رفتن به محتوای اصلی

خودنگری

نام‌های دیگر: خودارزیابی، خودانتقادی

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ارزیابی انتقادی فرد یا مجموعه از کارکرد و کاستی‌های خود.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار پرسنل و فرماندهان ارتش‌— ۱۳۷۵/۰۱/۲۸

سیر زمانی

از ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۵
۱۳۷۵۱۳۹۵

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

هفتهٔ دولت فرصت ارزیابی کار خود برای مسئولان و نخبگان

خب، خود این هفته‌ی دولت، فرصت مغتنمی است؛ هم برای نخبگانی که بیرون از دولتند، هم برای اشخاصی که داخل دولتند؛ برای اینکه ارزیابی کنند، یعنی خودآزمایی کردن و ارزیابی کردن کار خود؛ بَلِ الاِنسانُ عَلى نَفسِهِ بَصیرَة؛ [۲] همه‌ی رؤسای دستگاه‌ها، خودشان بهتر از دیگران میتوانند کار خودشان را ارزیابی کنند. ما گاهی ممکن است در مورد آنچه انجام داده‌ایم، در مقام بیان -خب بیان است دیگر- یک چیزی را ادّعا کنیم، [امّا] مراجعه که میکنیم، می‌بینیم …

ریشهٔ غالب مشکلات در عملکرد خود مسئولان و لزوم نگاه نقادانه به خود

… غلط است. نقطه مقابل آن، که صدوهشتاد درجه با این تفاوت دارد، این است که عدّه‌ای نظام را - که نظام را هم در رهبری یا چیزی مثل رهبری خلاصه میکنند - از همه عیوب مبرّا نشان میدهند و هر مشکلی که هست، به پای چهار، پنج مسؤول یک بخش از نظام میریزند. این هم غلط است. ما مشکلاتی داریم که این مشکلات غالباً ناشی از عملکرد مجموعه خودِ ماست. باید ریشه مشکلات را بشناسیم و به خودمان - همان‌طور که آقای خاتمی در صحبت اوّلِ جلسه اشاره کردند - نگاه نقّادانه کنیم؛ نقاط قوّت و ضعف را بیابیم و دلسوزانه به نقاط ضعف بپردازیم و آنها را برطرف کنیم. این، ما را موفّق خواهد کرد.

لزوم نگاه انتقادی از بیرون به خود برای هر مجموعه

خوش‌آمدید؛ عزیزان من. امیدوارم ان‌شاءاللَّه روز ارتش برای ارتش جمهوری اسلامی ایران روزی مبارک، پرثمر و آینده ساز باشد. این روزها و هفته‌های یاد بود - مثل روز ارتش، روز معلّم، روز کارگر، روز سپاه و غیره - برای بازنگری به خویشتن است. برای هر مجموعه‌ای لازم است گاهی به خود بنگرد. نگاهی از بیرون، نه از درون. نگاه از درون، خودبینی است؛ اما نگاه از بیرون، نگاه ضعف‌جویانه و انتقادگر است. چشمِ نافذ است.

لزوم خروج فرد از خودبینی و شناخت نقص‌های خود برای علاج آنها

… مقایسه با ارتش سالهای پیش و سالهای پیش از آن نیست. امروز ارتش خیلی پیش رفته است. ولی در عین حال، خودنگری، بازنگری و خویشتن‌نگری، همیشه لازم است. فرد هم همین‌طور است. برای فرد هم گاهی لازم است که از خود بیرون آید. و این، سخت‌تر از بیرون آمدن از مجموعه است. هر فردی باید از زندان نفسانیّات و خودبینی و غرور، خود را خارج کند و از بیرون به خود بنگرد. همه ما به این تحوّل احتیاج داریم. جبلّت بشر با نقص آمیخته است. کی میتوانیم آن نقصها را برطرف کنیم؟ وقتی آنها را ببینیم؛ وقتی آنها را بشناسیم و وقتی قبول کنیم که نقص داریم. اگر خودمان را مطلق دانستیم، مغرور شده‌ایم. خیال کرده‌ایم نقصی نداریم. پس چه وقت به فکر خواهیم افتاد که خود را علاج کنیم؟ …

بازنگری در خود و دیدن عیب‌ها راه رسیدن به کمال

… شب؛ آن هم نه نماز شبِ آدم معمولی و عادی، بلکه نماز شبِ سیّد سجاد، آن امام همام به پروردگار عالم رو میکند و میگوید: «و هذا مقام من استجبی لنفسه منک و سخط علیها و رضی عنک[1] ». یعنی «پروردگارا! من به خاطر نفس خودم، به خاطر ضعفها و نقصهای خودم از تو شرمنده‌ام. بر نفس خود خشمگینم و از تو راضیام.» این جمله را امام سجاد علیه‌الصّلاة والسّلام، به پروردگار عالم میگوید: «فتلقّیک بنفس خاشعه و رقبة خاضعه.» بازنگری در خود این است، که انسان، آسمان کمال را مرحله پس از مرحله طی میکند و کامل میشود. اگر انسانهای والا پدید میآیند و اگر معنویّات و زیباییها خود را ظاهر میکنند و نشان میدهند، همه بر اثر بازنگری در خود و دیدن نقایص و عیبهای خود است. برخلاف انسانی که چشم را بر روی همه این ضعفها ببندد؛ خود را فارغ بداند؛ مغرور به خود و مغرور به خدا شود؛ مغرور به اندک شعله نورانیّتی شود که در وجود او و بالاخره در وجود هر انسانی هست و خود را نشان داده است و نهایتاً به همین قانع شود. بعضی افراد هستند که به …

لزوم بازنگری جمع‌ها در نیازهای خود

جمعها هم این گونه است. باید نگاه کنید که چه چیز لازم است. این ملت هم از روزی که متوجه نقایص خود شد؛ از روزی که متوجّه ضعفها شد و خود باوری پیدا کرد، به پیش رفتن و ترقّی کردن و تکامل پیدا کردن رو نهاد. شما باید این گونه تصوّر فرمایید که ارتش یک ملتِ مستقلِ پیشاهنگِ دارای برترین آمال، ایده‌ها و آرمانهای بشری و انسانی، …