رفتن به محتوای اصلی

خانواده

نام‌های دیگر: خانواده در غرب، خانوادهٔ ایرانی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خانواده به‌عنوان نهاد اجتماعی و روابط همسران و فرزندان در آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مراسم قرائت خطبه عقد ازدواج— ۱۳۵۶/۰۱/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۶۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

و توصیه‌ى دوّم ما به این زن و شوهر ــ این دختر و پسر که حالا ان‌شاءالله‌ [وقتى] عقد خواندیم، زن و شوهر میشوند ــ این است که با هم سازگارى داشته باشند. هر چه سازش با آمریکا و با صهیونیست‌ها و با آدمهاى بد، بد است، سازش با همسر خوب است؛ البتّه سازش با دوستان دیگر هم خوب است امّا از همه‌ى سازشها بهتر همین سازش با همسر است که انسان با همسرش بسازد؛ حالا «بسازد»، یعنى چه؟ یک وقت هست که با همدیگر قرار مىگذارند، تبانى میکنند تا یک کار بزرگى، یک کار مهمّى، یک کار خیرى انجام بدهند که چه بهتر؛ اینکه خیلى خوب است؛ این هم، سازشِ خوبى است امّا یک وقت هم هست که به همدیگر که نگاه میکنند، یک ناهنجارى‌اى، اشکالى در طرف مقابل مى‌بینند، [در اینجا] سازگارى این است که با او بسازند؛ عیوب کوچک را بزرگ نکنند و بسازند؛ این میشود سازگارى. این‌ هم توصیه‌ى دوّم ما به شماها است.
خانواده واحد بنیادی و سنگ بنای جامعه اسلامی و کانون رشد و تعالی انسان و پشتوانه سلامت و بالندگی و اقتدار و اعتلای معنوی کشور و نظام است و سمت‌وسوی حرکت نظام باید معطوف باشد به:

شاهدها (۱۹۲ پاراگراف)

زن محور خانواده و کانون گسترش معنویت در جامعه

امروز در جامعه‌ی ما خوشبختانه از این نعمت بزرگ، سهم وافری باقی است؛ اگرچه دشمنان سعی میکنند آن را تاراج کنند و از بین ببرند. اما در کشورها و جوامعی که زن چنین هویتی ندارد، میبینید پایه‌های تربیت مردم میلنگد و فضای اخلاقی و معنوی جامعه هم دچار مشکل میشود. همه‌ی ارزشهای معنوی را میتوان از درون کانون گرم خانواده - که محور آن، زن خانواده است؛ کدخدای این مجموعه، آن مجسمه‌ی عاطفه است - بیرون کشید و معنویات را در سطح جامعه گستراند. امیدواریم دختران جوان و زنان جامعه‌ی ما در الگوی زینب کبری دقت کنند و هویت و شخصیت خود را در آن ببینند؛ بقیه‌ی چیزها فرعی است. جوهر ذات یک انسان اگر تعالی و روشنایی و شفافیت پیدا کند، همه چیز در مقابل او کوچک میشود و قدرت او بر همه‌ی کارهای دیگر، برای او …

محرومیت خانواده‌های آمریکایی از دیدار گرم به‌سبب کار شبانه‌روزی

در آن جا شب و روز باید کار کنند و خانواده ها از دیدار خانوادگىِ مهربانانه و سرشار از عاطفه محروم باشند. در مطبوعات امریکا نوشته بودند که اغلب خانواده های امریکایی چون نمی توانند یکدیگر را در خانه ببینند، ناچارند سر ساعتی با هم در بیرون از خانه قرار بگذارند و مثلاً یک استکان چای بخورند! بعد هم خانم یا آقا مرتب به ساعت خود نگاه می کند تا وقت شغل دومش نگذرد! خانواده به این شکل درآمده؛ این خوشبختی است!؟

خطر فاسد شدن انسان از راه محبت به خانواده

… در بین خودتان، در بین مجموعه‌تان و در بین زن و بچه‌ی‌تان، خانواده‌های‌تان، تقویت کنید. من می‌خواهم به همه‌ی شما برادران و جوانان و مردان و زنان عزیزی که در این‌جا هستید، هشدار بدهم که مراقب خانواده‌های‌تان باشید. گاهی اوقات خانواده‌ها وسیله‌ی فساد می‌شوند؛ وقتی ما مراقبشان نباشیم، آنها می‌شوند مفسَد ما. چرا؟ چون آنها یک اهرم فشارقوی علیه ما دارند؛ آن چه است؟ آن، محبت ما به آنهاست. این محبت، روی ما اثر می‌گذارد و ذهن، فکر، عقاید و تشخیص‌مان عوض می‌شود و خیلی چیزهایی که می‌گفتیم خوب نیست، بعد یواش یواش می‌بینیم که نه، خیلی هم بد نیست! اینها آفت است؛ اینها را خیلی مراقب باشید. در مجموعه‌ی وزارت و در بخشهای آموزشی، عملی و آموزشهای حین خدمت، حتماً به این نکات، عناصر خودتان را متوجه کنید.

وظیفهٔ رسیدگی به همسر و فرزند و حفظ آنان از آتش

… خانواده‌های خودتان هم برسید؛ به زن، به فرزند برسید. گاهی آنها بهتر از ما هستند، گاهی هم احتیاج دارند به این‌که ما حفظشان کنیم. اگر بهتر از ما بودند، کاری نکنیم که خراب شوند؛ اگر دیدیم خدای نکرده طوری هستند که احتیاج به کمک ما دارند، کمکشان کنیم؛ مراقب باشید. «قوا انفسکم و اهلیکم نارا وقودها النّاس والحجارة»؛ از آتشی که آتشگیره‌ی آن انسانها و سنگها هستند، خودتان و زن و بچه‌ی‌تان را حفظ کنید؛ معلوم می‌شود که وظیفه‌ی حفظ زن و بچه هم به عهده‌ی ماهاست. البته این کارها با کمک خودِ خدای متعال میسر می‌شود؛ این را هم بدانیم. خداوند خودش باید کمک کند؛ باید از خدا همین را بخواهید.

لزوم خوش‌اخلاقی با همسر و فرزندان و نقد بداخلاقی مؤمنان در خانه

این هم [خصلت] چهارم که با خانواده‌ی خود خوش‌اخلاق باشد که این بلایی است که خیلی از آدمهای مؤمن و خوب ما هم به آن دچارند؛ آدمهای خوبی‌اند امّا با زن و بچّه‌ی خودشان بداخلاقند، کج‌خُلق و بداخلاق و تند و سخت‌گیر [که این] خیلی چیز بدی است. اگر بروید فکر کنید، روی این دقّت کنید، خواهید دید رازهای عمیقی پشت این یک کلمه که انسان با همسر خود و فرزندان خود خوش‌خُلق باشد، هست. البتّه این در مورد مردها بیشتر صدق میکند امّا زنها هم همین جور، در مورد زنها هم هست و چنین روایتی فقط مال مردها نیست؛ مال مرد …

تلاش همسران برای دوام، شکوفایی و شادی خانوادهٔ جدید با افزایش محبت

خب یک چیزهایى به عهده‌ى شما دو نفر است، کما اینکه یک چیزهایى هم به عهده‌ى خانواده‌ها است؛ آنچه مربوط به شما دو نفر است این است که همه‌ى سعی‌تان را بکنید که این کانون جدیدِ خانواده، دوام و شکوفایى و شادى داشته باشد؛ همه‌ى تلاشتان را صرف این کنید؛ راهش هم این است که محبّت را در خانواده زیاد کنید. البتّه محبّت یک [امر] خدادادی است لکن اوّلاً نگه داشتن آن، ثانیاً زیاد و کم کردن آن به عهده‌ى خود ما است. اگر بین دو نفر محبّت بود، این دو نفر اگر درست رفتار کنند میتوانند آن را حفظ کنند؛ میتوانند هم مثل یک نهال نوپایى که هنوز جانى نگرفته، دست بیندازند و از …

توصیهٔ پدر و مادرها به تلاش برای استحکام خانوادهٔ جدید

به خانواده‌هاى محترم، یعنى پدر و مادر ــ چه پدر و مادر عروس، چه پدر و مادر داماد ــ توصیه‌ى ما این است که هر چه میتوانند در استحکام این خانواده تلاش کنند؛ دیگر هر کسى به قدر فکر خودش و به قدر تشخیص خودش تلاش کند؛ این را مبناى اصلى قرار بدهید؛ بقیّه‌ى چیزها فرع است؛ اینکه حالا جهیزیّه‌اش چقدر باشد، مهریّه‌اش چه جور باشد، لباس عروس چه جورى بشود، همه‌‌ی اینها مطالب بعدى و درجه‌ى دو است؛ در این چیزها هر چه قناعت و سهل‌گیرى کنید، بهتر است و به برکت و رحمت الهی هم نزدیک‌تر است؛ان‌شاءالله. و خداوند رحمتش …

لزوم تذکر دربارهٔ رعایت نشدن حقوق زنان، جوانان و کودکان در خانواده

در محیط خانواده هم میشود نهی از منکر کرد. در بعضی از خانواده‌ها حقوق زنان رعایت نمیشود؛ در بعضی از خانواده‌ها حقوق جوانان رعایت نمیشود؛ در بعضی از خانواده‌ها، بخصوص حقوق کودکان رعایت نمیشود. اینها را باید به آنها تذکّر داد و از آنها خواست. حقوق کودکان را تضییع کردن، فقط به این هم نیست که انسان به آنها محبّت نکند؛ نه. سوء تربیتها، بی‌اهتمامیها، نرسیدنها، کمبود عواطف و از این قبیل چیزها هم ظلم به آنهاست.

وظیفهٔ مرد در مراقبت از زن مانند گل در خانه

در داخل خانواده هم، از نظر اسلام مرد موظّف است که زن را مانند گلی مراقبت کند. میفرماید: «المرأة ریحانة»؛[4] زن گل است. این مربوط به میدانهای سیاسی و اجتماعی و تحصیل علم و مبارزات گوناگون اجتماعی و سیاسی نیست؛ این مربوط به داخل خانواده است. «المرأة ریحانة و لیست بقهرمانة»؛[5] این چشم و دید خطابینی را که گمان میکرد زن در داخل خانه موظّف به انجام خدمات است، پیغمبر با این بیان …

استحکام بنیان خانواده در اسلام و لزوم حفظ آن

… با هر دو طرف - زن و مرد - انجام داد؛ یعنی در واقع احساسات و عواطف و غرایزی را که از زن و مرد زود برانگیخته میشود، به جان خانواده انداختند، که تا هر کدام از دیگری دلخوری یی پیدا کرد یا مانعی ایجاد شد و عیبی دید؛ یا چیز دیگری چشمش را گرفت، خانواده تهدید شود. اسلام اینگونه نیست؛ اسلام بشدت بنیان خانواده را مستحکم قرار داده و پایه های آن را قرص کرده و به آن سفارش کرده است؛ همچنانکه به اصل ازدواج و گزینش همسر خوب و صالح سفارش کرده، به حفظ این بنیان رصین و مستحکم و مبارک هم سفارش کرده است؛ این را حفظ کنید. اگر شما که دامادید و شما که عروسید، توانستید این پیوند خانوادگی و این پیوند دو نفره را - که انشاءالله بعدها مثل درختی، شاخه درست میکند و میوه میدهد و ای بسا از شاخه های او صدها قلمه درست شود و یک جنگل به وجود بیاید - که فعلاً یک نهال است، خوب حفظ کنید، زندگی …

تشکیل خانواده به‌عنوان فریضه و وظیفه‌ای الهی در اسلام

... از نظر اسلام، تشکیل خانواده یک فریضه است. عملی است که مرد و زن باید آن را به عنوان یک کار الهی و یک وظیفه انجام بدهند. اگر چه شرعاً در در زمره‌ی واجبات ذکر نشده، اما به قدری تحریص و ترغیب شده است که انسان می‌فهمد خدای متعال بر این امر اصرار دارد، آن هم نه به عنوان یک کار گذری، بلکه به عنوان یک حادثه‌ی ماندگار و دارای تأثیر در زندگی و جامعه. لذا این همه بر پیوند میان زن و شوهر …

کمک همسران به یکدیگر با طرح عملی دین و اخلاق در خانه

... خیلی از زنها هستند که شوهر خودشان را بهشتی می‌کنند. خیلی از مردها هستند که همسر خود را حقیقتاً سعادتمند می‌کنند. موارد عکس این هم هست. ممکن است مردهای خوبی باشند، زنهایشان آنها را اهل جهنم کنند و زنهای خوبی باشند که مردهایشان آنها را اهل جهنم کنند. اگر چنانچه زن و مرد هر دو توجه داشته باشند، با توصیه‌های خوب، با همکاریهای خوب، با مطرح کردن دین و اخلاق در محیط خانه ـ آن هم بیشتر از مطرح کردن زبانی، مطرح کردن عملی ـ این طور یکدیگر را کمک می‌کنند. آن وقت زندگی کامل و حقیقتاً وافی و شافی خواهد شد.

تذکر و کمک فکری والدین به جوان، بی‌آنکه مانع نوآوری او باشد

خانواده‌های ما نیز همین‌طورند. البته ممکن است خانواده‌ها با بعضی از «از حد خارج شدنهای جوانان» مقابله کنند که این هم منطقی است. نباید هم از پدران و مادران انتظار داشته باشید که به جوانشان اصلاً تذکّر ندهند. هر جوانی به کمک فکری پدر و مادر خود احتیاج دارد. نباید تصوّر کرد که کمکهای فکری پدر و مادر و بکن نکن‌های پدرانه و مادرانه و مشفقانه، جلوِ نوآوری جوان را میگیرد؛ نه، این طور نیست. من گمان نمیکنم آن‌جایی که نوآوری معقول و منطقی و صحیحی باشد، پدر و مادر یا بخصوص جامعه ما در مقابل آن بایستند؛ نه. امروز اصلاً تشویق به نوآوری، جزو شعارهای مکرر این جامعه و این نظام است.

استقبال عمدهٔ خانواده‌ها از فعالیت اجتماعی فرزندان و علت برخی ممانعت‌ها

در پاسخ به این سؤال که دختران با خانواده‌هایشان احیاناً ممکن است در این زمینه‌ها مسأله‌ای داشته باشند، من تصوّرم این است که الان هم عمده خانواده‌های ایرانی - حالا نمیتوانم ادّعای عمومیت کنم - کسانی هستند که با مسائل کشور و مسائل انقلاب آشنایند، به آن علاقه‌مندند، به آن عشق میورزند و اگر فرزندانشان بخواهند در فعّالیتهایی که آنها را در این تلاش عمومی سهیم میکند، به نحوی شرکت کنند، خانواده‌ها از آن استقبال خواهند کرد. ممکن است یک خانواده تشخیصشان این باشد که این دختر خانم اگر مثلاً درس بخواند، برای آینده کشور مفیدتر است؛ لذاست که روی درس خواندن او تکیه میکنند. بعد میبینند فلان فعالیت اجتماعی با درس خواندن او منافات دارد، لذا از آن جلوگیری میکنند، یا نصیحت میکنند که در آن وارد نشود، یا به هر حال نوعی ممانعت ایجاد میکنند. من گمان میکنم آنچه وجود دارد - اگر وجود داشته باشد - از این قبیل است. والاّ خانواده‌ها با فعّالیت فرزندانشان قاعدتاً نباید مخالف باشند.

توصیه به خانواده‌ها برای کمک به حضور فرزندان در فعالیت‌های مناسب

فعالیتهای گوناگون در جوانان شخصیت میآفریند؛ شخصیت آنها را استحکام میبخشد و آینده آنها را تضمین و روشنتر میکند. توصیه من به خانواده‌ها این است که کمک کنند تا فرزندانشان در فعّالیتهای مناسب شرکت کنند. به دختر خانمها هم سفارش میکنم که خواست خانواده را یکسره به عنوان یک شیء مزاحم تلقّی نکنند. شما مثل فرزند من هستید و من نصیحتی که به شما میکنم، از موضع یک پدر است. شما این را از من بپذیرید که اغلب اوقات تشخیص پدرها و مادرها در این که چه چیزی برای این جوان یا …

گفتگوی فرزندان با والدین و پذیرش استدلال درست آنان

البته با پدر و مادرِ خودتان بحث کنید. من توصیه میکنم که پدرها و مادرها میدان بدهند تا فرزندانشان با آنها بحث کنند. پدرها و مادرها هم به خواست فرزندان و استدلالهای آنها احترام بگذارند و اگر دیدند استدلالی دارند که آن استدلال قابل قبول است، از آنها بپذیرند. من خیال میکنم که این طریق، راه حلّ مناسبی باشد.

زندگی زن و شوهر با مهربانی و مدارا، گشاده‌دستی مرد و کم کردن توقعات زن

زن و شوهر باید با مهربانی و مدارا زندگی کنند. مرد تا حد امکان بر عیال خود توسعه دهد و زن توقعات را تا ممکن است. کم کند. کار در داخل خانه، جزو وظایف حتمی زن نیست. زندگی مشترک را قدر بدانید و فکر جدایی نکنید.

بنای خانواده بر عشق و تزلزل آن با روابط بی‌قید و بند

… یعنی همان خودنمایی زنان در مقابل مردان، برای جذب و فتنه‌انگیزی. این، یک نوع فتنه است و خیلی اشکالات دارد. اشکالش فقط این نیست که این دختر جوان، یا این پسر جوان به گناه میافتند - این اوّلیش است؛ شاید بتوانم بگویم کوچکترینش است - دنباله‌اش به خانواده‌ها میرسد. اساساً آن‌گونه رابطه بیقید و شرط و بیقید و بند، برای بنای خانواده سمِ‌ّ مهلک است؛ چون خانواده با عشق زنده است. اصلاً بنای خانواده با عشق است. اگر این عشق - عشق به زیبایی، عشق به جنس مخالف - در صد جای دیگر تأمین شد، دیگر آن پشتوانه قویای که استحکام خانواده باید داشته باشد، از بین خواهد رفت و خانواده‌ها متزلزل میشود و به همین وضعی درمی‌آید که امروز متأسّفانه در کشورهای غربی هست؛ بخصوص در کشورهای اروپای شمالی و امریکا.

متلاشی شدن خانواده‌ها در آمریکا و آسیب بیشتر آن به زنان

اخیراً امریکاییان به‌شدّت دچار این مشکلند. خانواده‌ها متلاشی میشوند و این مصیبت بزرگی شده است. این مصیبت هم در درجه اوّل، ضررش به خود خانمها برمیگردد. البته مردان هم بسیار سختیها میکشند؛ اما بیشتر به زنان میرسد؛ بعد هم به آن نسلی که متولّد میشود. این نسل بزهکار و تبهکار موجود دنیا و امریکا را میبینید؟ اینها همه‌اش از آن‌جا شروع میشود؛ یعنی مقدّمه و کلید شرّی است که دنبالش همین‌طور پیدرپی شرور می‌آید!

متلاشی شدن بنیان خانواده در غرب با آزادی بی‌قیدوشرط معاشرت

… در غرب به‌ وسیله‌ى آزادى زنان به راه افتاد و رواج پیدا کرد که خود متفکّرین غربى را دچار وحشت کرد. الان دلسوزها، مصلحین، انسانهاى خردمند و باانگیزه در کشورهاى غربى متوحّشند و ناراحتند از آنچه پیش آمده است و البتّه نمیتوانند جلوى آن را هم بگیرند. به‌ عنوان اینکه میخواهند به زنان خدمت بکنند، بزرگ‌ترین ضربه را به زندگى زن وارد آوردند؛ چرا؟ براى خاطر اینکه با بى‌بندوبارى، با اشاعه‌ى فساد و فحشا، با آزادى بى‌قیدوشرط معاشرت زن و مرد، بنیان خانواده متلاشى شد. مردى که میتواند آزادانه در جامعه اطفاء شهوت بکند و زنى که میتواند بدون هیچ ایراد و اشکالى در جامعه با مردهاى گوناگون تماس داشته باشد، اینها نه یک شوهر خوب و نه یک همسر خوب و زن خوب در یک خانواده خواهند بود؛ لذا بساط خانواده متلاشى شد.

بحران و تزلزل خانواده از بزرگ‌ترین بلاهای کشورهای غربی

امروز یکى از بزرگ‌ترین بلاهایى که گریبان کشورهاى غربى را بشدّت گرفته است و آنها را به وضعیّت نامطلوب شدیدى دچار کرده است، مسئله‌ى خانواده است. لذا هر کسى شعار خانواده بدهد، از نظر غربى‌ها، بخصوص از نظر زنها در غرب، یک فرد مطلوب و یک فرد محبوب است؛ چرا؟ چون از تزلزل بنیاد خانواده رنج میبرند. به‌ خاطر اینکه در غرب، خانواده آن چیزى را که براى مرد و زن و بخصوص براى زن، محیط امن و آرامش است، متأسّفانه از دست داده است؛ بسیارى از خانواده‌ها متلاشى شده است؛ بسیارى از زنان تا آخر عمر تنها زندگى میکنند؛ بسیارى از مردان، زن مورد علاقه و مورد نظر خود را پیدا نمیکنند؛ بسیارى از ازدواجها در اوّلین سالهاى پیدایش از بین میرود؛ خانواده‌ها در غرب، آن ریشه و پایه‌هاى عمیق خود را که در …

توازن عادلانهٔ حقوق زن و مرد در خانواده بر پایهٔ مسلمات اسلام

امّا روش اسلامى این نیست. هدف اسلام در دفاع از حقوق زنان، همان‌طور که گفته شد، این است که زن اوّلاً تحت ستم نباشد و مرد، خود را حاکم بر زن نداند. در خانواده حدودى هست، حقوقى هست؛ مرد حقوقى دارد، زن حقوقى دارد؛ بشدّت این حقوق، عادلانه و متوازن ترتیب داده شده است. آنچه را که به ‌نام اسلام است و غلط است نمیگویم و از آن دفاع نمیکنیم؛ آنچه متعلّق به اسلام است، بیّنات اسلام و مسلّمات اسلام [را میگویم]؛ اینها مواردی است که میان حقوق زن و مرد در داخل خانواده توازن هست.

آرامش زن و مرد در کنار یکدیگر، هدف زوجیت به بیان قرآن

… براى شما مردان، زنان را؛ براى شما زنان، مردان را، که از خودتان هستند ــ مِن اَنفُسِکُم ــ و جنس جداگانه‌اى نیستند؛ در دو رتبه‌ى جداگانه نیستند، همه یک حقیقتند، یک جوهر و یک ذاتند؛ البتّه تفاوتهایى در بعضى از خصوصیّات با هم دارند چون وظایفشان دو گونه است؛ بعد میفرماید: لِتَسکُنوا اِلَیها ؛[10] یعنى زوجیّت و دوجنسى در طبیعت بشر براى یک هدف بزرگى است، آن هدف عبارت است از سکون و آرامش؛ تا شما در کنار جنس مخالفِ خودتان در درون خانواده آرامش پیدا کنید؛ مرد در کنار زن، زن در کنار مرد آرامش پیدا میکند. براى مرد هم آمدن به داخل خانه، یافتن محیط امن خانه، زن مهربان و دوستدار و امین در کنار او، وسیله‌ى آرامش است؛ براى زن هم داشتن مردى و تکیه‌گاهى که به او عشق بِورزد و براى او مانند حصن مستحکمى باشد ــ چون مرد جسماً قوى‌تر از زن است ــ یک خوشبختى است، مایه‌ى …

آرامش روحی، مهم‌ترین نیاز بشر که خانواده به زن و مرد می‌دهد

مهم‌ترین چیزى که بشر به آن احتیاج دارد، آرامش است. سعادت انسان در این است که از تلاطم روحى و اضطراب روحى در امان باشد، آرامش روحى داشته باشد؛ این را خانواده به انسان میدهد، هم به زن و هم به مرد. بعد جمله‌ى بعدى بسیار جالب و زیبا است؛ میفرماید: وَ جَعَـلَ بَیـنَکُم مَوَدَّةً وَ رَحمَة؛ رابطه‌ى درست زن و مرد، این است: مودّت و رحمت؛ رابطه‌ى دوستى و رابطه‌ى مهربانى؛ هم یکدیگر را دوست بدارند، به هم عشق بِورزند، و هم با یکدیگر مهربان باشند؛ عشق ورزیدن …

احکام درخشان اسلام دربارهٔ نقش زن به‌عنوان همسر و مادر

بخش سوم -که آن هم بسیار مهم است- بخش خانواده است. به نقش زن در اعتلای معنوی اشاره کردیم و حکم اسلامىِ هر نوع فعّالیت اجتماعی را گفتیم؛ اما در این بخش، نقش زن در خانواده را مطرح میکنیم؛ یعنی زن بعنوان یک همسر یا یک مادر. این‌جا واقعاً احکام اسلام به قدری درخشان و افتخارآمیز است که انسان وقتی احکام اسلام را مشاهده میکند، احساس اعتزاز مینماید.

زن و شوهر دو شریک زندگی و نفی زورگویی هر یک به دیگری

ملاحظه میکنید که احکام اسلام در انتخاب همسر، از اوّلِ تشکیل خانواده، در جهت کمک به زنان است. چون بعضی از مردان، نسبت به زنان زورگویی و ظلم و تعدّی میکردند، اسلام در مقابل این ظلم و تعدّی ایستاده است. وقتی که عائله تشکیل میشود، در داخل عائله، از نظر اسلام، زن و شوهر دو شریک زندگی هستند و باید نسبت به یکدیگر با محبت رفتار کنند. مرد حق ندارد به زن زور بگوید؛ زن هم حق ندارد به مرد زور بگوید. احکام و مقرّرات اسلامی، در مورد ارتباطات زن و مرد در داخل عائله و خانواده، بسیار دقیق و ظریف است. خدای متعال، با توجّه به طبیعت زن و مرد، با توجّه به مصالح جامعه‌ی اسلامی، با توجّه به مصالح زن و مرد، این احکام را معیّن کرده است. مرد فقط در چند مورد -که من یک …

فروپاشی خانواده در غرب و پیامد آن در جنایت نوجوانان

در گذشته، وضع زنان غربی این‌طور نبود. از سی، چهل، پنجاه سال قبل، وضع زنان غربی -بخصوص در امریکا و بعضی از کشورهای اروپایی- روزبه‌روز بدتر شد. آن روزی که زنان غربی این راه غلط را شروع نمودند، فکر نمیکردند که سی سال دیگر، چهل سال دیگر، پنجاه سال دیگر، کشور و جامعه‌ی آنها، دچار چنین وضعی شود که نوجوان دوازده ساله، هفت‌تیر ببندد، یا چاقوی ضامن‌دار در جیب خود بگذارد و به هنگام شب یا روز، در گوشه و کنار خیابانهای نیویورک یا لندن یا بقیه‌ی شهرهای غربی، اگر توانست کسی را بکُشد، بدون هیچ ملاحظه‌ای بکشد! وضعشان به این‌جا رسیده است. وقتی خانواده از هم پاشید، وضعیت این گونه میشود.

زن عنصر اصلی تشکیل و حفظ خانواده

در واقع، خانواده را هم زن به وجود میآورد و اداره میکند؛ این را بدانید. آن عنصر اصلىِ تشکیل خانواده، زن است، نه مرد. بدون مرد، ممکن است خانواده‌ای باشد. یعنی اگر فرض کنیم در خانواده‌ای، مرد خانواده حضور نداشته باشد، یا از دنیا رفته باشد، زن خانواده اگر عاقل و با تدبیر و خانه‌دار باشد، خانواده را حفظ میکند؛ اما اگر زن از خانواده‌ای گرفته شد، مرد نمیتواند خانواده را حفظ کند. …

اهتمام زن به خانواده و تربیت فرزند مایهٔ بالندگی نسل‌ها

علّت این‌که اسلام این قدر به نقش زن در داخل خانواده اهمیت میدهد، همین است که زن اگر به خانواده پایبند شد، علاقه نشان داد، به تربیت فرزند اهمیت داد، به بچه‌های خود رسید، آنها را شیر داد، آنها را در آغوش خود بزرگ کرد، برای آنها آذوقه‌های فرهنگی -قصص، احکام، حکایتهای قرآنی، ماجراهای آموزنده- فراهم کرد و در هر فرصتی به فرزندان خود مثل غذای جسمانی چشانید، نسلها در آن جامعه، بالنده و رشید خواهند شد. این، هنر زن است و منافاتی هم با درس خواندن و درس گفتن و کار کردن و ورود در سیاست و امثال اینها ندارد.