رفتن به محتوای اصلی

جناح‌های سیاسی

نام‌های دیگر: جریان‌های سیاسی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

گروه‌ها و جریان‌های سیاسی داخل کشور و رابطهٔ آن‌ها با یکدیگر و با نظام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار ائمّه‌ی جمعه‌ی سراسر کشور— ۱۳۶۸/۰۴/۱۲

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۱
۱۳۶۸۱۴۰۱

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

مرزی که بین اینها وجود دارد، یک مرز واقعی و یک مرز تعیین کننده نیست. میتوانند با هم یک وحدت عمومی را تشکیل دهید؛ هویّت کلّی جامعه اسلامی و انقلابی را تشکیل دهند و در واقع مثل دو «جناح» عمل کنند. دو جناح، یعنی دو بال یک پرنده. اگر هر دو بال یک پرنده خوب حرکت کند، پرنده بالا و پیش خواهد رفت. کسانی که پایبند به ارزشهایند، اگر این پایبندی را خوب حفظ کنند - البته به تحوّل هم بیاعتنا نباشند - کسانی هم که پایبند و دلبسته تحوّل و پیشرفت و روبه جلو رفتن و تغییر و تبدیلند، اگر این را حفظ کنند - البته به ارزشها هم توجّه داشته باشند - جامعه از هر دو سود خواهد برد و هر دو جناح به نفع جامعه عمل خواهند کرد و در واقع انقلاب را تکمیل میکنند و پیشرفت را در سایه ارزشها تحقّق میبخشند و میتوانند خوب باشند.

شاهدها (۷۶ پاراگراف)

ملاک راه خدا، امام و مصالح مردم است نه خط سیاسی

… بیاید و داخلِ این میدانها بشود. سرِ این قضیه قانون مطبوعات و سرِ قضایای گوناگون دیگر، چه جنجال و چه دعوایی به راه افتاد! همه‌اش مسائل خطّ و خطوط! برای چه؟ برای این که قانونی در مجلس تصویب میشود! من به یک جریان سیاسی خاص اشاره نمیکنم؛ خطاب من به همه است. برای من، آن خطّ و این خط و هر خطّ سیاسی و سلیقه سیاسی دیگر، تفاوت نمیکند. برای من، مناط و ملاک، راه خدا و راه امام و راه اسلام و حفظ کشور و رعایت مصالح مردم و حفظ آینده کشور مطرح است. برای من فرقی نمیکند که فلان کس متعلق به خطّ «الف» است، فلان کس متعلّق به خط «ب» است. من به همه عرض میکنم؛ شما هم هشیار باشید.

کار قالبی و خط‌کشی‌شده بدون تأمل در مسائل

… کند، ببیند نقطه‌ی ضعف کجاست، نقطه‌ی قوّت کجاست؛ بعد ببیند این نقطه‌ی ضعف -اگر میتواند علّت یابی کند- به کجا برمیگردد، سراغ آن‌جا برود؛ یعنی آن ریشه را پیدا کند، اصل را پیدا کند. اگر این کار انجام شد، درست است؛ این همان چیزی است که انسان از جوان توقّع دارد؛ درست همان چیزی که جناحهای سیاسی به این چیزها عقیده‌ای ندارند. جناحهای سیاسی، یکباره، غالبی، خطکشی شده و بدون تمحیض در مسائل کار میکنند.

نقد کشاندن دانشجو به مسائل گروه‌ها و جناح‌ها به‌عنوان افراط

… افراط و تفریط داشته باشد. یک وقت هست که تفریطی وجود دارد؛ اصلاً دانشگاه همین‌طور مثل یک مرده است! این همه جوان وجود دارند که گاهی در مسائل سیاسی، نه موضعی میگیرند و نه حرفی میزنند! بنده در موقعی گفتم خدا لعنت کند کسانی را که دانشگاه را به این طرف سوق میدهند. یک وقت هم دانشجو را در همه‌ی مسائلی که هیچ ارتباطی با او ندارد -مسائل و مشکلات گوناگونی که مربوط به گروهها و جناحهاست- بیایند وارد کنند؛ از نیروی جوان او استفاده کنند و او را این طرف و آن طرف بکشانند؛ این هم به نظر من افراط است.

بیرون بودن آحاد ملت از جناح‌ها و پرداختن به کار و آرمان‌های خود

البته کسانی هم هستند که با اینها همفکر و همعقیده نیستند؛ آنها جزو این مجموعه محسوب نمیشوند. آحاد ملت هم که به‌کلّی از این جناحها خارجند. آحاد ملت راه خودشان را میروند و کار و تلاش خودشان را میکنند. هر کسی با مشکل خودش درگیر است و دست و پنجه نرم میکند و آرزوها و آرمانها و شوقها و خواستهای خودش را دارد. این‌طور نباشد که تصوّر شود حالا جنگ عظیم و دعوای آن چنانیای - آن‌طور که بیگانه‌ها تصویر میکنند و بعضی از آدمهای غافل کشور هم در روزنامه‌هایشان ارائه میدهند - وجود دارد. خیر؛ وجود ندارد. البته اختلاف سلیقه هم هست.

لزوم نزدیک شدن جناح‌ها به رقیبان به‌جای بزرگ‌نمایی اختلاف

… را نگاه میکند، میبیند کأنّه این عنوانهای درشت را طوری انتخاب کرده‌اند، برای این که یک گروه را به جان یک گروه دیگر بیندازند! این نقشِ همان بوقهای تبلیغاتی است؛ این بد است. روزنامه‌ها باید کاری کنند که دلها را به هم نزدیک نمایند؛ جناحها را به هم نزدیک نمایند. اگر جناحهای سیاسی و گروههای سیاسی واقعاً معتقد به یک مبنا و اصلی هستند، باید سعی کنند که هرچه ممکن است، در عمل، خودشان را به گروههای رقیبشان نزدیک کنند، با هم مهربانی کنند، قضایای گوناگون را با هم حل کنند؛ نه این که اختلافات را همین‌طور دائم موج بدهند، اوج بدهند، بزرگنمایی کنند، بنویسند و بگویند. این فضا را متشنّج خواهد کرد.

تلاش گروه‌های سیاسی برای مطرح کردن خود به هر قیمت

بحمدالله من در سطوح بالا که نگاه میکنم، مسؤولان دلهایشان صاف و پاک است. رئیس جمهور محترم، رؤسای قوای مقنّنه و قضاییّه، نمایندگان مجلس و اعضای دولت، مایل به خدمت و عاشق خدمتند؛ اما در سطوح بعدی، یعنی در سطوح جریانهای سیاسی و گروههای سیاسی، که از زبان همه حرف میزنند، همّتشان این است که در فضای جامعه، یک نام و یک حرف و یک اثری از خودشان به وجود آورند؛ حالا به هر قیمتی که تمام شود. ملت عزیز وحدت کلمه‌اش را قدر بداند. در حالیکه ما میخواهیم با دولتهای دیگر تشنّج‌زدایی کنیم، نگذاریم که در داخل ملت، بین آحاد ملت تشنّج به‌وجود آید.

یکی بودن حقیقی خواست جناح‌های مجلس با وجود شعارهای گوناگون

… تقریباً میشود گفت که مجالس قبلی ما هم به طور عموم یا اغلب، این طور بوده است. من به ترکیب مجلس که نگاه میکنم، میبینم که در آن ترکیبهای خوبی دور هم نشسته‌اند: انسانهای مؤمن، انسانهایی از طبقات متوسّط مردم، بدون وابستگیهای اشرافی و بدون وابستگیهای ناسالم سیاسی. جناحهای سیاسیای هم که در بین برادران و خواهران ماست، اگر چه یک دسته‌بندی است و نمیخواهیم جلوِ این معنا گرفته شود - بالاخره هر گروهی شعاری دارند و حرفی میزنند - اما اگر به حاقّ واقع نگاه کنید، همه یکی هستند و یک چیز میخواهند و یک طور میاندیشند. اگر فرض کنیم افرادی از این مجموعه، شاذّ و بیرون باشند، بسیار بسیار کم و نادرند که من بعید هم میدانم چنین چیزی وجود داشته باشد.

لزوم افزایش وحدت در مجلس و امید به رفع اختلاف جناح‌ها

… به جای خود محفوظ. بحمداللَّه شخص رئیس دولت و آحاد وزرای ما هم از این امتیازات بزرگ برخوردارند؛ لیکن شما نماینده مردم هستید و شأن شما بایستی آن شأنی باشد که از شما توقّع میرود. به هر حال، به خدا توکّل کنید. خدای متعال هم ان‌شاءاللَّه کارها را آسان خواهد کرد. این وحدت و همدلی و تلائمی را که بحمداللَّه در مجلس هست، روز به روز بیشتر کنید. اگر در پایان این دوره، جناحهای سیاسیای که حالا خیال میکنند با هم اختلاف دارند، به این نتیجه برسند که با هم اختلافی ندارند و با هم رفیق و دوست هستند، بدانید که هم کشور و هم شما، یک بُرد بزرگ کرده‌اید.

لزوم تمرکز جناح‌ها بر پیشرفت کشور در عین اختلاف دیدگاه

… اینها باید در محیطی سالم و آرام و به دور از تشنج و پیراسته از کارهای غیر‌اخلاقی باشد. بلندگوی مجلس نباید وسیله‌یی برای پراکندن سخنان زهرآگین و خاموش کردن فروغ امید در دلهای مردم و بدبین کردن آنان به دولت یا مجلس یا دیگر مسؤولان بخشهای گوناگون کشور باشد. جناحهای گوناگون سیاسی باید در عین دوگانگیهایی که در فهم مسائل گوناگون دارند سعی خود را بر پیشرفت کشور در زیر پرچم پرعزت احکام اسلامی متمرکز کنند.

زیان ورود دعواهای سیاسی بیرون به دانشگاه برای انقلاب

… دانشگاه نکنید. خود دانشگاه یک مقدارى مسئله‌ى سیاسى دارد؛ خوب هم هست در آن حد، ایرادى هم ندارد؛ یک چیزى را مى‌بینند، اعتراض میکنند؛ یک خبرى به گوششان میرسد، آن را نقد میکنند؛ از یک چیزى پشتیبانى میکنند؛ با یک چیزى مقابله میکنند؛ همین خوب است، همین بس است؛ دیگر این دعواهاى بیرون دانشگاهى را بشدّت مراقبت کنید که داخل دانشگاه نیاید؛ این به ضرر دانشگاه است؛ به ضرر انقلاب است. من خیال میکنم یک مقدارى این رعایتها نمیشود.

طبیعی بودن گرایش قلبی به یک جریان و لزوم اثر نگذاشتن آن در عمل

البتّه امکان ندارد که انسان بتواند در دل، با دو آدم یا با دو جریانى که از لحاظ فکرى یا سیاسى یا سلیقه‌اى در مقابل هم قرار دارند، یکسان برخورد کند؛ این طبیعى است. بالاخره شما یکى از این دو نظر را قبول دارید، یکى را قبول ندارید. به همان اندازه، نسبت به آن که با شما همفکر است، گرایش قلبى بیشترى دارید ‌-با این نمیشود کارى کرد؛ اشکالى هم ندارد- امّا این در عمل و در اظهارات و در برخورد، واقعاً بایستى اثر نگذارد، تا نماینده‌اى که می‌آید مجلس، احساس رقابت با امام‌جمعه نکند؛ مسئولى که در آنجا گذاشته شده ‌-که ممکن است وابسته‌ی به یک جناحى باشد- احساس مخالفت و مقابله‌ی با امام‌جمعه نکند؛ امام‌جمعه با همه گرم و مهربان و صمیمى برخورد کند. البتّه کار مشکلى است؛ باید تمرین کنید و تلاش بشود که ‌ان‌شاءالله‌ این کار انجام بگیرد. این یک …

تعلق نداشتن انتخابات به یک جریان فکری و سیاسی خاص

نکته‌ی دوم: در انتخابات، همه‌ی سلیقه‌ها و جریانهای معتقد به جمهوری اسلامی باید شرکت کنند؛ این، هم حق همه است، هم وظیفه‌ی همه است. انتخابات مال یک سلیقه‌ی خاص، مال یک جریان فکری و سیاسیِ خاص نیست. همه‌ی کسانی که به نظام جمهوری اسلامی و به استقلال کشور معتقدند، به آینده‌ی کشور اهمیت میدهند، دلشان برای منافع ملی میسوزد، باید در انتخابات شرکت کنند. رو گرداندن از انتخابات، مناسب کسانی است که با نظام اسلامی مخالفند.

طبیعی بودن اختلاف جناح‌ها و سلائق سیاسی در مجلس

وقتی که انسان به ترکیب مجلس و بافت مجلس نگاه میکند، با توجه به اختلاف جناحها و جهتگیریها و سلائق سیاسی - که خوب، یک امر طبیعی است - مجلس را یک مجموعه‌ی شاداب، مؤمن و دارای احساس مسئولیت میبیند. همین هم درست است.

مؤمن، مسلمان و انقلابی دانستن مخالفان سیاسی دولت

واقعاً باید صمیمانه کار کنند؛ این دیگر مربوط به خط و خطوط سیاسی هم نیست. اینی که ما میگوئیم، خطاب به کسانی نیست که حالا از لحاظ فکر سیاسی همجهت با دولتند؛ نه، حتّی آنهائی که از لحاظ فکر سیاسی، نقطه‌ی مقابل دولتند؛ آنها هم برادران مؤمنند، مسلمانند، بچه‌ی انقلابند. بحث، سر انقلاب است. بحث، سر مصالح کشور است. همه باید اینجور تقیدی را داشته باشند. آن طرف، این قانون اینجوری تنظیم میشود؛ این طرف هم دولت الزام خواهد شد که بله، باید به این قانون عمل کند. اینجوری میشود دولت را عملاً به اجرای قانون الزام کرد. این همکاری از دو …

نفی ائتلاف با هر کس و ناکس

نمیشود با هر کس و ناکسی ائتلاف کرد. باید ببینیم دشمنان دیروز امام در برابر ما چه موضعی میگیرند. اگر دیدیم مواضع ما جوری است که آمریکای مستکبر، صهیونیست غاصب، مزدوران قدرتهای گوناگون، مخالفین و معاندین امام و اسلام و انقلاب از ما تجلیل میکنند، احترام میکنند، بایستی در مواضعمان شک کنیم؛ باید …

بی‌اشکال بودن وابستگی نامزدها به جناح‌های مختلف

البتّه کاندیداهاى انتخابات ممکن است وابسته به جناحهاى مختلف سیاسى باشند ــ خواهند بود، ایرادى هم ندارد ــ و با هم تنافسهایى[11] ممکن است داشته باشند؛ به هیچ‌وجه نباید بگذارید و هیچ‌کس، هیچ مسئولى از مسئولین نباید اجازه بدهد که برداشتهاى خطّى، برداشتهاى جناحى، گرایشهاى گروهى اندکى تأثیر بگذارد در این کار. این کار باید سالم و خالص و بدون اندکى خدشه، ان‌شاءالله‌ انجام بگیرد. این است که مردم را دلگرم خواهد …