رفتن به محتوای اصلی

جهاد دانشگاهیگروه و سازمان

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نهاد برخاسته از انقلاب در دانشگاه‌ها برای پژوهش و کار فرهنگی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار اعضای شورای مرکزی جهاد دانشگاهی— ۱۳۶۹/۰۶/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۶۹ تا ۱۳۹۸
۱۳۶۹۱۳۹۸

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

در مورد جهاد دانشگاهی من اعتقادم این است که این ترکیب - جهاد و دانشگاه، و تلفیق جهاد که یک امر ارزشی معنوی است با علم و دانش و با دانشگاه - دارای پیام است؛ نشان میدهد که میتوان علم جهادی و نیز جهاد علمی داشت؛ این همان کاری است که شماها مشغولید. علم شما علم جهادی است؛ با جهاد و با اجتهاد همراه است؛ دریوزه‌گری و منتظر نشستن برای هدیه شدن علم از این‌سو و آن‌سو نیست؛ دنبال علم میروید تا آن را به‌دست بیاورید؛ این علم جهادی و علم برخاسته‌ی از مجاهدت و اجتهاد و تلاش است. از طرفی شما مشغول جهاد هستید. جهاد یعنی مبارزه برای یک هدف والا و مقدس. میدانهایی دارد؛ یکی از میدانهایش حضور در نبردهای مسلحانه‌ی رایج جهانی است. میدان سیاست هم دارد؛ میدان علم هم دارد؛ میدان اخلاق هم دارد. ملاک در صدق جهاد این است که این حرکتی که انجام میگیرد، جهتدار و مواجه با موانعی باشد که همت بر زدودن این موانع گماشته میشود؛ این میشود مبارزه. جهاد یعنی یک چنین مبارزه‌یی، که وقتی دارای جهت و هدف الهی بود، آن‌وقت جنبه‌ی تقدس هم پیدا میکند. شما مبارزه‌ی علمی میکنید؛ زیرا این کار شما به‌طور واضح دشمنان بسیار سرسختی دارد که نمیخواهند این حرکت علمی و تحقیقی انجام بگیرد. لذا به نظر من جهاد دانشگاهی فقط یک نهاد نیست، بلکه یک فرهنگ است؛ یک سمتگیری و حرکت است. هرچه بتوانیم ما این فرهنگ را در جامعه گسترش دهیم و آن را پایدار و استوار کنیم، کشور را به سمت سربلندی و عزت و استقلال حقیقی بیشتر پیش برده‌ایم.

مسئولیت هدایت دانشجویان فراتر از تحقیقات و کار فرهنگی

امّا خود جهاد دانشگاهى. من یک نکته‌اى را میخواستم بیان بکنم و در ذهنم بود که الحمدلله‌ آقاى رحمتى درست روى همان نکته تکیه کردند. من همین را میخواهم بگویم؛ بنده میخواهم عرض بکنم که مسئولیّت جهاد دانشگاهى بالاتر از آن چیزى است که حتّى به ‌عنوان وظیفه‌ى جهاد دانشگاهى ــ یعنى تحقیقات و کار فرهنگى ــ معیّن شده. جهاد دانشگاهى میتواند آن دستگاهى باشد که این موجِ جوانِ تحصیل‌کنِ دانشجوى کشور را در داخل دانشگاه‌ها هدایت کند و اینها را به پختگى و کمال لازم برساند. هر چه هم آن دستگاه دولتى از لحاظ مدیران و مسئولان ــ منظور من دستگاه رسمى دولتى و دستگاه وزارت است ــ مورد پسند و مورد قبول باشد، باز جهاد دانشگاهى یک حالت خودمانى‌تر و صمیمى‌ترى نسبت به این قضیّه دارد و ترکیب آن، ترکیب جوان‌ترى است و اساساً گویا بنا شده براى همین که با دانشجوها ارتباط داشته باشد و از دانشجوها باشد، به آنها بپردازد، از زبان آنها حرف بزند، به آنها توصیه بکند؛ مسئله‌‌اش مسئله‌ى دانشجویان است و این کار از عهده‌ى جهاد دانشگاهى بیشتر و بهتر برمى‌آید.

سهم عمده در هدایت فکری و عملی دانشجویان و لزوم تقویت آن

ما باید کارى بکنیم که وقتى دانشجو وارد دانشگاه شد، اینجا به‌ عنوان یک مرحله‌اى باشد که همچنان ‌که بر علم خود مى‌افزاید، بر تفکّر صحیح و بینش صحیح و خطّ درست و هدایت خودش هم بیفزاید. به نظر من در این کار، جهاد دانشگاهى میتواند به نحو وافرى سهیم باشد. البتّه انجمنهاى اسلامى اگر خوب عمل بکنند، دفاتر نمایندگی اگر پخته و کامل عمل بکنند، میتوانند سهم زیادی داشته باشند، امّا آن سهمى که جهاد دانشگاهى با توجّه به امکاناتى که دارد و برنامه‌ریزى‌هاى دقیق و ثباتى که دارد، میتواند به‌ عهده بگیرد، هیچ یک از آنها به نظر من، آن سهم را نمیتوانند به ‌عهده بگیرند و این کار را باید شما جزو برنامه‌هایتان قرار بدهید؛ یعنى کار فرهنگى و هنرى‌تان در این جهت باشد، کار تحقیقى‌تان هم حتّى در این جهت باشد که جوانهاى دانشجو را در خطّ صحیح فکرى و عملى هدایت بکند. بنابراین من الان هم معتقدم که جهاد دانشگاهى را باید تقویت کرد به این منظور؛ یعنى یک منظور کاملاً عقلائى و متینى است. یعنى این‌‌جور نیست که ما در رودربایستى گیر کنیم، بگوییم حالا [چون] جهاد دانشگاهى است، چون یک عدّه جوان هستند، یک عده علاقه‌مند هستند، باید تقویت بشوند؛ نه، باید براى منظور صحیحى تقویت بشود؛ آن منظور صحیح همین است: نجات …

شرط موفقیت کنار گذاشتن حساسیت‌های غلط سیاسی در سطوح بالا

البتّه اگر میخواهید جهاد خوب کار کند و نیروهاى انسانى را جذب بکند، شرطش این است که ــ از همان چیزهایى که گفتید و میدانید من در این چندساله هم روی اینها حسّاس بودم، آگاهى هم داشتم به جزئیّات کار ــ حسّاسیّت‌هاى غلط سیاسى را بایستی برادرها کنار بگذارند؛ در سطوح بالا کنار بگذارند؛ وَالّا در بدنه خیلى هم انتظارى نیست. حالا فرض کنید در جهاد دانشگاهى اهواز چند جوان دانشجوى پُرشور هستند ــ که به نظر من باید همان شورشان را هم حفظ کرد؛ آن هیجان و شور و شوق انقلابى‌شان را هم باید به هر قیمتى هست نگه داشت ــ حالا یک وقت یک چیزى هم میگویند، آن …

لزوم حفظ حدود و حیثیت مستقل و پرهیز از تنزل جایگاه آن

… واقعاً هم به ایشان علاقه دارم. من این آقاى دکتر رحیمیان را قبل از اینکه ببینم، از دور می‌شناختم و ایشان را دوست میداشتم و قبول داشتم به تدیّن و تفکّر انقلابى و مانند اینها؛ آقاى رحمتى عزیزمان هم که خب به جاى خود، امّا میخواهم بگویم که این اصلاً وجهى ندارد. این شما را ــ حالا فعلاً جهاد دانشگاهى را بگوییم ــ به ‌عنوان جهاد دانشگاهى، از جایگاه خودتان تنزّل میدهد؛ آن‌ وقت شما دیگر آن توانایى‌هاى لازم را نخواهید داشت براى آن کارى که به ‌عهده‌ى شما است. به این نکات باید به نظر من توجّه بشود.

جریانی اصلی که باید در دانشگاه‌ها بماند و تقویت شود

غرض، جهاد دانشگاهى را حفظ کنید، تقویت کنید و این انتظار حمایت سیاسى یا مادّى هم که از من هست، به‌جا است؛ تا آن حدّى که براى بنده میسور و مقدور است و بنده هم به این انتظار باید پاسخ بدهم، ان‌شاءالله‌ خواهم داد. این جریان جهاد دانشگاهى، یک جریان اصلى است؛ باید بماند در دانشگاه‌ها و آن وظیفه‌ى عمده و بزرگ را ان‌شاءالله‌ بر عهده بگیرد. به‌ هر حال بنده آماده هستم براى هر جور کمکى که از من میسور باشد و مقدور باشد و بشود ان‌شاءالله‌ انجام داد.