خالدبنعبدالله قَسری استاندار عراق در زمان هشامبنعبدالملک، در پانزده سال، صدمیلیون دِرهم بالا کشیده. غیر از آن مقداری که حقوق رسمیاش بوده و غیر از آن مقداری که درآمد املاک شخصیاش بوده و غیر از آن مقداری که مردم بهعنوان تحفه و هدیه برایش آوردند؛ از مالیات دیوانی هم، در پانزده سال، صدمیلیون دِرهم ایشان خورده؛ حساب کنید سالی چند میلیون! این آدم اگر با اسلام دشمنی بکند، شما ملامتش میکنید؟ خب اسلام اگر بیاید، برای سرتاسر عمر چهل پنجاهسالۀ خالدبنعبدالله پانصدهزار دِرهم هم نمیدهد، درحالیکه دیگران دارند از گرسنگی میمیرند، دیگران نان خالی ندارند، دیگران مجبورند که …
حاکم ظالم عراق و مدعی برتری خلافت بر نبوت
… قسرى در زمان عبدالملک حاکم کوفه و عراق بود؛ خیلى هم ظلم و سوء استفاده و کارهاى زیادى در عراق کرده که در کتابها نوشتهاند. این یک آدم بىسروپایى هم بود؛ کسى نبود که او را به خاطر اصل و نسبش بر این کار گماشته باشند؛ امّا صرفاً چون نزدیک بود [فرماندار شد]. دربارهى این خالدبنعبدالله قسرى نوشتهاند کسى بود که میگفت خلافت از نبوّت بالاتر است: کانَ یُفَضِّلُ الخِلافَةَ عَلَى النُّبُوَّة.[5] استدلال هم میکرد؛ میگفت شماها وقتى مسافرت بروید، یک کسى را به عنوان خلیفه و جانشین خودتان میگمارید که به کارهاى خانهتان، دکّانتان رسیدگى کند؛ این خلیفه است. بعد که رفتید مسافرت، یک کاغذى هم میفرستید، یک پیغامى هم مثلاً میدهید که یک نفرى مىآورد، او رسول است؛ حالا کدام …
برتر شمردن خلافت بر نبوت با استدلالی سست
… میگذارد، این واضح میشود؛ البتّه علما و قرّاء و محدّثین بودند که حالا دربارهی آنها هم عرض خواهم کرد لکن عامّهی مردم دچار یک بیایمانی و ضعف و اختلال اعتقادی شدید شده بودند. کار به جایی رسیده بود که حتّی بعضی از ایادی دستگاه خلافت، نبوّت را زیر سؤال میبردند. در کتابها دارد که خالدبنعبداللهِ قسری که یکی از دستنشاندگان بسیار پست و دنیّ بنیامیّه بود، کان یُفَضّل الخلافة علی النّبوّة؛ میگفت خلافت از نبوّت بالاتر است؛ استدلالی هم میآورد و مثلاً میگفت: ایّهما افضل؟ خلیفة رجل فی اهله او رسوله الی اصحابه؟[12] شما یک نفر را جانشین خودتان در خانوادهتان بگذارید، این بالاتر است، این نزدیکتر به شما است، یا آن کسی که برای پیامی میفرستید به یک جایی؟ خب پیدا است آن کسی که در …
برتر شمردن خلافت بر نبوت با استدلالی دربارهٔ جانشین و فرستاده
… که هست این واضح میشود. البته علما و قُرّاء و محدثین بودند، که حالا دربارۀ آنها هم عرض خواهم کرد، لکن عامۀ مردم دچار یک بیایمانی و ضعف و اختلالِ اعتقادیِ شدید شده بودند. کار به جایی رسیده بود که حتی بعضی از ایادی دستگاه خلافت، نبوت را زیر سوال میبردند! در کتابها دارد که خالدبنعبداللهقَسری، که یکی از دستنشاندگان بسیار پست و دَنیّ بنیامیه بود، «کانَ یُفَضِّلُ الخِلافَةَ عَلَی النُّبُوَّةِ» میگفت: خلافت از نبوت بالاتر است. استدلالی هم که میآورد، میگفت: «اَیُّهُما اَفضَلُ؟ خَلیفَةُ الرَّجُلِ فی اَهلِهِ اَو رَسولُهُ اِلَی اَصحابِهِ؟»[13] شما یک نفر را جانشین خودتان ـ در خانواده ـ بگذارید، این بالاتر و نزدیکتر به شماست، یا آن کسی که برای یک پیامی به جایی میفرستید؟ پیداست آن کسی را که در خانۀ خودتان میگذارید و خلیفۀ شماست، او نزدیکتر است به شما. پس خلیفۀ خدا ـ که خلیفۀ رسولالله هم نمیگفتند ـ خلیفةالله بالاتر از رسولالله است!
طرح ادعای برتری خلیفه بر پیامبر از روی تملق دستگاه خلافت
… هم که این حرف را زد، آنطورکه به ذهنم میآید، خالدبنعبدالله قَسری[4] بود، که یکی از جوانهای فعال دستگاه خلافت بنیامیه بود. مدتی هم او را گذاشتند در کوفه؛ که استاندار مقتدر و مسلط کوفه بود و خیلی مردم کوفه را زیر فشار گذاشت و سالها در کوفه حکومت میکرد. او بهعنوان تملق برای دستگاه خلیفه، این ایده را مطرح کرد. گفت «خلیفه بالاتر از پیغمبر است»[5]. دلیلش هم این است؛ شما خودتان نگاه کنید، اگر رفتید مسافرت، یک نفر را بهجای خودتان در خانوادۀ خودتان گذاشتید، این میشود خلیفۀ شما. بعد وقتی رفتید مسافرت، میخواهید نامه بفرستید، یک پیغامی بفرستید، یک نفر را از آنجا مأمور میکنید پیغام شما را برساند؛ اینهم …
اختلاف استاندار کوفه با هشام و لعن پنهان خلیفه بر منبر
البته در تاریخ هست که آن استاندار هم دلش با هشام خوب نبود. «جان گرگان و سگان از هم جداست!»[16] چون خودش هم بهنوبۀ خود، غله داشت، مزرعه داشت و دلش میخواست که استفاده ببرد. خب دستور خلیفه هم بود و چارهای نبود. محصول خلیفه هم قیمتش گران بود. میرفت روی منبر، میگفت: مردم میگویند که خالدبنعبدالله قَسری ـ که خودِ همین استاندار باشد ـ قیمت گندم را بالا برده، خدا لعنت کند کسی که قیمت گندم را بالا برده. مردم هم میفهمیدند که گندم خلیفه است! یعنی خدا لعنت کند خلیفه را! پچپچ میکردند با همدیگر که عجب! این با آن بد است.
دشمنی این حاکم فاسق کوفه با کمیت بهسبب امتناع از مدحش
..[به دستور] استاندار کوفه کمیت را کشتند. بهانه هم گرفت، یک بهانۀ خیلی مبتذلی هم برایش درست کرد...چون کمیت اسدی زیر بار نرفته بود و در مدح این آقای فاسق فاجر [خالدبنعبدالله قَسری] شعر نگفته بود، او را در چشم مردم شیرین نکرده بود، با کمیت بد شد. چون کمیت در کوفه قوم و خویش و قبیله و طایفۀ زیادی داشت، جرئت اینکه خودش او را بکشد نداشت. تدبیری اندیشید که خلیفه، کمیت اسدی را به قتل برساند. تدبیرش هم این بود که چند نفر از این کنیزکهای خواننده را ـ کنیزها گاهی خواننده بودند آنوقتها، بعضی نوازنده بودند، …