] که سابق بود بکشند. ما به این حرفها گوش نمی‌دهیم. ما برای احقاق حق بشر، برای حقوق بشر [...] تا حالا این جمعیتی که کشته شده است برای احقاق حقوق بشر بوده است. دادگاههای ما با دقت و با همه جور و اشخاص امین [که‌] بوده‌اند این کار را کرده‌اند. از این به بعد باز یک قدری تخفیف داده شده است، که [یک قدری مثلًا] به آن حدّت نباشد. بعدها هم زیادتر تخفیف داده می‌شود؛ لکن ما با همین اشخاصی که این طور شکنجه کردند، این طور آدم کشتند- ما سفارش کردیم که در حبسها حتی به [آنها] یک کلمه درشت نگویند. من اعلام کردم این را، اعلامیه داده‌ام، که حبسی را در حکومت اسلامی- و لو هر چه مجرم باشد- حبسی را حق ندارند به اینکه گرسنگی بدهند، حق …

جرم بودن تخلف دادگاه‌ها از حدود حکم اعدام و موجب قصاص بودن آن

2- کسی که فرمان کشتار عمومی داده است و یا مرتکب شکنجه‌ای شده که منجر به مرگ شده باشد، هیچ دادگاهی حق ندارد حکم اعدام صادر کند و نباید اشخاص در غیر از دو مورد مذکور اعدام شوند. تخلف از این امر جرم است و موجب ثبوت قصاص.

لزوم اجرای احکام صادره طبق موازین

لازم است جنابعالی مسافرتی به شهرهای ملایر و زنجان بنمایید و در دادگاههای انقلاب اسلامی که در این دو شهر تشکیل می‌شود شرکت نمایید و متصدی مقام قضاوت شرعیه گردید و احکام صادره را طبق موازین اجرا نمایید. از خدای تعالی موفقیت همگان را خواستارم.

مهار عواطف ملت در برابر عاملان کشتار جوانان

… ببینید که این اشخاص که حکم اعدامشان صادر شده و اعدام شده‌اند آیا یک نفر کشتند؟ آیا ده نفر کشته‌اند؟ آیا یک ملت را بیچاره کردند؟ اینها تمام ملت ایران را بیچاره کردند و در ظرف پنجاه سال همه را در تحت فشار قرار داده‌اند اینها جنایاتی به این ملت کردند که اگر ... دادگاهها نبود خود ملت می‌ریختند و آنها را می‌کشتند! دادگاهها کنترل کردند عواطف ملت را، ملتی که در خیابانها جوانهای خود را با امر امثال‌ اینها به خون آغشته دیده؛ با امر همین شاه و با امر همین هویدا[2] و با امر همین[3]) 48 (و امثال اینها. طاقت ندارد که اینها را زنده ببیند.