رفتن به محتوای اصلی

جهنم

نام‌های دیگر: دوزخ، آتش دوزخ

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سرای کیفر در آخرت.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد علی گرامی (کوبیدن اسلام به اسم اسلام)— ۱۳۴۶/۰۳/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۶ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۶۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

هر چه درس بخوانید و به اسم «ربّک» نباشد، از صراط مستقیم دورید. و هر چه زیادتر درس بخوانید دورتر می‌شوید. اگر اعلَمِ مَن فی الارض بشوید و به اسم ربّک نباشد، ابعَدِ از خدای تبارک و تعالی هستید! از صراط مستقیم بعیدتر می‌شوید. یا صراط مستقیم است، که یک سرش جسر جهنم، یک طرفش طبیعت است؛ یک طرفش بهشت است. آخر مرتبه بهشت «لقاء الله» است. آنجایی است که غیر انسان هیچ کس راه ندارد؛ فقط انسان راه دارد. و ما همه الآن در جسر جهنم واقع شدیم. «طبیعت» متن جهنم است. در آن عالم ظهور که می‌کند، طبیعت جهنم است. الآن ما در متن جهنم داریم حرکت می‌کنیم. اگر این راه را طی کردیم، آن روز که جسر جهنم ظاهر می‌شود، در این چشمهای مردم در آن عالم ظاهر می‌شود، آنکه این راه را طی کرده است از آن جسر عبور می‌کند؛ آنکه این راه را طی نکرده است در جهنم واقع می‌شود؛ می‌افتد از راه. کج است دیگر. یک راه مستقیم، که اوصافش هم که گفتند و شنیدید و دقیقتر از موست، راه باریک است و تاریک است، و نور «هدایت» می‌خواهد: اهدنا الصراط المستقیم. خداوند هدایت کند ما را.

ساخته شدن جهنم به دست خود انسان

وقتی جهنم در خود آدم خامد است، آن جهنم هم برایش خامد است. آن جهنمی که به ما می‌رسد اینی است که از خودمان درست کردیم. هیچ چیز ما نمی‌بینیم اضافه از آنکه خودمان کردیم: ذلِکَ بِما کَسَبَتْ اَیْدیکُمْ[5] ما خودمان درست کردیم جهنم را. در روایت است که پیغمبر اکرم وقتی به معراج رفتند، دیدند که در بهشت یک دسته‌ای هستند که مشغول کار هستند: گاهی می‌ایستند، گاهی مشغول می‌شوند. سوال کرد از جبرئیل که قصه چه است؟ گفته بود اینها اعمال مردم است؛ وقتی که اینجا می‌رسد مصالح است، اینها عمل می‌کنند. وقتی …

خصومت اهل جهنم با یکدیگر از عذاب‌های آن

من معذرت می‌خواهم که چند کلمه موعظه کنم شما را. شما محتاج به موعظه نیستید، لکن تذکر، برادرها، خودش یک امری است. یکی از عذابهایی که در جهنم اهل جهنم به آن مبتلا هستند، خِصامُ اهل النّار[1] است. و یکی از نعمتهایی که اهل بهشت متنعّمند؛ آن اخوانی که اخْواناً عَلی‌ سُرُرٍ مُتَقابِلین،[2] آن برادری و محبت که بین اهل بهشت است، یکی از نعمتهای بزرگ خداست و آن خصامی که در جهنم است، یکی از عذابهایی است که بر اهل جهنم است که دائم توی سر هم می‌زنند.

جهنم باطن این دنیا و عبور مستقیم از صراط آخرت با استقامت در دنیا

… شما به همین راه مستقیم که راه انسانیت، راه عدالت، راه جانبازی برای اسلام و عدالت اسلامی است بروید. این راه مستقیم را اگر بدون انحراف به این طرف یا آن طرف، بدون انحراف به شرق و غرب، بدون انحراف به آن مکتبهای فاسد طی کردید، این راه مستقیم، منتهی به خدا می‌شود. آن صراطی که بر جهنم کشیده شده است، اگر مستقیم در این عالم حرکت کنید، از آن صراط مستقیماً رد می‌شوید. جهنم باطن این دنیاست. اگر مستقیم از این راه رفتید و طرف چپ یا طرف راست منحرف نشدید، از صراط آن عالم هم مستقیم عبور می‌کنید، و به چپ و راست متمایل نمی‌شوید. که اگر به چپ متمایل بشوید به جهنم است، و اگر به راست متحول بشوید به جهنم است. راه خدا مستقیم است؛ صِراطَ الّذینَ انْعَمْتَ عَلَیْهِمْ. صراط، راه آنهایی که خداوند به آنها منت گذاشته است و نعمت عطا فرموده است؛ نعمت اسلام، بزرگترین نعمت، نعمت انسانیت، بزرگترین …

جهنم، پاک‌کنندهٔ انسان و راه بهشت

… اینهایی که منحرف هستند اینها را برگرداند به یک راه راستی، به یک راه سلامتی، همه با هم برادر باشند، همه با هم دوست باشند، محبت داشته باشند، مثل اهل بهشت باشند که اخْواناً عَلی سُرُرٍ مُتَقابِلینَ؛[5] برادرند همه، هیچ حقد و حسدی آنجا دیگر نیست، شستشو شده‌اند؛ اگر- خدای نخواسته- هم جهنمی باشیم در جهنم شستشو می‌شود، جهنم راه بهشت است. اسلام آمده است که همه این گرفتاریهایی که در بشر هست زایل کند و همه را به راه راست و با برادری، با برابری، با خوشی اینها را ببرد، راه ببرد همان طوری که چوپان گوسفندهای خودش را راه می‌برد، همان طور که چوپان علاقه دارد که این گوسفند در یک جای خوبی چَرا بکند. …