رفتن به محتوای اصلی

حج

نام‌های دیگر: حج تمتع

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

فریضهٔ حج و فلسفه، مناسک و ابعاد عبادی و سیاسی آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه : پاسخ سوال شرعی در مورد حج‌— ۱۳۰۰/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۰۰ تا ۱۳۶۷
۱۳۰۰۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۶۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امروز قبله اول مسلمین[3] به دست اسرائیل، این غده سرطانی خاورمیانه افتاده است. امروز برادران فلسطینی و لبنانی عزیز ما را با تمام قدرت می‌کوبد و به خاک و خون می‌کشد. امروز اسرائیل با تمام وسائل شیطانی تفرقه افکنی می‌کند. بر هر مسلمانی لازم‌ است که خود را علیه اسرائیل مجهز کند. امروز کشورهای آفریقایی مسلمان ما زیر یوغ امریکا و سایر اجانب و سرسپردگان آنان دست و پا می‌زنند. امروز آفریقای مسلمان صدای فریاد مظلومانه خود را هر چه بیشتر بلند می‌کند. فلسفه حج باید جوابگوی این فریادهای مظلومانه باشد. گردش به دور خانه خدا نشان دهنده این است که به غیر از خدا گِرد دیگری نگردید. و رَجْم[4] عَقَبات، رجم شیاطین انس و جن است. شما با رجم با خدای خود عهد کنید تا شیاطین انس و ابرقدرتها را از کشورهای اسلامی عزیز برانید. امروز جهان اسلام به دست امریکا گرفتار است. شما برای مسلمانان قاره‌های مختلف جهان پیامی از خداوند ببرید؛ پیامی که به غیر از خدا، بردگی و بندگی هیچ کس را نداشته باشید.
توجه داشته باشید که سفر حج، سفر کسب نیست؛ سفر تحصیل دنیا نیست. سفر الی الله است. شما دارید به طرف خانه خدا می‌روید. تمام اموری که دارید انجام می‌دهید به طور الهیت باید انجام بدهید. سفرتان از اینجا که شروع می‌شود وَفْد الی الله[1] است. سفر به سوی خدای تبارک و تعالی است. باید همان طور که مسافرین الی الله، مثل انبیا علیهم السلام و بزرگان از دین ما، مسافرتشان الی الله در تمام زمان حیاتشان بوده است و یک قدم، تخلُّف نمی‌کردند از آن چیزی که برنامه وصول الی الله بوده است، شما هم الآن «وفود» الی الله دارید می‌گویید.
من نمی‌دانم مسائل و جریاناتی که در کشور شما و حرمین شریفین می‌گذرد به طور صحیح به شما گزارش می‌دهند، یا همچون شعارهای ایرانیان، که در همه جا شعار آنان مشهور است، برای شما تحریف شده و بر خلاف واقع گزارش داده‌اند. و نمی‌دانم ائمه جماعات حرمین شریفین از اسلام چه برداشت کرده‌اند و از حج بیت الله الحرام، که سرتاسر آن مشحون به سیاست، و سرّ جعل آن قیام انسانها به قسط[3] و رفع ستمگریها و چپاولگریهاست، که سیاست کلی انبیای عظام و خصوص حضرت رسول خاتم- صلوات الله علیه و آله و سلم- است چه فهمیده‌اند که زائرین حرمین شریفین را به اسم اسلام از دخالت در سیاست و حتی از شعار علیه اسرائیل و امریکا منع و مسلمانان را، به دلخواه امریکا و اسرائیل و سایر دشمنان اسلام و بر خلاف سیره پیامبر عظیم الشان اسلام- صلی الله علیه و آله و سلم- و مسلمانان صدر اسلام، از دخالت در سیاست منع می‌کنند و عمداً یا از روی جهالت و غفلت مقدمات سلطه اجانب را بر ممالک اسلامی حتی حرمین شریفین، مهبط[4] وحی و مهبط ملائکه الله فراهم می‌نمایند. اگر دولت حجاز از این فریضه عبادی- سیاسی، که هر سال در مواقف کریمه حرمین شریفین با حضور میلیونی مسلمانان تشکیل می‌شود، استفاده سیاسی اسلامی می‌نمود، احتیاج به امریکا و هواپیماهای آواکس[5] آن، و سایر ابرقدرتها نداشت و مشکلات مسلمانان حل می‌شد. می‌دانیم که امریکا این هواپیماها را از آن جهت در اختیار عربستان قرار داده است تا به‌ نفع خود و اسرائیل از آنها استفاده نماید. چنانکه دیدیم که آواکسهای امریکایی برای تفرقه بین ایران و سایر مسلمانان عرب گزارشی سرتاسر دروغ داد مبنی بر بمباران مراکز نفتی کویت توسط ایران. مع الاسف این سهل انگاری در عموم دولتهای کشورهای اسلامی شیوع دارد، تا آنجا که مسلمانان و خصوص دولتمردان آنان را دست خیانتکار و جنایتکار ابرقدرتها از دخالت در سیاست و اهتمام به امر مسلمین برکنار زده است؛ و تا جایی که در مرکز سیاست اسلام، مسلمین به حکم وعّاظ السلاطین با دخالت در سیاست، بلکه با شعار علیه دشمنان خونخوار قرآن کریم و اسلام عزیز، مجرم شناخته می‌شوند و به حبس و شکنجه کشیده می‌گردند.

شاهدها (۱۴ پاراگراف)

بررسی سالانهٔ مشکلات مسلمانان و تلاش برای رفع آن، هدف حج

… از اوضاع مسلمین در هر سال بشود که مسلمین در چه حال هستند، بین خودشان با حکومت‌ها چه وضعی است، بین حکومت‌ها با قدرتهای شیطانی دیگر چه وضعی است، بین خود ملت‌ها با خود ملت‌ها چه وضعی است، بین روحانیونی که در بلاد متفرقه مسلمین هستند با وضع حج چه وضعی دارند. اینها اموری است که باید رسیدگی به آن بشود و حج برای همین امور است. حج برای این است که مشکلات یک سال مسلمین را بررسی کنند و در صدد رفع مشکلات برآیند.

لزوم سردادن ندای توحید کلمه و بت‌شکنی در مکه

… مِنَ اللهِ وَ رَسوُلِهِ إلَی النّاسِ یَومَ الحَجِّ الاَکبَرِ اَنَّ اللهَ بَرِی‌ءٌ مِنَ المُشرِکینَ وَ رَسُولُهُ.[4] و مهدی منتظر، در لسان ادیان و به اتفاق مسلمین، از کعبه ندا سر می‌دهد و بشریت را به توحید می‌خواند. همه فریادها را از کعبه و مکّه سر می‌دهند؛ و ما باید از آنها تبعیت کنیم و ندای توحید کلمه و کلمه توحید را از آن مکان مقدس سردهیم؛ و با فریادها و دعوتها و تظلمها و افشاگریها و اجتماعات زنده و کوبنده در مجمع مسلمین در مکّه مکرّمه بتها را بشکنیم؛ و شیاطین را، که در راس آنها شیطان بزرگ است، در عَقَبات «رَمی» کنیم و طرد نماییم؛ تا حج خلیل الله و حبیب الله و ولی الله، مهدی عزیز، را به جا آورده باشیم؛ و الّا در حق ما گفته می‌شود: مَا اَکثَرَ الضَجِیجَ وَ اَقَلَّ الحَجِیجَ[5].

مکه در موسم حج، مرکز دعوت و تبلیغ وحدت

5- امروز چاره چیست و برای شکستن این بتها چه تکلیفی متوجه مسلمانان جهان و مستضعفان می‌باشد؟ یک چاره که اساس چاره‌هاست و ریشه این گرفتاریها را قطع می‌کند و فساد را از بن می‌سوزاند، وحدت مسلمانان، بلکه تمامی مستضعفان و دربند کشیده‌شدگان جهان، است. و این وحدت، که اسلام شریف و قرآن کریم بر آن پافشاری کرده‌اند، با دعوت و تبلیغ دامنه‌دار باید به وجود آید. و مرکز این دعوت و تبلیغ مکّه معظّمه در زمان اجتماع مسلمین برای فریضه حج است، که ابراهیم خلیل الله و محمد حبیب الله شروع، و در آخر الزمان حضرت بقیه الله- ارواحنا لمقدمه الفداء- تعقیب می‌کند.

شهود منافع سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه در حج

به ابراهیم خلیل الله خطاب می‌شود که مردم را به حج بخوان تا برای «شهود منافع» خود از همه اقطار بیایند. این منافع جامعه است: منافع سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی بیایند و ببینند تو که بر آنان پیغمبری عزیزترین ثمره حیات خود را در راه خدا تقدیم کردی، و همه ذریه آدم باید به تو تاسی کنند. ببینند که بتها را شکستی و آنچه جز خداوند بود به دور افکندی، شمس باشد یا قمر، هیاکل، حیوانات یا انسانها؛ و گفتی و از روی حقیقت گفتی: وَجَّهتُ وَجهِیَ لِلَّذی فَطَرَ السَّمَوَاتِ وَ الاَرْضَ حَنیفاً مُسلِماً وَ مَا اَنَا مِنَ الْمُشْرِکینَ[7] و همه باید به پدر …

تبدیل مکه به کانون فریاد علیه ستمگران، از اسرار حج

… و کافران، که خدا و رسول او از آنان برائت جسته است، آمده‌اند. این میهمانان متعهد را گرامی دارید؛ و از قدرت یک رژیم مقتدر اسلامی برای سرکوب دشمن اسلام و مسلمین، اسرائیل غاصب، و قطع ید ارباب او، امریکا، راس دشمنان اسلام و کشورهای اسلامی، بهره‌برداری کنید؛ و مکّه مکرّمه را با هماهنگی زائران سراسر جهان به کانون فریاد علیه ستمگران تبدیل کنید؛ که این یکی از اسرار حج است. و خداوند، غنی از لبیکها و عبادات بشر است.

اهمیت بُعد سیاسی حج و عبادت بودن آن در کنار بُعد عبادی

فلسفه حج؛ یکی از فلسفه‌های بزرگ حج قضیه بُعد سیاسی اوست، که دست‌های جنایتکار از همه اطراف برای کوبیدن این بُعد در کار هستند؛ و تبلیغات دامنه‌دار آنها مع الاسف در مسلمین هم تاثیر کرده است که مسلمین سفر حج را بسیاریشان یک عبادت خشک خالی بدون توجه به مصالح مسلمین می‌دانند. حج از آن روزی که تولد پیدا کرده است، اهمیت بُعد سیاسی‌اش کمتر از بعد عبادی‌اش نیست، بُعد سیاسی علاوه بر سیاستش، خودش عبادت است.

درک و رفع مشکلات مسلمانان و ایجاد اخوت و مودت میان آنان

آن طور که آخوندهای درباری منطقه و غیر منطقه می‌گویند که حج باید از جهات سیاسی خارج باشد، اینها رسول الله را محکوم می‌کنند، اینها خلفای اسلام را محکوم‌ می‌کنند، ائمه هدی‌ را محکوم می‌کنند. اینها نمی‌دانند که این سفر حج و این حج برای این مسائل بوده است، برای قیام ناس بوده است، برای این بوده است که مسلمین مشکلات مسلمین را درک کنند و در رفعش کوشش کنند، برای این بوده است که بین مسلمین اخوت و مودت پیدا بشود.

حج زنده در محکومیت شوروی و آمریکا و بی‌معنایی حج بی‌توجه به مصالح مسلمانان

… راجع به مصالح مسلمین صحبت بکنند. آن ضرری که از این آخوندهای درباری، اسلام می‌خورد، بدتر از آن ضرری است که از امریکا می‌خورد، برای اینکه، اینها با یک ظاهر اسلامی اسلام را منزوی می‌کنند و آنها با این ظاهر نمی‌توانند بکنند، آنها وادار می‌کنند اینها را. مسلمین باید در حج وقتی که می‌روند یک حج زنده، یک حج کوبنده، یک حجی که محکوم کنند این شوروی جنایتکار و آن امریکای جنایتکار را؛ یک همچو حجی، حجی است که مقبول است. اگر ما حج برویم و مصالح مسلمین را در نظر نگیریم بلکه بر خلاف مصالح مسلمین هی روی جنایت‌ها پرده بپوشیم، نگذاریم مسلمین صحبت بکنند از جنایت‌هایی که بر مسلمین می‌گذرد و جنایت‌هایی که از حکومت‌ها و از قدرت‌های بزرگ بر مسلمین می‌گذرد، ما یک صحبت بکنیم، این حج نیست، این یک صورت بی‌معناست.

بیدار کردن و متحد ساختن مسلمانان بلاد، حج مطلوب خدا و اسلام

آن حجی که خدای تبارک و تعالی می‌خواهد و آن حجی که اسلام از ما خواسته است، آن است که وقتی می‌روید حج، این مسلمین بلاد را بیدار کنید، متحد کنید با هم، بفهمانید به آنها که چرا باید بیش از یک میلیارد مسلمین تحت فشار دوتا قدرت چند صد میلیونی باشند. تمام گرفتاری‌ها برای این است که مسلمین را از آن راهی که اسلام دارد منحرف کرده‌اند، و حتی اگر یک مجالسی هم داشته باشند لابد شنیده‌اید که آن مجلسی را که روحانیون داشتند و در یک جایی بود، محکوم نکردند. حاضر نشدند که افغانستان را که شوروی [اشغال‌] کرده، اینها …

اجتماع گرد خانهٔ خدا و بیعت برای مصالح اسلام و کوتاه کردن دست قدرت‌های بزرگ

… را، این روحانیون کشورها را، این روحانیون درباری را که در آنجا لابد می‌آیند، توجه بدهید به اینکه آقا چرا باید شما عزت خودتان را در نوکری امریکا بدانید؟ در نوکری صهیونیست‌ها بدانید؟ شما آقایی خودتان را از اسلام کسب کنید، آقایی خودتان را از بیت الله کسب بکنید. دور بیرق اسلام جمع بشوید، دور حول‌ خانه خدا جمع بشوید و با هم بیعت کنید که اجتماعتان، همه‌تان بر خلاف مصالح اسلام نباشد و بر وفاق مصالح باشد، و دست قدرت‌های بزرگ را ان شاء الله کوتاه کنید، و این کنگره بزرگ اسلامی ان شاء الله به نتیجه مطلوبی که اسلام دارد برسد و شماها با سلامت و سعادت مشرف بشوید. و دعا کنید به اسلام و مسلمین، و دعا کنید که مسلمین و سران اسلام بیدار بشوند و توجه بکنند به مصالح اسلامی. و دعا کنید به این ملتی که همه چیزش را در طبق اخلاص برای اسلام گذاشته و دارد فعالیت می‌کند، و دعا کنید که خداوند این کوردل‌هایی که گاهی پیدا می‌شود در …

نقد جلوگیری از حجاج ایران و منع سخن علیه آمریکا

… است برای آنها. معلوم است چرا مضر است، برای اینکه وقتی یک حکومتی سرسپرده یک دولتی شد ناچار است که حفظ بکند منافع آن دولت را. ما می‌گوییم چرا سرسپرده باشید. ما می‌خواهیم که حکومت‌های اسلامی سربلند باشند، آقا باشند بر دنیا، همان طوری که حکومت ایران امروز هست. چرا باید شما خودتان را این طور ذلیل کنید در مقابل امریکا که جرات اینکه یک کس دیگری در مکه نسبت به امریکا یک کلمه‌ای‌ بگوید یا نسبت به اسرائیل یک کلمه‌ای بگوید، این جرات را نداشته باشید و بخواهید که کشور ایران حجاج، صد هزار نفر حجاج خودش را نفرستد آنجا؟- حجاج- ایران تمام حجاجش را می‌فرستد یا اصلًا نمی‌فرستد. من به حکومت حجاز نصیحت می‌کنم که این طور با مسلمین رفتار نکنند و این طور طرفدار دشمن‌های اسلام و دشمن‌های بیت الله الحرام نباشند. من نصیحت می‌کنم که تا دیر نشده به خود آیند. نگذارند یک وقت که وقت گذشته است آن وقت عذرخواهی کنند؛ حال صدام را مشاهده کنند. صدام- …

هشدار دربارهٔ پیامد نرفتن حجاج ایرانی به مکه

باید تجدید نظر بکنند در حرفهای خودشان. ننشینند در کاخ‌های بزرگ خودشان و خیال کنند که حالا که در کاخ هستیم پس به ایران هم می‌توانیم چه بکنیم. خدا نکند که امسال حجاج ایرانی نروند به مکه، و خدا نکند که این اسباب این بشود که اسلام و مسلمین انفجار در آنها حاصل بشود، و دیگر نه از شیخی وجود پیدا بشود و نه از بستگان امریکا. به خود آیید و توجه کنید که این قضیه، قضیه اسلام است، مخالفت صریح با قرآن است.[1] آن که مخالفت صریح با قرآن بکند چطور می‌تواند حکومت اسلامی داشته باشد و کلیددار مکه باشد؟ بنا بر این، من باز هم از باب اینکه می‌خواهیم با همه مسلمین، با همه دولت‌ها به طور مدارا …

لزوم پرهیز از رفتار بی‌رویه و پیروی از برنامه‌های نمایندهٔ امام

… آنان به گونه‌ای دیگر معرفی شود؛ و عیب‌جویانی که مراقب خرده‌گیری و بهانه هستند بر ضد اسلام و جمهوری اسلامی به شایعه‌پراکنی و مشوّه نمودن چهره نورانی اسلام و جمهوری اسلامی بپردازند؛ و گناه آن در نامه اعمال آنان که برای عبادت و فریضه حج رفته‌اند نوشته شود. لازم است مراقب باشند که اعمال بی‌رویّه و گفتار باطل‌ تحقق پیدا نکند. و هر کس مراقب دوستان و نزدیکان خود باشد؛ و در برنامه‌های انسانی- اسلامی صحیح، که از طرف نماینده این جانب، جناب حجت الاسلام آقای خوئینی‌ها، ترتیب داده می‌شود تبعیت کنند؛ و از آنها تخطی نکنند که موجب هرج و مرج و ناراحتی زائرین فراهم شود.

محروم کردن مسلمانان متعهد به جرم شکایت از آمریکا و اسرائیل

حکومت‌هایی که در عصر حاضر با دل و جان و اسم اسلام در خدمت ابرقدرت‌ها، بویژه امریکا هستند و عامل تامین منافع آنان در جهان می‌باشند، و آخوندهای درباری از خدا بی‌خبر که موید آنان و مخالف با رژیم اسلامی هستند و کوشش در هدم اسلامِ پرخاشگر بر ستمگران به سیره رسول الله- صلی الله علیه و آله و سلم- و علم کردن اسلامِ شاهنشاهی و ملوکی هستند، که مسلمانان متعهد را به جرم شکایت از ظلم امریکا و اسرائیل می‌خواهند از فریضه حج محروم کنند، باید مورد تایید شوروی و امریکا و اسرائیل باشند.