رفتن به محتوای اصلی

جنگ روانی

نام‌های دیگر: عملیات روانی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تبلیغات و شایعه‌پراکنی دشمن برای تضعیف روحیه و باور مردم.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:اولین نماز جمعه‌ بعد از شروع جنگ تحمیلی— ۱۳۵۹/۰۷/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۳
۱۳۵۹۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

جنگ روانی یعنی چه؟ هدف جنگ روانی، مرعوب کردن است. کی را میخواهند مرعوب کنند؟ ملت که مرعوب نمیشود؛ توده‌ی عظیم مردم که مرعوب نمیشوند. چه کسی را میخواهند مرعوب کنند؟ مسئولان را، شخصیتهای سیاسی را، به قول معروف خود ما نخبگان را؛ اینها را میخواهند مرعوب کنند. کسانی که قابل تطمیعند، آنها را میخواهند تطمیع کنند؛ اراده‌ی عمومی را میخواهند تضعیف کنند؛ درک مردم از واقعیتهای جامعه‌ی خودشان را میخواهند تغییر دهند؛ هدف جنگ روانی این است. یک نفر که بیمار نیست، صد بار به او بگویند آقا! شما کسالت دارید، شما مریضید، یک مقدار احساس بیماری میکند. بعکس، اگر کسی دچار بیماری هم باشد، صد بار به او بگویند شما حالتان خوب است، احساس صحت میکند. با تلقین میخواهند واقعیتهای کشور ما را در نظر ملت ما دگرگون کنند. ملت ما ملتی است بااستعداد، دارای قابلیت، دارای ظرفیت، دارای ثروتهای عظیم طبیعی؛ چنین ملتی میتواند پیشرو باشد. دلیلی ندارد که این ملت، ناامید باشد؛ اما آنها میخواهند واقعیتها را تغییر دهند و ملت را ناامید کنند؛ میخواهند اعتماد ملت را به مسئولان ضعیف کنند. اینکه مردم به دولت و مسئولانشان اعتماد داشته باشند، برای یک کشور خیلی نعمت بزرگی است؛ میخواهند این نعمت را بگیرند و مردم را بیاعتماد کنند، هم به خودشان، هم به مسئولینشان؛ مردم را با شایعه، به تحریم و خشونت تهدید کنند؛ در تبلیغات، جای مدعی و متهم را عوض کنند. امروز امریکا متهم است و ملتها مدعی امریکایند. ما امروز مدعی امریکا هستیم. امریکا متهم است به دست‌اندازی به استکبار، به مستعمره‌پروری، به جنگ‌طلبی، به اشغال نظامی، به فتنه‌انگیزی. ما طلبگاریم، ما مدعی هستیم. آنها میخواهند خودشان را در جایگاه مدعی بگذارند و ملت ایران را در جایگاه متهم قرار دهند. در خود امریکا وضع حقوق بشر اسفبار است و ناامنی وجود دارد. در یک سال - سال ۲۰۰۳ - سیزده میلیون بازداشت شهروندان امریکایی را خودشان گزارش کردند! مجوز شکنجه میدهند، مجوز شنود تلفن میدهند. بعد از حادثه‌ی بیست شهریورِ چند سال قبل، اینها چند میلیون نفر را بازجویی کردند. یک چنین فضای ناامن در داخل امریکا؛ در خارج هم که زندانهای ابوغریب و شکنجه‌ها و زندان گوانتانامو و زندانهای مخفیای که در اروپا و در نقاط دیگر دارند. آنها باید جواب بدهند. آنها متهمند، آنها نقض حقوق بشر میکنند؛ آن وقت میشوند مدعی حقوق بشر، و ملت ایران را یا هر جا را که میلشان بکشد، میخواهند به محاسبه بکشند که شما نقض حقوق بشر کرده‌اید! تروریسم را آنها دارند ترویج میکنند. این کارها جنگ روانی است که آنها دارند انجام میدهند.

شاهدها (۱۰۸ پاراگراف)

شایعه‌پراکنی دشمن دربارهٔ حملهٔ نظامی آمریکا

… مردم را از نظام جمهوری اسلامی جدا کند. مزدورانی را هم که در داخل فرستادند؛ علیه جمهوری اسلامی و علیه مقدّسات و علیه حقایق این کشور قلم‌فرسایی کردند؛ برای این‌که بتوانند مردم را از این انقلاب جدا کنند. همّت آنها این است: جدا کردن مردم از انقلاب و از حکومت. الان هم دو سه ماه است که همین‌طور شایعه انداخته‌اند. من در خطبه‌ی قبلی هم اشاره کردم: جنگ روانی درست کرده‌اند؛ دنیا را پر کرده‌اند که بله، امریکا حمله‌ی نظامی خواهد کرد!

بازگشت جنگ روانی رسانه‌ها به ناکامی فشارهای دشمنان

… تجربه کنی، پشیمان میشوی. آنها این ملت را نه یکبار، بلکه ده‌بار از اوّل انقلاب تا به‌حال تجربه کردند؛ ولی دیدند که هر چه فشار سیاسی، اقتصادی و بخصوص نظامی، بر این ملت بیشتر شود، عزم و اراده این ملت بر ایستادگی در این راه و مبارزه با دشمنان، بیشتر خواهد شد. مسأله جنگ روانی رادیوها و خبرگزاریها و روزنامه‌ها و مجلّات و نویسندگان مزدور و بعضی از سیاستمدارانی که حدسیّاتی میزنند، به این نکته‌ای که عرض شد بر میگردد و این هم تازگی ندارد.

تهدید و جوسازی و اهانت برای واداشتن ملت به عقب‌نشینی

به فضل پروردگار، این ملت و دولتِ خدمتگزار و این مسؤولان مؤمن و انقلابی، از امام خودشان فرا گرفته‌اند که در مقابل تحمیلهای امریکا، مثل کوه بایستند. دشمنان ما، دنبال این میگردند که به خیال خودشان، با تهدیدها و تشرها و جو سازیها و هوچی بازیها و اهانت به ملت ایران و مسؤولان کشور، ملت را به عقب نشینی وادار کنند. تنها علاجی که وجود دارد، ایستادگی است.

تشبیه سخنان دشمن به رجزخوانی برای تضعیف روحیهٔ طرف مقابل

بله؛ دشمن در بیانات، اظهارات، تبلیغات و در رادیوهای خود، سعی میکند موضع سیاسی جمهوری اسلامی را ضعیف نشان دهد. ولی شما هرچه از دشمن میشنوید، حمل بر دشمنی کنید. دیده‌اید که در میدان جنگ، وقتی که حمله کننده حمله میکند، گاهی - بخصوص در رسوم سابق - برای تحقیر طرف مقابل، مطالبی را هم بر زبان جاری میکند و این‌که «میزنمت! میکشمت! پدرت را در میآورم! تو چیزی نیستی!» خوب؛ میدان جنگ است و این هم یکی از راههای تضعیف روحیه‌ی طرف است. آنچه که شما در دنیا میشنوید که نسبت به جمهوری اسلامی میگویند: نظام جمهوری اسلامی سست است، ضعیف است؛ در داخل آن اختلاف است؛ بین فلان کس و فلان کس و بین این جناح و آن جناح دعواست و در همین روزها ظاهر میشود؛ اینها از این قبیل حرفهاست. پانزده سال است که از این …

بزرگ‌نمایی حملات دشمن برای تضعیف روحیهٔ طرف مقابل

… خود را بزرگ نشان بدهد. یادتان هست در دوران جنگ تحمیلى؛ جوانهاى ما رفته بودند سرزمین‌هایى را گرفته بودند، ضربات سختى را وارد کرده بودند، دشمن در مقابل در جبهه‌ى جنگ یک پاتک کوچک کرده بود؛ جنجالى راه مى‌انداخت که ما عملیّات کردیم، چنین کردیم، چنان کردیم. دشمن همیشه میخواهد اگر حرکتى تعرّض‌آمیز انجام میدهد، آن را بزرگ‌نمایى کند تا روحیه‌ى طرف مقابل را تضعیف کند. خودشان که حمله میکنند، خودشان هم در رادیوهایشان حملاتشان را بزرگ میشمارند، جنجال راه مى‌اندازند، این از او نقل میکند، آن از او نقل میکند؛ نه آقا، تازگى ندارد. اینها با اسلام بدند؛ با جمهورى اسلامى بدند؛ با استقلال یک ملّت بشدّت دشمنند، و با ملّتى که بخواهد در مقابل آنها استقلال خودش را حفظ کند، از اعماق قلب کینه می‌ورزند؛ تازگى ندارد.

به‌کارگیری روان‌شناسان و متخصصان تبلیغات برای باورپذیر کردن مطالب رادیوهای بیگانه

… خرج میکنند تا دروغ به گوش شما برسانند. من میگویم: ملّت ایران، مرد و زن، خواهران و برادران! از لج صهیونیست‌ها، مستکبرین، گردانندگان رادیوهاى خارجى که این‌ قدر خرج میکنند حرفهایشان را به گوش شما برسانند، شما حرفهاى آنها را گوش ندهید؛ رادیوهایشان را باز نکنید. روان‌شناس‌ها مى‌نشینند کلمات را انتخاب میکنند. متخصّصین تبلیغات و پروپاگاند[15] مى‌نشینند تعبیرات را، مطالب را انتخاب میکنند تا آن چیزى که از روى کاغذ در رادیوى اسرائیل، رادیوى آمریکا، رادیوى بى‌بى‌سى، رادیوى کلن و از این قبیل رادیوها خوانده میشود، هر چه قابل قبول‌تر و قابل باورتر باشد. پولها خرج میکنند؛ اگر میتوانستند در ایران پول خرج کنند که تعداد کسانى که پیچ این رادیو را باز میکنند بیشتر بشود، یقیناً خرج میکردند. تمام این کارها، تمام این زحمات انجام میگیرد تا آن فرد ایرانى این پیچ رادیو را باز کند و شایعاتى که آنها درست کرده‌اند و این …

مقابلهٔ رسانه‌های داخلی با جنگ روانی از راه جهاد تبلیغاتی

… دروغ را در سطح جهان علیه ایران میپراکنند باید بدانند که از ملت ایران برای خود و دولتهای خود دشمنی آشتی‌ناپذیر خواهند داشت و از وزارت امور خارجه‌ی جمهوری اسلامی مصراً و جداً میخواهم که نظر ما جمع نمازگزار و پیام ما را به همه‌ی این خبرگزاریها ابلاغ کند. سعی کرده‌اند ایران را در یک جنگ روانی تضعیف کنند و شما مردم و شما برادران و خواهرانی که این سخن را خواهید شنید در خارج از کشور و همه‌ی دستگاههای تبلیغاتی خودمان، برادران و خواهرانی که در رادیو و تلویزیون و خبرگزاری پارس و روزنامه‌ها و مطبوعات کار میکنند همه موظف هستید و همه موظف هستیم که این جهاد تبلیغاتی را با سریعترین و بهترین وجه تعقیب کنیم. باید پیاممان را به دنیا برسانیم و باز در این زمینه هم وزارت امور خارجه وظیفه و مسؤولیتی بسیار بزرگ دارد. نمایندگیهای ما در دنیا چه میکنند؟ سفارتخانه‌های ما در کشورهای غربی و کشورهای عربی و سراسر اروپا و منطقه‌ی شرق آسیا چه میکنند؟ آیا پیام ما و ملت ما و حقایق …

به‌کارگیری جنگ روانی از سوی امام هادی (ع) در برابر خلیفهٔ قدرتمند

… در آخرِ حرف‌هایش، متوکل بلند شد، برای حضرت غالیه[14] آورد و او را با احترام بدرقه کرد. حضرت به او گفت: «تو خیال می‌کنی اینجا نشسته‌ای، پنجۀ مرگ تو را فرا نخواهد گرفت؟» و همین‌طور مراتبِ عمل موت را تا کِرم‌هایی که به جان متوکل خواهد افتاد، بیان فرمود. حضرت، مجلس را به‌کل متحول کرد و از دربار بیرون رفت.[15] در مبارزه‌ای که شروع‌کنندۀ آن، خلیفه‌ای تندخو و قدرتمند بود و طرف دیگر، یک جوان بی‌دفاع، طرفِ به‌ظاهر ضعیف‌تر، دست به یک جنگ روانی زد؛ مبارزه‌ای که در آن نیزه و شمشیر کاربرد ندارد. ما اگر بودیم اصلاً نمی‌توانستیم این کار را بکنیم. این امام است که می‌تواند موقعیت را بسنجد و طوری سخن بگوید که خلیفه را خشمگین نکند. ممکن بود حضرت مثلاً بلند شود و همۀ شیشه‌های شراب را به زمین بریزد. این، عکس‌العمل خوبی نبود و نتیجه‌ای هم از آن گرفته نمی‌شد، …

ایستادگی عمار یاسر در برابر جنگ روانی دشمن در صفین

این کسی که از این‌طرف، خودش را موظف دانسته بود که درمقابل این جنگ روانی بایستد و مقاومت کند، جناب عمار یاسر بود. در قضایای جنگ صفین دارد، که با اسب از این‌طرف جبهه، به آن‌طرف جبهه، به صفوف خودی می‌رفت و همین‌طور به این گروه‌ها ـ به تعبیرِ امروز ـ گردان‌ها یا تیپ‌هایی که جدا جدای از هم بودند، به هرکدام می‌رسید، درمقابل آنها می‌ایستاد و مبالغی برای آنها صحبت می‌کرد؛ …

القای همه‌جابینی قدرت از سوی جباران تاریخ برای ترساندن مخالفان

… بگروند مانع بشوند. ازجمله این: منصور شایعه کرده بود که من یک آیینه‌ای دارم که به این آیینه وقتی نگاه بکنم، می‌فهمم که ابراهیم‌بن‌عبدالله کجاست و وای به حال آن آدمی که من در آیینه نگاه کنم، ببینم ابراهیم در خانۀ آن است یا با او دارد فرار می‌کند. داستان آیینه؛ همانی‌که قبل از منصور به هزار سال، دو هزار سال، این پادشاهان جباری که در تاریخ بودند، جمشید و کی و کی، این جام جهان‌نما، به این صورت چیزی را درست کردند. لابد این‌هم به همان منظور بوده که دشمنان بدانند و تصور کنند که هیچ‌وقت نمی‌توانند خارج از دید این قدرت‌ها یک کاری را انجام بدهند. حتی به اینجاها متوسل شده بودند.

هراس‌افکنی عوامل قریش در مدینه پس از جنگ احد

… مدینه در فاصله‌ای در چند کیلومتریِ مدینه جمع شدند، گفتند امشب حمله کنیم؛ اینها خسته‌اند، کاری از اینها برنمی‌آید، مسئله را تمام کنیم. عواملشان آمدند داخل مدینه شروع کردند هراس‌افکنی: اَلَّذینَ قالَ لَهُمُ النّاسُ اِنَّ النّاسَ قَد جَمَعوا لَکُم فَاخشَوهُم؛ آمدند گفتند خبر دارید؟ اطّلاع دارید؟ اینها جمع شده‌اند، لشکر فراهم آورده‌اند میخواهند پدر شما را دربیاورند! امشب میریزند چنین و چنان میکنند! هراس‌افکنی. اینهایی که مخاطب این هراس‌افکنی بودند، قالوا حَسبُنَا اللهُ وَ نِعمَ الوَکیل؛ [گفتند:] نخیر، ما نمیترسیم، خدا با ما است. پیغمبر فرمود آن کسانی که امروز در اُحد زخمی شدند، جمع بشوند؛ آنها جمع شدند، گفت بروید مقابل اینها؛ رفتند آنها را شکست دادند و برگشتند: …

جنگ روانی بخشی از جنگ نرم با هدف تغییر محاسبات

… - که در این میدان، شماها افسرید؛ سرباز صفر نیستید. شما جوانید، میدان مبارزه‌ی شما هم میدان جنگ نرم است. امروز خوشبختانه جنگ نظامی نداریم؛ اگر یک وقتی جنگ نظامی هم پیش بیاید، باز پیشقراولهایش جوانهایند. امروز جنگ نرم مطرح است؛ نه امروز، سی سال است مطرح است. در جنگ نرم، آن چیزی که باید مورد توجه باشد، این است: در جنگ نرم و جنگ روانی - که جنگ روانی یکی از بخشهای جنگ نرم است - هدف دشمن این است که محاسبات طرف مقابل را عوض کند. جنگ نرم مثل جنگ نظامی نیست. در جنگ نظامی هدف دشمن این است که مثلاً بیاید پایگاه طرف مقابل یا کشورِ مورد حمله را نابود کند و از بین ببرد، یا سرزمین را تصرف کند. در جنگ اقتصادی هدف این است که زیرساختهای اقتصادی را از بین ببرد. در جنگ نرم، هدف این چیزها نیست؛ …

شیوه‌های قهار تبلیغاتی و جنگ روانی مسئولان آمریکا و سازمان سیا

… کردند که رویش نوشته بود: «ما ۹۹ درصدیم». یعنی ۹۹ درصد ملت آمریکا - اکثریت ملت آمریکا - محکومِ یک درصدند. جنگ عراق و افغانستان را آن یک درصد راه می‌اندازد، اما کشته و غرامتش را آن ۹۹ درصد میدهد. این آن چیزی است که مردم را بیدار کرده، وادار به اعتراض کرده. البته شیوه‌های تبلیغاتی و جنگ روانی مسئولان آمریکائی و سازمان سیا و دیگران، شیوه‌های بسیار قهار و جباری است؛ ممکن است بر اینها فائق بیایند؛ اما بالاخره حقیقت قضیه روشن شد و بیشتر روشن خواهد شد. با این همه ادعا، رژیم سرمایه‌داری این است؛ لیبرال دموکراسی غرب این است.

لزوم جلوگیری از پایمال شدن حق ملت با جنگ روانی و ترفندها

… و صهیونیستها یک جور، بعضی از دولتهای اروپائی هم جاهلانه و ناخردمندانه، دنباله‌روِ امریکا! مگر ملت ایران را تجربه نکردید؟ مگر این ملت عظیم و مقاوم را نیازمودید؟ ما راه خودمان را با قدرت ادامه خواهیم داد و نمیگذاریم مستکبران عالم، حق این ملت را پایمال کنند. این تکلیف ما، وظیفه‌ی ما و حق این ملت عظیم است که ما باید به مقتضای مسئولیتمان، این حق را ادا کنیم؛ باید نگذاریم دشمن با شیوه‌های گوناگون، با روشهای مختلف، با جنگ روانی و با انواع و اقسام حیله‌‌ها و ترفندها حق این ملت را پامال کند و به فضل پروردگار نخواهیم گذاشت.

ابزار دشمن برای اختلاف‌افکنی میان صفوف ملت

مسأله‌ی دیگر، مسأله‌ی اتحاد عمومی مردم است. دشمنان با تبلیغات خود، با جنگ روانی خود، با تلاشهای موذیانه‌ی گوناگون خود سعی می‌کنند بین صفوف ملت ایران اختلاف بیندازند؛ به بهانه‌ی قومیت، به بهانه‌ی مذهب، به بهانه‌ی گرایشهای صنفی، وحدت کلمه‌ی ملت را از بین ببرند؛ علاوه‌ی بر این، در سطح دنیای اسلام هم یک تلاش وسیع عمیقی از سوی دشمن محسوس است برای اینکه میان ملت ایران و جوامع گوناگون مسلمان دیگر فاصله بیندازند؛ اختلاف مذهبی را …

بهره‌برداری دشمن از تبعیض‌ها در جنگ روانی

مسأله دیگری که از موجبات واگرایی و دلسرد شدن مردم است، تبعیضها و فرصتهای اختصاص داده شده به اشخاص است که گاهی مشاهده میشود. بالاخره مردم مطّلع میشوند و دشمن هم که جنگ روانی با ما دارد، از این مسائل استفاده میکند. من البته نمیخواهم مثال بزنم و خودِ شما امثله فراوانش را میبینید. هرجا هستید، نگذارید این تبعیضهای مُبان و فرصتهای اختصاصی که برای بعضیها پیش می‌آید، وجود پیدا کند؛ به نظر من درست نیست. در همین رابطه، مسأله مفاسد اقتصادی قرار میگیرد که اتّفاقاً آقای «مظاهری» …

صرف هزینهٔ دشمن برای جنگ روانی و شایعه‌پراکنی و تفرقه‌افکنی

ما از دشمنی که میلیونها دلار خرج میکند و کسانی را مسؤول این کارها قرار میدهد - مسؤول جنگ روانی، مسؤول شایعه‌پراکنی، مسؤول توطئه، مسؤول تفرقه‌افکنی - نه تعجّب میکنیم و نه گله؛ دشمن است دیگر. اما از کسانی که در داخل کشور فریب آن دشمن را بخورند، کار او را دنبال نمایند و به او کمک کنند، گله میکنیم. البته اگر یک وقت لازم شود، به گله هم اکتفا نمیکنیم. همکاری با دشمن، دشمنی است؛ البته دشمنی با شخص نیست؛ دشمنی با یک مسؤول یا یک جمع مسؤول …

جنگ روانی دشمن به‌وسیلهٔ گروهک‌ها در سال‌های اول انقلاب

من در آن سالهای اول انقلاب و روزهایی که تشنج و جنگ روانی دشمن علیه ما در حد اعلی بود، بالعیان مشاهده می‌کردم یکی از عواملی که دلهای مردم را در مقابل آن جنگ روانی عجیبی که دشمن به‌وسیله‌ی گروهکها و غیرذلک راه انداخته بود آرامش می‌داد، همین نمازهای جمعه بود؛ نقش ائمه‌ی جمعه بود. لذا، دشمن ائمه‌ی جمعه رانشان گرفت؛ چون می‌دید اینها چقدر نقش دارند. البته امروز بحمدالله دشمن دیگر آن دست و پا را ندارد. آن روز خیلی قویتر بود. به‌هرحال، این نقش سوم نماز جمعه است.