رفتن به محتوای اصلی

خودبینی

نام‌های دیگر: خودستایی، خودپسندی، خودفریبی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بزرگ دیدن خود و غفلت از عیب‌ها و نیاز خویش به خدا.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع اعضای هیات دولت و نمایندگان مجلس (توجه به معیارهای الهی)— ۱۳۵۹/۰۸/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۶
۱۳۵۹۱۳۶۶

فقط سال ۱۳۵۹همهٔ سال‌ها

حجاب شدن خصیصهٔ درونی از تشخیص خوب و بد

چه بسا انسان خیال می‌کند که دارد کار خوب می‌کند، و کار بد می‌کند، برای اینکه آن خصیصه‌ای که در او هست حجاب است از اینکه بتواند تشخیص بدهد خوب را از بد.

گمان کار خوب و خدایی در حالی که بد و شیطانی است

… اختیار خودمان فساد ایجاد می‌کنیم. با اختیار خودمان قلمهایمان را به کار می‌اندازیم برای اینکه دیگران را بی‌آبرو کنیم. قلمهای خودمان را و زبانهای خودمان را به کار می‌اندازیم برای اینکه حریفها را از میدان بیرون کنیم. اینها همه مکایدی[6] است که در خود انسان هست. انسان خیال می‌کند کار خوب می‌کند؛ و حال آنکه کار بد دارد می‌کند. خیال می‌کند برای خداست؛ و حال آنکه برای شیطان است.

خود انسان، حجاب بزرگ میان او و وجه‌الله

… است از اینکه اول قطره‌ای که از خون او به زمین بریزد تمام گناهانی که کرده است آمرزیده می‌شود. و مهم آن، آخرین خصلتی است که می‌فرماید. می‌فرمایند که- به حسب این روایت- که شهید نظر می‌کند به‌ وجه الله[1] و این نظر به وجه الله راحت است برای هر نبی و هر شهید. شاید نکته این باشد که حجابهایی که بین ما و حق تعالی هست و وجه الله است و تجلیات حق تعالی هست، تمام این حجابها منتهی می‌شوند به حجاب خود انسان. انسان خودش حجاب بزرگی است که همه حجابهایی که هست، چه آن حجابهایی که از ظلمت باشند و آن حجابهایی که از نور باشند منتهی می‌شود به اینکه حجابی که خود انسان است. ما خودمان حجاب هستیم بین خودمان و وجه الله. و اگر کسی فی سبیل الله و در راه خدا این حجاب را داد، این حجاب را شکست، و آنچه که داشت که عبارت از حیات خودش بود تقدیم کرد، این مبدا همه حجابها را شکسته است، خود را شکسته است، خودبینی و شخصیت خودش را شکسته است و تقدیم کرده است. و چون برای خدا جهاد کرده است و …

کوردلی‌دانستن پنداشتن کاری از خود حتی در طریق انبیا

… حیوانیت و غیر از این طبیعت هم هست. آنهایی که فهمیدند که مقصد، مقصد الهی باید باشد و ما از خداییم و به او رجوع می‌کنیم؛ انّا للَّه وَ انّا الَیهِ راجِعُون.[7] ما از خداییم. ما کاری انجام نمی‌دهیم، ما همان چیزهایی که خدا به ما داده است در راه خودش [می‌دهیم‌]. اگر مثل انبیا هم فرض کنید، یا در طریق انبیا هم باشیم، این کوردلی است که انسان خیال کند من یک کاری کردم. تو غرق نعمتهای خدا هستی. چشمت از خداست، گوشت از خداست، قدرتت از خداست، دستت از خداست، پایت از خداست، همه از اوست. من نمی‌توانم اسمش را هم امانت بگذارم، باز یک نفسانیتی هست در کار. وقتی همه از او هست، در راه او اگر دادید کاری نیست، این چیزی که از خود اوست در …