رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

اعتماد فرد و ملت به توان، فرهنگ و هویت خود.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در کنگره بزرگداشت اقبال لاهوری— ۱۳۶۴/۱۲/۱۹

سیر زمانی

از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۴۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

یک توصیه این است که هم دستگاه‌های مدیریتی، هم اساتید، در داخل دانشگاه‌ها خودباوری را ترویج کنید. جوانی که تحت تربیت و تحت آموزش و تعلیم شماست، باید به خود اعتماد داشته باشد - آن اعتماد به نفس ملی که عرض کردیم. بحثِ این نیست که شخصی به خودش اعتماد دارد، بحثِ این است که ما به خصال ملی خودمان، به امکانات ملی خودمان، به ذخائر فرهنگی خودمان، یک اعتماد به نفس عمومی داشته باشیم که به آن گفتیم اعتماد به نفس ملی - این حالت بایست در یکایک جوانهای ما بروز پیدا کند؛ یعنی جوان ما وقتی که می‌ایستد اینجا حرف میزند، باید اعتماد به نفس ملی خود داشته باشد؛ چون جوان، مظهر امید است.
در دوران جوانی ما، آنطوری که در جامعه واضح بود، این احساس وجود داشت که ایرانی نمیتواند؛ فرنگیها، اروپائیها، آمریکائیها باید پیش بروند، ما باید دنبال آنها حرکت کنیم و از آنها یاد بگیریم. اینکه ما هم میتوانیم یک راهی را باز کنیم، یک حرکتی را شروع کنیم، یک قلمروی را از قلمروهای مهم زندگی فتح کنیم، این برای ملت ما یک امر باور نکردنی بود. امروز درست بعکس شده است. جوان ایرانی، هیچ مقوله‌ای از مقوله‌های مهم نیست که برایش مطرح بشود و احساس کند که نمیتواند. عرض کردم؛ در مسائل علمی، در مسائل فنی، در مسائل سیاسی، آنچه که برای مجامع اهل تحقیق و پژوهش ما - که عمدتاً هم جوانهای کشورمان هستند - مطرح میشود، کارها و پیشرفتهای گوناگونی که مطرح میشود، جوان ایرانی احساس میکند که میتواند. این اعتماد به نفس، چیز بسیار مهمی است. این اعتماد به نفس در مجامع علمی پشتوانه‌ای دارد از اعتماد به نفس ملی؛ آن چیزی که من در چند سال قبل از این مطرح کردم که باید ملت به اعتماد به نفس ملی برسد؛ یعنی احساس کند که همه‌ی کارهای بزرگ را میشود با اراده، با خواست، با حرکت انجام داد. در هیچ کاری ما عاجز نیستیم. اینها زمینه‌های پیشرفت است.
شما شاید از بنده زیاد شنیده باشید، بنده هیچ مخالف کسب علم از بیگانه‌ها نیستم؛ ابداً. بنده بارها گفته‌ام که ما ننگمان نمیکند شاگردی کسی را بکنیم و یاد بگیریم؛ اما ننگمان میکند که خیال کنیم همیشه باید چشمهای ما آزمندانه، آرزومندانه، با احساس حقارت نفسی، به دست دیگران، به فکر دیگران، به کار دیگران باشد. این چیز بدی است؛ این را باید ریشه‌کن کرد. انسان مشاهده میکند؛ گاهی ما میخواهیم یک اخلاق خوب را در بین جامعه به وجود بیاوریم، مثالی که در تمجید آن اخلاقِ خوب میزنیم، حتماً از کشورهای غربی است! چه لزومی دارد؟ چرا ما این روحیه را هِی در مخاطبینِ خودمان تقویت کنیم که برای تشخیص و تمایز خوب و بد و برجسته و غیربرجسته، باید نگاهشان به طرف غرب باشد؟ همینی که حالا بعضی از دوستان گفتند: غرب‌باوری. این خودباوری در مقابل آن است. این به معنای دشمنی با کسی نیست، این به معنای تعصب علیه یک منطقه‌ی جغرافیائی یا منطقه‌ی سیاسی نیست؛ این به معنای این است که یک ملت وقتی که از توانائی خود، از استعدادهای خود، از فرآورده‌های خود روی برگردانْد و به آنها بی‌اعتقاد شد، سرنوشتش همان سرنوشتی است که کشورهای وابسته - چه خود ما در دوران پهلوی، چه کشورهای دیگری که مشاهده میکنیم - به آن دچار شدند.

احساس ضعف نکردن در برابر سخنان پرطمطراق دیگران

سوّم اینکه احساس ضعف نکنیم در مقابل حرفهاى قلمبه‌سلمبه‌ى دیگران. منطق اینجا است، حرفِ درست اینجا است. اگر شما یک ‌وقتى مىبینى که یک چیزى برایت جا نیفتاده، بدان درستش دستت نیست؛ بروید سراغ اهلش تا درستش را، منطقى‌اش را، مستحکمش را، قوى‌اش را به شما بدهند. عزیزان من! این همان مشعلى است که پیغمبر اکرم برافروخت و آن روز دنیایى را روشن کرد؛ آن روز تمدّنهایى را نه …

رسیدن ملت به باور توانایی ساختن زندگی خود به کمک الهی

مشکلات در همه‌ى کشورها هست؛ امروز اغلب کشورهاى دنیا دچار مشکلات اقتصادى و مالى و تورّم و مشکلات [دیگر هستند]. در داخل کشور ما، دشمن مشکلات را بزرگ‌نمایى میکند براى تبلیغات علیه انقلاب. وقتى ملّتى سررشته‌ى کار در دست خودش بود، خودش توانست آینده‌ى خودش را رقم بزند و تعیین بکند، گوش‌به‌فرمان آمریکا و شرق و غرب نبود، باور کرد که میتواند زندگى خود را به کمک الهى درست کند، آن ملّت دیگر عقب‌ماندگى نخواهد داشت؛ آن ملّت دیگر پیش خواهد رفت. امروز بحمدالله‌ ملّت ما به این باور رسیده است.

شناخت عالمان خودی به دست خودمان بی‌نیاز از دیگران

… مثلاً یک نفرى بیاید درباره‌ى شخصیّت این عالِم، مثلاً [شیخ] مفید که کسانى در دنیا راجع به شیخ مفید کار کرده‌اند [براى ما صحبت کند]؛ امّا مجلسى یک شخصى نبوده که در دنیا به این صورت مطرح باشد و ما بخواهیم از نظرات مجلسى‌شناس‌هاى مثلاً بزرگ دنیا استفاده کنیم. در این بین چه کسی از ما مجلسى‌شناس‌تر؟ ما چرا راجع به خودمان هم برویم از دیگران التماس کنیم که [برایمان صحبت کنند]؟ خب مجلسى‌شناس خود ما هستیم؛ ما مجلسى را مى‌شناسیم. ما میدانیم [آنها] چه کسانی هستند؟ مى‌بینیم که راجع به بزرگان ما چه ‌جورى مینویسند. این آقا راجع به شیخ مفید مطلب نوشته، خب غلط [نوشته]؛ یک مشت معلومات را جمع میکنند، معلومات روزنامه‌اى سطحى و بدون عمق. او براى خودش اسم در دنیا بلند میکند. به او میگویند ایشان …