اگر چه فهرست مبسوطی شامل نام همهی شاگردان مفید که قاعدتاً جمع کثیری بودهاند در دست نیست و تعداد کسانی که به عنوان شاگردان او در کُتب تراجم نام برده شدهاند بسیار اندک و بسی کمتر از آن چیزی است که مردی چون مفید در مدت نزدیک به نیم قرن ریاست علمی شیعه، باید تربیت کرده باشد، ولی اولاً عزیمت نابغهیی چون شیخ طوسی از طوس به بغداد و کشیده نشدن او به حوزههای نزدیک زادگاهش - یعنی خراسان و ماوراء النهر - و درنگ نکردن او در ری و قم و نیز عدم اشتهار چهرههای برجستهیی از حوزههای مزبور تا مدت زمانی نه چندان کوتاه، همه حاکی از آن است که حوزهی بغداد با اشتهار و شکوفایی شیخ مفید، در جایگاهی که پیش از آن در مورد هیچیک از حوزههای علمی شیعه به یاد نداریم، قرار داشته است، بدین معنی که با حیازت همهی علوم رایج در مجموع حوزههای تشیع، رونق حوزههای دیگر در سراسر جهان اسلام را شکسته و تا هنگام و لادت حوزهی بکر و مبارک نجف (در سال ۴۴۸ یا ۴۴۹) درةالتاج مراکز علمی شیعه به شمار میآمده است.