و توصیهى دوّم ما به این زن و شوهر ــ این دختر و پسر که حالا انشاءالله [وقتى] عقد خواندیم، زن و شوهر میشوند ــ این است که با هم سازگارى داشته باشند. هر چه سازش با آمریکا و با صهیونیستها و با آدمهاى بد، بد است، سازش با همسر خوب است؛ البتّه سازش با دوستان دیگر هم خوب است امّا از همهى سازشها بهتر همین سازش با همسر است که انسان با همسرش بسازد؛ حالا «بسازد»، یعنى چه؟ یک وقت هست که با همدیگر قرار مىگذارند، تبانى میکنند تا یک کار بزرگى، یک کار مهمّى، یک کار خیرى انجام بدهند که چه بهتر؛ اینکه خیلى خوب است؛ این هم، سازشِ خوبى است امّا یک وقت هم هست که به همدیگر که نگاه میکنند، یک ناهنجارىاى، اشکالى در طرف مقابل مىبینند، [در اینجا] سازگارى این است که با او بسازند؛ عیوب کوچک را بزرگ نکنند و بسازند؛ این میشود سازگارى. این هم توصیهى دوّم ما به شماها است.خانواده
نامهای دیگر: خانواده در غرب، خانوادهٔ ایرانی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
خانواده بهعنوان نهاد اجتماعی و روابط همسران و فرزندان در آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در مراسم قرائت خطبه عقد ازدواج— ۱۳۵۶/۰۱/۱۱
سیر زمانی
از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴۱۳۵۶۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۷همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
خانواده واحد بنیادی و سنگ بنای جامعه اسلامی و کانون رشد و تعالی انسان و پشتوانه سلامت و بالندگی و اقتدار و اعتلای معنوی کشور و نظام است و سمتوسوی حرکت نظام باید معطوف باشد به:شاهدها (۱۴ پاراگراف)
تشکیل خانواده بهعنوان فریضه و وظیفهای الهی در اسلام
... از نظر اسلام، تشکیل خانواده یک فریضه است. عملی است که مرد و زن باید آن را به عنوان یک کار الهی و یک وظیفه انجام بدهند. اگر چه شرعاً در در زمرهی واجبات ذکر نشده، اما به قدری تحریص و ترغیب شده است که انسان میفهمد خدای متعال بر این امر اصرار دارد، آن هم نه به عنوان یک کار گذری، بلکه به عنوان یک حادثهی ماندگار و دارای تأثیر در زندگی و جامعه. لذا این همه بر پیوند میان زن و شوهر …کمک همسران به یکدیگر با طرح عملی دین و اخلاق در خانه
... خیلی از زنها هستند که شوهر خودشان را بهشتی میکنند. خیلی از مردها هستند که همسر خود را حقیقتاً سعادتمند میکنند. موارد عکس این هم هست. ممکن است مردهای خوبی باشند، زنهایشان آنها را اهل جهنم کنند و زنهای خوبی باشند که مردهایشان آنها را اهل جهنم کنند. اگر چنانچه زن و مرد هر دو توجه داشته باشند، با توصیههای خوب، با همکاریهای خوب، با مطرح کردن دین و اخلاق در محیط خانه ـ آن هم بیشتر از مطرح کردن زبانی، مطرح کردن عملی ـ این طور یکدیگر را کمک میکنند. آن وقت زندگی کامل و حقیقتاً وافی و شافی خواهد شد.تذکر و کمک فکری والدین به جوان، بیآنکه مانع نوآوری او باشد
خانوادههای ما نیز همینطورند. البته ممکن است خانوادهها با بعضی از «از حد خارج شدنهای جوانان» مقابله کنند که این هم منطقی است. نباید هم از پدران و مادران انتظار داشته باشید که به جوانشان اصلاً تذکّر ندهند. هر جوانی به کمک فکری پدر و مادر خود احتیاج دارد. نباید تصوّر کرد که کمکهای فکری پدر و مادر و بکن نکنهای پدرانه و مادرانه و مشفقانه، جلوِ نوآوری جوان را میگیرد؛ نه، این طور نیست. من گمان نمیکنم آنجایی که نوآوری معقول و منطقی و صحیحی باشد، پدر و مادر یا بخصوص جامعه ما در مقابل آن بایستند؛ نه. امروز اصلاً تشویق به نوآوری، جزو شعارهای مکرر این جامعه و این نظام است.استقبال عمدهٔ خانوادهها از فعالیت اجتماعی فرزندان و علت برخی ممانعتها
در پاسخ به این سؤال که دختران با خانوادههایشان احیاناً ممکن است در این زمینهها مسألهای داشته باشند، من تصوّرم این است که الان هم عمده خانوادههای ایرانی - حالا نمیتوانم ادّعای عمومیت کنم - کسانی هستند که با مسائل کشور و مسائل انقلاب آشنایند، به آن علاقهمندند، به آن عشق میورزند و اگر فرزندانشان بخواهند در فعّالیتهایی که آنها را در این تلاش عمومی سهیم میکند، به نحوی شرکت کنند، خانوادهها از آن استقبال خواهند کرد. ممکن است یک خانواده تشخیصشان این باشد که این دختر خانم اگر مثلاً درس بخواند، برای آینده کشور مفیدتر است؛ لذاست که روی درس خواندن او تکیه میکنند. بعد میبینند فلان فعالیت اجتماعی با درس خواندن او منافات دارد، لذا از آن جلوگیری میکنند، یا نصیحت میکنند که در آن وارد نشود، یا به هر حال نوعی ممانعت ایجاد میکنند. من گمان میکنم آنچه وجود دارد - اگر وجود داشته باشد - از این قبیل است. والاّ خانوادهها با فعّالیت فرزندانشان قاعدتاً نباید مخالف باشند.توصیه به خانوادهها برای کمک به حضور فرزندان در فعالیتهای مناسب
فعالیتهای گوناگون در جوانان شخصیت میآفریند؛ شخصیت آنها را استحکام میبخشد و آینده آنها را تضمین و روشنتر میکند. توصیه من به خانوادهها این است که کمک کنند تا فرزندانشان در فعّالیتهای مناسب شرکت کنند. به دختر خانمها هم سفارش میکنم که خواست خانواده را یکسره به عنوان یک شیء مزاحم تلقّی نکنند. شما مثل فرزند من هستید و من نصیحتی که به شما میکنم، از موضع یک پدر است. شما این را از من بپذیرید که اغلب اوقات تشخیص پدرها و مادرها در این که چه چیزی برای این جوان یا …گفتگوی فرزندان با والدین و پذیرش استدلال درست آنان
البته با پدر و مادرِ خودتان بحث کنید. من توصیه میکنم که پدرها و مادرها میدان بدهند تا فرزندانشان با آنها بحث کنند. پدرها و مادرها هم به خواست فرزندان و استدلالهای آنها احترام بگذارند و اگر دیدند استدلالی دارند که آن استدلال قابل قبول است، از آنها بپذیرند. من خیال میکنم که این طریق، راه حلّ مناسبی باشد.زندگی زن و شوهر با مهربانی و مدارا، گشادهدستی مرد و کم کردن توقعات زن
زن و شوهر باید با مهربانی و مدارا زندگی کنند. مرد تا حد امکان بر عیال خود توسعه دهد و زن توقعات را تا ممکن است. کم کند. کار در داخل خانه، جزو وظایف حتمی زن نیست. زندگی مشترک را قدر بدانید و فکر جدایی نکنید.بنای خانواده بر عشق و تزلزل آن با روابط بیقید و بند
… یعنی همان خودنمایی زنان در مقابل مردان، برای جذب و فتنهانگیزی. این، یک نوع فتنه است و خیلی اشکالات دارد. اشکالش فقط این نیست که این دختر جوان، یا این پسر جوان به گناه میافتند - این اوّلیش است؛ شاید بتوانم بگویم کوچکترینش است - دنبالهاش به خانوادهها میرسد. اساساً آنگونه رابطه بیقید و شرط و بیقید و بند، برای بنای خانواده سمِّ مهلک است؛ چون خانواده با عشق زنده است. اصلاً بنای خانواده با عشق است. اگر این عشق - عشق به زیبایی، عشق به جنس مخالف - در صد جای دیگر تأمین شد، دیگر آن پشتوانه قویای که استحکام خانواده باید داشته باشد، از بین خواهد رفت و خانوادهها متزلزل میشود و به همین وضعی درمیآید که امروز متأسّفانه در کشورهای غربی هست؛ بخصوص در کشورهای اروپای شمالی و امریکا.متلاشی شدن خانوادهها در آمریکا و آسیب بیشتر آن به زنان
اخیراً امریکاییان بهشدّت دچار این مشکلند. خانوادهها متلاشی میشوند و این مصیبت بزرگی شده است. این مصیبت هم در درجه اوّل، ضررش به خود خانمها برمیگردد. البته مردان هم بسیار سختیها میکشند؛ اما بیشتر به زنان میرسد؛ بعد هم به آن نسلی که متولّد میشود. این نسل بزهکار و تبهکار موجود دنیا و امریکا را میبینید؟ اینها همهاش از آنجا شروع میشود؛ یعنی مقدّمه و کلید شرّی است که دنبالش همینطور پیدرپی شرور میآید!آشفتگی والدین از ناتوانی فرزند در بیان درست مقصود خود
… تجربه کردیم. جوانانی دور و برِ ما بودند که در خانوادههای خودشان گاهی حرفهایی را مطرح میکردند که باعث برآشفتگی پدران و مادرانتان میشد. اتّفاق افتاده بود که بعضی از این پدران و مادران به ما مراجعه میکردند. برای خود من چند بار از این قبیل مراجعات اتّفاق افتاد. آدم با آن پدر و مادر که صحبت میکرد، میدید هیچ تعصّبی ندارند، ولی چون محتوای حرف فرزندشان را نمیدانند - یعنی آن جوان نتوانسته بود مقصود خودش را درست بیان کند - آشفته شدهاند. به هر حال، آدمهایی را هم که انسان خیال میکند در مسألهای تعصّب و تحجّر دارند، میتوان با منطقِ درست توجیه کرد. البته پیش از آن باید به این نکته توجّه نمود که نکند آنچه که آنها بهخرج میدهند، تعصّب و تحجّر نیست؛ بلکه میخواهند اشتباهی را از من تصحیح کنند. به این …مسئولیت ازدواج جوانان در درجهٔ اول بر عهدهٔ خانواده و خود فرد
… دختران و پسران، همّت به وجود آید. امتناع از ازدواج نباید باشد. البته اگر دولت بتواند تسهیلاتی هم فراهم کند، خیلی خوب است. من همیشه دنبال این بودهام و به مسؤولان هم همیشه برای مسکن و وام و سایر نیازهای زندگی جوانان سفارش کردهام. ما اینها را مفروض میگیریم؛ اما میخواهم بگویم که مسؤولیت این کار در درجه اوّل، مسؤولیت خانوادگی و شخصی است.عمومیت مشکل روابط زن و شوهر در جهان با علل فراوان
… این بهنظر من امروز معیوبترین بخش مسألهی زن در کشور ماست؛ یعنی اگر کسی بخواهد در زمینهی مسائل زنان، زبان به انتقاد باز کند، بیشترین نقطه نظر در این بخش خواهد بود. یعنی به نظر من روابط زن و شوهر در درون خانواده، آن روابطی که مورد نظر اسلام و قرآن است، نیست! این البته معلول عوامل فراوانی است و مخصوص ایران هم نیست. تقریباً در همه جای دنیا چنین چیزهایی وجود دارد؛ منتها با تفاوتهایی.استحباب محبت به همسر و فرزند
چهارم، عشق و عاطفه جوشان. این هم از خصوصیّات اصلی جامعه اسلامی است؛ عشق به خدا، عشق خدا به مردم؛ «یحبّهم و یحبّونه»[9]، «ان اللَّه یحبّ التّوابین و یحبّ المتطهّرین»[10]، «قل ان کنتم تحبّون اللَّه فاتّبعونی یحببکم اللَّه»[11]. محبت، عشق، محبت به همسر، محبّت به فرزند، که مستحبّ است فرزند را ببوسی؛ مستحّب است که به فرزند محبّت کنی؛ مستحبّ است که به همسرت عشق بورزی و محبّت کنی؛ مستحبّ است که به برادران مسلمان محبّت کنی و محبّت داشته باشی؛ محبّت به پیامبر، محبّت به اهل بیت؛ «الاّ المودّة فی القربی».[12]فردی بودن مسئلهٔ ازدواج و نقش خانوادهها در آن
البته مسأله ازدواج که شما گفتید، دولت یا همین «شورای عالی جوانان» میتوانند فکرهایی درباره آن بکنند؛ لیکن مسأله ازدواج، یک مسأله کاملاً فردی و شخصی است. خانوادهها باید فکر کنند؛ دستگاههای دولتی و عام، باید توصیههای عمومی بکنند. من خودم توصیهام این است که ازدواج را آسان بگیرند؛ مهریهها زیاد نشود؛ جهیزیهها سنگین نشود؛ در مراسم مهمانیها، خیلی ریخت و پاش نشود و اسرافآمیز نباشد. باید روی این کار شود. چقدر خوب است که از لحاظ فرهنگی و هنری تبلیغ شود، تا مردم اینها را فرا گیرند. اگر این …