… جناب پوشیده نیست که اصفهان، شهر علم و دین و شهر تقوا و تعبد و شهر انقلاب و جهاد است و علماء و مردم مؤمن و هوشمند آن، در گذشته و حال، منشاء آنچنان خدمات بزرگی در زمینههای گوناگون شدهاند که همهی کشور از برکات آن برخوردار بوده و هست. حوزهی علمیهی کهن و ریشهدار آن که سلف حوزهی عظیمالشأن قم محسوب میگردد؛ علما و فقهای بزرگی که هر یک در زمان خود، قطب فقاهت به شمار آمده و برخی منشاء تحول در فقه و مربی جمعی از فقهای نامدار گردیدهاند؛ مرکزیت فرهنگی و ادبی و شعری و هنری در ادوار گوناگون تاریخ اسلام که یادگارهای آن در همهی ایران بلکه در سراسر جهان گسترده است؛ فراوردههای علمی و دینی و برجستهتر از همه کتب و مصنفات بیشمار در فقه و فلسفه و حدیث که امروزه گسترهی …
شکوفایی علمی و فرهنگی در دوران میانی و پایانی صفویه
… مرحوم آقا حسین خوانساری و فرزند فقیه و حکیم و بزرگوارش مرحوم آقا جمال خوانساری میباشند. در عظمت و شأن مرحوم آقا حسین خوانساری همین بس که نامآوران بزرگی همچون وحید بهبهانی و شیخ انصاری از او با عناوین "محقق" و "استاد الکل فی الکل" و امثال آن یاد کردهاند. او و فرزندش حکیم و فقیه و اصولی و متکلم و ریاضیدان و محدث و ادیب بوده و سهم وافری در شکوفایی و درخشش حوزهی فرهنگی و علمی اصفهان در دوران میانی و پایانی صفویه داشتهاند. اگرچه برخی از مؤلفات فقهی آنان در معرض استفاده اهل فن بودهاست، ولی مجموعهی آثار آنان هرگز به صورت قابل قبول در دسترس دانش پژوهانِ علوم اسلامی قرار نگرفته است.