جمهوری اسلامی از لحاظ معنای تحتاللفظی به معنای این است که این حکومت، بر دو پایه استوار است: یکی «جمهور مردم»، یعنی آحاد مردم و جمعیّت کشور هستند که امر ادارهی کشور و تشکیلات دولتی و مدیریّت کشور را تعیین میکنند؛ و دوّم «اسلامی»، یعنی این حرکت مردم بر پایهی تفکّر اسلام و شریعت اسلامی است؛ و این یک امر طبیعی است. در کشوری که اکثریّت قریب به تمام آن، مسلمان هستند ــ آن هم مسلمان مؤمن و معتقد و عامل، که در طول زمان این ایمان عمیق خودشان به اسلام را ثابت کردهاند و نشان دادهاند ــ اگر حکومتی مردمی است، پس اسلامی هم هست. مردم اسلام را میخواهند؛ این از روز اوّل گفته شد و در طول سالهای متمادی تجربه شد؛ و امروز هم واضحترین حقیقت در نظام ما این است که آحاد مردم و تودهی مردم از نظام حاکم بر کشور میخواهند که مسلمان باشد و مسلمانی عمل کند و اسلام را در جامعه تحقّق ببخشد. خب، این حکومت و این نظام با این نام در دنیا اعلام شد و تشکیل شد؛ مردم هم رأی دادند. رأی را هم ـ همانطور که عرض کردم ـ در حقیقت مردم به اسلام دادند؛ نام جمهوری اسلامی را حاکی از اسلام دانستند، لذا آرائشان را به نام «جمهوری اسلامی» به صندوق ریختند.جمهوری اسلامی
نامهای دیگر: نظام جمهوری اسلامی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
نظام سیاسی برآمده از انقلاب اسلامی و هویت، ساختار و سیر آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶
سیر زمانی
از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴۱۳۵۹۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
بنابراین، آنجا مسألهی مذهب، مسألهی اول نیست که ما بگوییم مذهبت چیست؛ نه، ما میخواهیم آن روحانیونی که در آنجا هستند، در خط صحیح جمهوری اسلامی حرکت بکنند؛ این هدف است. خط صحیح جمهوری اسلامی چیست؟ اداره و هدایت صحیح مردم، به رشد رساندن و به تکامل الهی رساندن مردم؛ تا آن حدی که خدای متعال مقدوراتش را در اختیار ما گذاشته و ما میتوانیم انجام بدهیم؛ این مقصود اصلی است؛ لذا بایستی با آقایان با این دید روبهرو شد.آن چیزى که من در درجهى اوّل به شما برادران و خواهران عرض میکنم، این است که این رسانهاى که در اختیار شما است ــ رادیو ــ و این بخشى که چند ساعت را فرامیگیرد، یکى از ارکان سازندگى جمهورى اسلامى است. اگر ما جمهورى اسلامى را به این معنا میدانیم که یک نظامى بر پایهى ارزشهاى نوینى و داراى یک جهتگیرى و سمتگیرى ویژهاى به سمت اهداف متعالىاى هست ــ طبعاً معناى یک نظام نو غیر از این هم نیست وَالّا انقلاب چه معنا دارد ــ که باید ارزشهاى جدیدى داشته باشد، بر اساس این ارزشها، یک هدفهایى ترسیم میشود و در جهت این هدفها مسیرهایى مشخّص میشود و زندگى یعنى تلاش در این مسیرها. اینکه [گفته شده:] «انّما الحیاة عقیدةٌ و جهاد»[3] یعنى همین.شاهدها (۶۲ پاراگراف)
استواری بر دو پایهٔ جمهور مردم و اندیشه و شریعت اسلامی
جمهوری اسلامی از لحاظ معنای تحتاللفظی به معنای این است که این حکومت، بر دو پایه استوار است: یکی «جمهور مردم»، یعنی آحاد مردم و جمعیّت کشور هستند که امر ادارهی کشور و تشکیلات دولتی و مدیریّت کشور را تعیین میکنند؛ و دوّم «اسلامی»، یعنی این حرکت مردم بر پایهی تفکّر اسلام و شریعت اسلامی است؛ و این یک امر طبیعی است. در کشوری که اکثریّت قریب به تمام آن، مسلمان هستند ــ آن هم مسلمان مؤمن و معتقد و عامل، که در طول زمان این ایمان عمیق خودشان به اسلام را ثابت کردهاند و نشان دادهاند ــ اگر حکومتی مردمی است، پس اسلامی هم هست. مردم اسلام را میخواهند؛ …مظلومیت، تنهایی و غریبگی جمهوری اسلامی
جمهورى اسلامى با همان خصوصیّاتى [است] که ایشان[5] اشاره فرمودند، یعنى مظلومیّت و تنهایى و به قول ما مشهدىها بچّهاندرى جمهورى اسلامى. نمیدانم شماها میفهمید بچّهاندر یعنى چه؛ یعنى بچّهاى که در یک خانواده، مال یک مادر دیگر است؛ برادر این خانواده، منتها مال یک مادر دیگر است؛ حالا بین این بچهها، همه مال یک مادرند، این مال یک مادر دیگر است؛ چطور همینطور یک حالت جبههگیرى، حالت بیگانگى، حالت …تنهایی در مجامع جهانی هنگام رأیگیری با وجود تمجید سران
در مجامع جهانى هم من [این حالت را] دیدهام؛ همه مىآیند تعریف میکنند، تمجید میکنند که عجب خوبحرفى زدید، عجب شجاعانه عمل کردید، عجب در جنگ چنین کردید، با آمریکا فلان کردید؛ راست هم میگویند؛ از ته دل میگویند. من برخورد داشتهام در این مجامع عمومى که رؤساى کشورها، شخصیّتهاى معروف دنیا مىآیند تعریف میکنند که [مثلاً] این سخنرانى شما واقعاً کولاک کرد، یا ایران مثلاً در فلان موقع و مورد، موقفش و موضعش، شدید و فوقالعاده [بود] ــ همهى اینها به جاى خود محفوظ ــ امّا وقتى بر سر بزنگاه میرسیم [مثلاً] آنجایى که یک رأیى باید بدهند، ناگهان مىبینیم همه یک طرفند، ما یک طرفیم؛ تنهاى تنها.نگران نبودن از غربت در دنیا و پیشبینی تغییر موازنه به سود آن
ما از این غربتى که جمهورى اسلامى دارد ــ که البتّه دلایلى دارد این غربت ــ به هیچ وجه نگران نیستیم؛ معتقدیم این غربت رفع خواهد شد به [واسطهی] گرایش نسلهاى جدید و سیاستهاى جدید و اقطاب جدید به سمت این چیزى که ما در آن هستیم و موضعى که ما در آن قرار داریم؛ الان نشانههاى آن را در دنیا داریم مشاهده میکنیم ــ چشم بصیر، خیلى روشن، میبیند که چه دارد اتّفاق مىافتد در دنیا ــ موازنه به نفع ما بلاشک تغییر خواهد کرد، امّا در این چندساله اینجورى بوده و هنوز هم همینجور است؛ یعنى ما در دنیا یک حال غربت داریم. خب، در این شرایط غربت، این بارى که شما بر دوش گرفتهاید، ببینید چقدر بار حسّاسى است؛ یعنى واقعاً انتظار نیست که اشتباه نکنید ــ شما[6] واقعاً خیلى خوب و جامع صحبت کردید؛ همانهایى که شما گفتید، تقریباً همهى حرف بود ــ اشتباه مترقَّب[7] است؛ کوشش کنید این …حاکمیت مردم و رهبر بهعنوان مظهر قدرت مردم
دههى فجر آمد این سلسلهى غلط، این هندسهى معیوب، این رشتهى بیمار را قطع کرد؛ تمام شد؛ «آن سبو بشکست و آن پیمانه ریخت». آن دورهای که حکومت غالب است و فاتح است و آقا است و قَدَرقدرت است و صاحباختیار است، گذشت؛ دورهاى آمده که اگر آقایى هست، خود مردمند. یک وقت یک امامى را قبول داشتند، مىآید سر کار و میشود مظهر قدرت مردم؛ از خودش چیزى ندارد، از پدرش چیزى به ارث نبرده، با شمشیرش چیزى را به دست نیاورده علیه مردم؛ شمشیر مردم دست او است، میزند تو سر ضدّ مردم، تو سر مهاجم، تو سر استعمارگر، تو سر توطئهچى، تو سر کودتاچى، نه مردم. هر وقت هم مردم اراده کنند و شمشیر را از دستش بگیرند، …ایستادگی در برابر توطئهها و متزلزل کردن دشمن
کجاى دنیا است که در مقابل توطئههایى از قبیل توطئههایى که نسبت به جمهورى اسلامى شد، بتواند بِایستد و مقاومت کند؟ و جمهورى اسلامى نه فقط ایستاد و مقاومت کرد و خود را حفظ کرد بلکه دشمن را متزلزل کرد. امروز نقش رهبرى قلّابىاى که آمریکایىها در دنیا براى خود ادّعا میکردند، بشدّت متزلزل شده و زیر سؤال رفته. بدعملترین دولتها نسبت به بشریّت، ادّعاى رهبرى بشریّت را میکند! این بدترین فاجعه براى بشریّت است. شما سردمداران سیاست آمریکا که در شرق آسیا آن فجایع را …حرکت عظیم الهی و تاریخی فراتر از مرزها و زمان کنونی
… که وحدت کلمه، ضامن همهى امور در یک حرکت دستهجمعى است. بدون وحدت کلمه حرکت دستهجمعى امکان ندارد، ولو آن حرکت متوقّف باشد به پنج نفر آدم، به ده نفر آدم. اگر همان ده نفر با همدیگر همسخن نباشند، همکلام نباشند، همکارى نکنند، امکان ندارد آن کار پیش برود. نظام جمهورى اسلامى یک حرکت عظیم الهى است که ابعاد این حرکت به ابعاد مرزهاى این کشور محصور نیست. این حرکت حتّى به حصارهاى زمان کنونى محدود نمیشود؛ یک حرکت عظیم تاریخى است؛ باید جورى باشد که نسلهاى دیگر و ملّتهاى مسلمان معاصر ما از این حرکت نیرو بگیرند، درس بگیرند، راهشان را پیدا کنند. یک مقطع عجیبى است این مقطع. حقیقتاً هر چه انسان بیشتر غُور میکند در این مسئله، این پدیدهى عظیم حکومت دینى ــ آن هم دین اسلام که این قدر مورد خصومت و دشمنىِ حسابشده و دقیق بوده و دویست سال و شاید بیشتر است که بخصوص با توجّه به اسلام کسانى دارند در دنیا …دشواریهای نظام اسلامی بهای آزادی، استقلال و عزت
البتّه جامعهى اسلامى و حکومت اسلامى دردسرهایى دارد امّا زندگى دردسر دارد؛ زندگىِ بىدردسر در دنیا که ممکن نیست. این دردسر بهاى چیست؟ اگر بهاى آزادى است، بهاى استقلال است، بهاى عزّت است، بهاى قرب به خدا است، بهاى عمل به احکام و تعالیم اسلامى است، خب باشد. نظام جمهورى اسلامى تقریباً این دوازده سال را با عزّت، با عظمت و با قدرت ایستاد و مبارزه کرد؛ مشکلاتى هم داشت؛ [البتّه] کشورهایى هم بودند که در ظلّ[10] سنگین و نامیمون حکومت و نفوذ قدرتهاى خارجى زندگى کردند؛ مگر مردم آنها کمتر از ملّت ایران مشکل و دردسر داشتند؟ اگر بیشتر نداشتند، کمتر نداشتند؛ تازه در مقابل چه چیزى؟ در مقابل اینکه امروز را به شب …اعتراف همگان به اقتدار ملت و استحکام و ثبات نظام
از حالا به بعد، در میدانهاى دیگر از تجربههاى گذشته باید استفاده کنیم. ما حالا به فضل پروردگار از قبل قوىتریم. امروز در دنیا، هیچ تحلیلگر مادّى و دشمن و دوست و چپ و راست و غیره نیست که ملّت ایران را قدرتمند، و نظام جمهورى اسلامى را نظامى مستحکم و ریشهدار و باثبات نداند؛ همه اعتراف دارند. این، بر اثر هدایت امام بزرگوارمان [است]؛ راهى را مشخّص کرد و ملّت، امروز در همان راه، با سکینه و اطمینان و استحکام قلب دارد حرکت میکند؛ ذرّهاى از آن راه، این ملّت بزرگ عدول نکردند. مسئولینشان جزو بهترینها؛ و ملّت، بهترین ملّتها؛ با قدرت در این راه دارند پیش …تسلیم در برابر دشمنان خدا نافی هویت جمهوری اسلامی و راه انبیا
… از بعضى کارهایى که آنها اسم آن را تندروى گذاشتند [بزنیم]؛ نخیر، این راهِ ذلّت ما است؛ این راهِ اسارت ما است. اسارت جمهورى اسلامى در این است که با آمریکا بسازد؛ اسارت جمهورى اسلامى و ملّت ایران در این است که غرب احساس تسلیم و طوع[9] در جمهورى اسلامى بکند. محال است که جمهورى اسلامى در مقابل دشمنان خدا یک چنین حالت طوع و تسلیمى پیدا کند! [آن] دیگر جمهورى اسلامى نخواهد بود. آن نظامى که به نام اسلام و به نام قرآن است و در مقابل دشمنان خدا تسلیم میشود، دیگر جمهورى اسلامى نیست؛ جمهورى اسلامىِ آمریکایى است، مکتب قرآن نیست، راه انبیا نیست؛ دیگر آن چیزى که در راه آن جوانىها از بین رفت، جانهاى طیّب و طاهر از تنها خارج شد، خونها ریخته شد، براى آن زحمتها کشیده شد، نخواهد بود. چهرهى جمهورى اسلامى نسبت به دشمنان خدا چهرهى متعرّض است، چهرهى عدم تسلیم است؛ نسبت به متعرّضین به حریم ملّتها و شرف …لزوم پافشاری بر خط اسلام و بسنده نکردن به دولتی مانند دیگر دولتها
و ثانیاً این نکته که مهم است و حرف اصلى بنده است: ادامهى این حرکت اسلامى و توفیق اسلام در مقابلهى با کفر و استکبار جهانى، به میزان زیادى ــ عرض نمیکنم صددرصد، لکن نزدیک به صددرصد ــ منوط و مربوط است به کیفیّت حرکت ما در آینده؛ باید ایران اسلامى در خطّ اسلام پافشارى کند و با استقامت باقى بماند، باید ایران اسلامى پرچمدار معنویّت اسلام باشد؛ نه فقط اینکه ما یک انقلابى بودیم، نظامى بر اساس یک مکتبى تشکیل دادیم، دولتى شدیم مثل دولتهاى دیگر عالم و دل خوش کنیم که حالا تفکّرات مختلفى، نظامهاى گوناگونى بر دنیا حاکمند، یک مملکت پنجاهمیلیونى هم در اختیار ما اسلامیّین است؛ این خیلى کم است، این خیلى کوچک است. باید معنویّت اسلام که بیشترین جاذبهى اسلام مربوط به همین معنویّت است، در این دنیاى تاریک مادّى [حفظ شود؛ باید] قداست اسلام با همان درخشندگى که از اوّل انقلاب تا حالا در عمل ملّت و رهبر عظیمالشّأن فقید (رضوان الله تعالى علیه) نشان داده شده، باز هم نشان داده …مایهٔ امید مسلمانان و پیوند مسائل آن با مسائل جهان اسلام
… که همین روزها هم آمدند، بمباران کردند و این جنایتها ادامه دارد ــ امیدشان به هیچ کدام از این قدرتها و مدّعیانى که ادّعا میکنند نیست. اگر امیدى داشته باشند ــ که دارند ــ به انقلاب اسلامى و به حرکت پُربرکت ملّت مسلمان ما است. شما مایهى امید مسلمانها هستید. امروز به خاطر همین خصوصیّات در جمهورى اسلامى، هر کسى که براى عزّت این جمهورى، براى پیشرفت این جمهورى، براى اصلاح امور مردم در این جمهورى، براى موفّقیّتهاى روزافزون این نظام مقدّس تلاش بکند، براى کلّ جهان اسلام مجاهدت و تلاش کرده و اسلام را در حقیقت پشتیبانى کرده. امروز مسئله، مسئلهى یک ملّت نیست؛ مسائل ما مسائل دنیاى اسلام است، مسائل ملّتها است. مسئلهى ما، مسئلهى اصل اسلام و پرچم و عَلَم اسلام است که در جهان به اهتزاز درآمده. امروز هر کسى که در تضعیف نظام جمهورى اسلامى حرکتى انجام بدهد، حرفى بزند، اقدامى بکند، دامنهى این کار خلاف او به همهى ملّتهاى مسلمان گسترش پیدا میکند؛ یعنى باید بداند این کار فقط خیانت به این ملّت نیست؛ خیانت به اسلام است، خیانت به ملّتهاى متعدّد است، خیانت …میراث امام و حفظ سلامت و جهتگیری آن در خط امام مهمترین مسئله
اکنون یک سال از آن روزهاى مالامال درد و رنج میگذرد؛ سالى که در آن، یاد و حضور امام لحظهاى ملّت ما را ترک نگفته و زنده و برجسته و درخشان در ذهن و زندگى آنان و دیگر مسلمانان و مستضعفان در سراسر جهان بر جا مانده است. آنچه پس از حیات پُربرکت امام و در این یک سال براى ما و همهى دلسوزان امّت اسلام بیشترین اهمّیّت را داشته، میراث عظیم و تاریخى و بىنظیر او، جمهورى اسلامى و سلامت و توان و شتاب و جهتگیرى صحیح آن در راه و خطّ امام بوده است؛ این همان چیزى است که در دوران زندگى آن بزرگوار نیز مسئلهى اوّل براى ملّت ایران و دوستان آن در سراسر جهان بلکه براى هر مسلمانى به حساب مىآمده که به مجد و عظمت اسلام دل بسته بوده است؛ و حق نیز همین است.گشودن راه نوین مقابله با زورگویان و امیدبخشی به ملتهای مستضعف
جمهورى اسلامى که با پیدایش خود، راه نوینى در مقابله با زورگویان طراز اوّل عالم باز کرد و به ملّتهاى مستضعف، مخصوصاً مسلمانان امیدى تازه بخشیده و در مدّت ده سال و اندى رهبرىِ امام راحل عظیم، بارها قلدران زمان را عملاً تحقیر کرده و دروغ شکستناپذیرى آنان را باطل ساخته است، باید هم بیشترین اهتمام امّت اسلام و ملّت ستمکشیدهى ما را به خود جلب کند؛ همچنان که آن پیشواى صالحان نیز همیشه بیشترین همّت خود را به همین دو مسئله میگماشت: پاسدارى از جمهورى اسلامى، و مراقبت از جهتگیرى راست و درست آن. و آن فقیه عظیمالقدر و اسلامشناس بىبدیل، حفظ جمهورى اسلامى را برتر و بااهمّیّتتر از هر واجبى میدانست.پیروزی در برابر توطئه، تحریم و تهاجم یازدهساله و اوج اقتدار
این، آن چیزى بود که در ایران اتّفاق افتاد و رهبرى که با تقوا و صدق عمل توانسته بود تأیید و هدایت الهى را جلب کند، حرکت خود را شروع کرد و در ظرف پانزده سال مجاهدت و تلاش مستمر، توانست تودههاى عظیم مردم را بتدریج در خدمت هدف ــ که همان حکومت اسلامى، تشکیل نظام اسلامى و اجراى احکام اسلامى بود ــ به حرکت درآورَد، و حکومت طاغوتى و فاسد و وابستهى حاکم بر ایران را که از سوى قدرتهاى استکبارى و غارتگرِ ثروتهاى کشور ما حمایت هم میشد، ساقط کرد و در ظرف یازده سال پس از پیروزى، با مجموعهى پیچیده و بىنظیرى از توطئه و خصومت و خیانت و تهاجم و تحریم و حملهى نظامى و غوغاى تبلیغاتى و غیره دست و پنجه نرم کرد و از این مصاف تاریخى، مظفّر و منصور بیرون آمد و اکنون نظام جمهورى اسلامى که محصول تلاش عظیم امام و امّت است، در اوج اقتدارى که ناشى از مقاومت و سرسختى در برابر زورگویان و استغناء از غارتگران است، چشم دوست و دشمن را به خود جلب و دلهاى مستضعفان و زجردیدگانِ همهى مناطق عالم را مجذوب کرده است.پایداری نظام در جهت درست و تبلیغ اسلام با استقامت خود
آرى، راز بزرگ در اعتلای امروزین اسلام و بیدارى عمومى مسلمین این بود که در کانون این حرکت یعنى ایران اسلامى، مولود مبارک انقلاب بار دیگر از شجرهى طیّبهى اسلام به وجود آمد و محصول آن یعنى جمهورى اسلامى با بنیهى مستحکمى که از ایمان اسلامى رهبر و ملّت یافته بود، در راه و جهت درست پایدار ماند و وسوسهى شیطانها و تیغ خشم و کین آنان بر او کارگر نشد و با مظلومیّتى قدرتمندانه و سرافراز، چهرهى منوّر خود را در برابر چشم جهانیان قرار داد و با وجود و بقا و استقامت و صلابت خود، مبلّغ اسلام شد.تحقق اسلام در زندگی مردم و ساختن جامعهٔ نمونهٔ اسلامی بزرگترین وظیفه
… شیطانها و طاغوتها و ستمگران دیدند و رضاى خدا را در پیگیرى از حاکمیّت اسلام جستجو کردند. ملّتهاى مسلمان و مخلصان دلسوز در سراسر جهان اسلام نیز به خاطر اسلام بوده و هست که این انقلاب و این نظام را متعلّق به خود دانسته و از آن حمایت و دفاع کردند و میکنند. از این رو، جمهورى اسلامى بزرگترین وظیفهاش آن است که اسلام را در زندگى مردم تحقّق بخشد و جامعه را به صورت یک جامعهى نمونهى اسلامى درآورد.تفاوت بنیادین رابطهٔ جمهوری اسلامی با مردم
این انقلاب ما به معناى واقعى کلمه بر دوش مردم است؛ که همهى ماها شاهد بودیم و هیچ کس خبر بیشترى از نفر دیگر بین ماها ندارد؛ جمهورى اسلامى هم همینطور پیش آمد؛ رابطهی جمهورى اسلامى با مردم بکلّى متفاوت است با رابطهى کشورهاى دیگر و حکومتهاى دیگر. خب بله، طبیعى است که مظهر مردمى بودنِ مسئولان کشور ــ رئیسجمهور، مسئولان درجهى یک، وزرا، دیگران، دیگران ــ این نیست که در کوچه و بازار راه بروند، خودشان بروند مثلاً گوشت و نانشان را بخرند؛ این طبیعى است که [نشدنى است]. علاقهى مردم، مراجعات مردم، احتیاج …مردمی بودن انقلاب و نظام و لزوم در جریان قرار دادن مردم
نظام جمهورى اسلامى انقلابش مردمى بود، نظامْ مردمى، کارْ مردمى، ریزترین کارها را و هر چیزى که اتّفاق بیفتد، مگر آن چیزهایى که گفتن آن مفسدهاى به بار بیاورد ــ دوران جنگ چیزهایى بود که خب گفتنش مفسده داشت ــ اوّل بایستى مردم در جریان قرار داده بشوند. در زمان امام (رضوان الله تعالى علیه) همینجور بود که هر وقت یک کارى بنا بود انجام بگیرد و با ایشان مشورت میشد، از مطالبى که ایشان مکرّراً میفرمودند، این بود که این کارى که میکنید جورى باشد که بتوانید به مردم بگویید؛[14] یعنى قابل طرح براى مردم باشد. …کانون حرکت اسلامی و هدف تلاش همهجانبهٔ دشمنان برای شکست آن
و فهمیدهاند که کانون این اِشعاع[4] و حرکت، ایران اسلامى است؛ این را احساس کردهاند. و شما جوانهاى عزیز و دانشجوها بدانید ــ مخصوصاً شماها بدانید ــ که تمام قدرت خودشان را امروز دارند به کار میبرند براى اینکه جمهورى اسلامى را شکست بدهند. هیچ کارى نیست که اینها بتوانند بکنند و نکنند. کسانى که صحنه را میشناسند، وقتى نگاه میکنند، از آشفتگى و سردرگمى آمریکا ــ که محور حرکت هم آمریکا است ــ براى جستجو کردن و پیدا کردن راههاى ضربه زدن به ایران تعجّب میکنند و گاهى موجب تفریح میشود براى کسى که صحنه را درست مشاهده میکند؛ ولى دستشان به جایى …تفاوت با جمهوریهای اسلامی اسمی و بیمحتوای دیگر کشورها
… آن اسلامی است و در عمل هیچ گونه فرقی با کشورهای غیر اسلامی ندارد؛ نه مجلس و دستگاه قانونگذاری آن موظّف است که قوانین را بر اساس شریعت اسلام وضع کند، نه رؤسای این کشورها موظّفند که ترویج از اسلام بکنند، نه مردم در این کشورها توقّع اسلامی از این دولتها دارند. آن جمهوری اسلامیهایی که در دو کشور دیگر سابقه داشت ــ تا آنجایی که ما میدانیم ــ عملاً تفاوتی با کشورهای غیر اسلامی و حتّی ضدّاسلامی نداشت؛ فقط اسم آن جمهوری اسلامی بود. شاید یک عدّهای خیال میکردند که جمهوری اسلامی در ایران هم مانند آنها خواهد بود: یک نام بیمحتوا، اسم بیمسمّا، امّا گذشتِ مدّت کوتاهی و تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی به وسیلهی اسلامشناسان و مسلمانان و کسانی که بعضی سالها برای اسلام مبارزه کرده بودند، بعضی جزو فقهای اسلام و متفکّرین اسلامی بودند،[14] نشان داد که نه، این جمهوری اسلامی حقیقتاً اسلامی است؛ بنا است بر مبنای فکر اسلامی، جامعه را راه ببرد و اداره کند؛ اینجا بود که صفبندیها شروع شد. شاید کسانی که قضایا را با دقّت تعقیب کردهاند، یادشان باشد که در اواسط مجلس خبرگانِ اوّل که قانون اساسی را تدوین میکرد، بتدریج زمزمههای خشونتآمیز و مقابلهآمیز با مسائل اسلامی بلند شد.[15] تا آن وقت کسی روی کلمهی اسلام و …نفی هر دو سبک حکومت شرق و غرب و حیرت و وحشت هر دو اردوگاه از آن
دنیا این دو جور حکومت را میشناخت. با یکدیگر هم بد بودند؛ یکی اردوگاه غرب بود، یکی اردوگاه شرق؛ با هم بشدّت مقابله داشتند و همدیگر را نفی میکردند و با هم مبارزه میکردند امّا وقتی جمهوری اسلامی و این سبْک جدید حکومت پدید آمد، هر دو اردوگاه با حیرت و سپس با وحشت در مقابل نظام جمهوری اسلامی قرار گرفتند. چرا؟ علّت چه بود؟ علّت این بود که جمهوری اسلامی دارای خصوصیّاتی بود که هر دو سبْک حکومت را که در آن دو اردوگاه رایج بود، نفی میکرد؛ آنها را غلط و برای زندگی بشر مضر میدانست و اعلام میکرد. یا به زبان دیگر بگوییم؛ آن دو سبْک حکومت که در شرق و غرب رایج بودند، در یک چیزهایی شریک بودند؛ مشترکاتی داشتند؛ [مثلاً] فرهنگ عمومی در این کشورها یکسان بود و آن فرهنگ عبارت بود از کشاندن آحاد مردم به غفلت و رها کردن زمام شهوات و هواهای نفسانی. این چیزی بود که …مردمیترین حکومت با رابطهٔ نزدیک و صمیمانهٔ مسئولان و مردم
… جمهوری را نمیشناسند! حزب [کسی را] معرّفی کرده، مردم هم چون به این حزب عقیده دارند یا [آن را] دوست دارند یا قبول دارند یا انگیزههای دیگر، آن کسی را که او ــ به عنوان رئیس ــ انتخاب کرده، معیّن کرده، کاندید کرده، انتخاب میکنند؛ [امّا] در اینجا اینجور نیست. پس آزادانهترین انتخاب، مستقلترین مجلس، مردمیترین حکومت، در جمهوری اسلامی است که آحاد مسئولان کشور با مردم در رابطهی نزدیک و صمیمانه هستند؛ مردم به آنها علاقه دارند، آنها هم خودشان را خدمتگزار مردم میدانند. زندگی مسئولان کشور، یک زندگی مردمی و متوسّط است؛ زندگی اشرافی و مثل بقیّهی مسئولان کشورها در دنیا نیست. یک چنین کشور مردمی، یک چنین حکومت مردمی، یک چنین کشورِ دارای انتخابات آزاد، چون از لحاظ فرهنگ با غرب مخالف است، غربِ معتقد به دموکراسی، حتّی حاضر نیست این …عوامل موفقیت در یازده سال: پایبندی به اسلام، رهبری امام، فداکاری مردم و ناآشنایی دشمن
عواملی که ملّت ایران را و جمهوری اسلامی را در این یازده سال موفّق کرد، چند چیز بود: پایبندی به اسلام بود، رهبری بینظیر امام راحل عظیم و بزرگوارمان (رضوان الله تعالی علیه) بود، مجاهدت و فداکاری شما مردم بود، و ناآشنایی دشمن با رموز اعتقادات اسلامی بود. این ناآشنایی هنوز هم هست، این ایمان بحمدالله هنوز هم هست، این فداکاری هنوز هم هست. با وحدت کلمه این راه را ادامه بدهید؛ دنیا در انتظار شما است.لزوم ساختن کشور بهعنوان نمونهٔ اسلامی، مایهٔ ترس دشمن
البتّه ما کشور را باید به شکل نمونهی اسلامی بسازیم؛ این چیزی است که دشمن از آن میترسد. همهی دلسوزان اسلام و جمهوری اسلامی بدانند که ما دیگر از حالا به بعد باید بتوانیم به صورت عینی و ملموس به دنیا نشان بدهیم که این مجاهدت و فداکاری ما، در واقعِ زندگی و در متن زندگی چه تأثیری گذاشته. تا حالا جنگ بود. البتّه هشت سال جنگ، دارای تأثیراتی بیش از هشت سال است. ویرانیهای جنگ و ضررها و خسارتهای جنگ طول میکشد تا جبران بشود. اینجور نیست که تا جنگ تمام شد، همهی مشکلات جنگ هم تمام بشود؛ نه، علاوه بر اینکه قدرتمندان مستکبر عالم هنوز در صددند که به …ایستادن همان جناحهای مخالف پیامبر در برابر نظام بهسبب پیمودن راه پیامبران
… در عین حال خجالت نمیکشند از اینکه اظهار مخالفت کنند با جمهورى اسلامى! وجدان اینها مرده است، چشم دلشان کور شده، اگرچه ممکن است داراى فهم سیاسى هم باشند، و جزو قشرهاى بهاصطلاح روشنفکر هم باشند. بنده معتقدم این حجّت خدا است که به نفع جمهورى اسلامى تمام کرده. هر جا یک جناح خبیث و پلید و منفورى هست، با جمهورى اسلامى بد و مخالف است و دشمن جمهورى اسلامى است. درست مثل زمان رسول اکرم (صلّى الله علیه و آله و سلّم) که اشراف فاسد با دعوت پیغمبر مخالفت کردند، زورگوها مخالفت کردند، دشمنان طبقات مظلوم و محروم و کسانى که خودشان به این طبقات ظلم میکردند با پیغمبر مخالفت کردند، منافقان که در دلشان مرض بود با پیغمبر مخالفت کردند، امروز عیناً همان جناحها در برابر جمهورى اسلامى ایستادهاند؛ چون جمهورى اسلامى راه پیغمبران را دارد طى میکند. این یک مطلب.پیروزی بر همهٔ دشمنان با وجود توطئهها، نشانهٔ حقانیت ملت
و [دلیل] دوّم که آن هم بسیار حائز اهمّیّت است، این است که با وجود این همه مخالفتها ــ از اوّل پیروزى انقلاب و قبل از آن تا امروز ــ انقلاب اسلامى و جمهورى اسلامى و ملّت ایران بر تمام دشمنان گوناگون و رنگارنگ خود فائق آمدند و آنها را شکست دادند. خود این یک حجّت الهى است که حکومتى و نظامى و ملّتى که همهى قدرتمندان رذل و پلید و خبیث دنیا با او مخالفند ــ زور هم دارند، پول هم دارند، سلاح هم دارند، تبلیغات و رادیو و روزنامه هم دارند، نوکر و مزدور و دستگاه جاسوسى و اطّلاعاتى هم دارند ــ توطئه هم میکنند، مقدّمات کودتا هم راه مىاندازند، دشمنان را تقویت هم میکنند، در عین حال نمیتوانند این ملّت و این انقلاب و این جمهورى را متزلزل کنند؛ این خود از آیات الهى است؛ این خود نشانهى حقّانیّت شما ملّت انقلابى و مسلمان است. آنها روز اوّل فکر نمیکردند نتوانند ما را شکست بدهند، امّا نتوانستند. مکرّر وعده دادند، گفتند شش ماه دیگر جمهورى اسلامى سقوط خواهد کرد؛ بعد دیدند نمیشود، زمان را زیاد کردند، گفتند یک سال دیگر؛ دیدند امکان ندارد، تمدید کردند، گفتند دو سال دیگر، گفتند پنج سال …مردمیترین نظام دنیا با پشتوانهٔ آراء و عواطف مردم
امروز دولت جمهورى اسلامى و نظام جمهورى اسلامى در دنیا مردمىترین دولت و نظام است. آراء حقیقى مردم، محبّت و عواطف مردم، احساسات و قلبهاى مردم پشت سر این نظام و مسئولین این نظام است. آنها میخواهند وانمود کنند و منعکس کنند که مردم از اسلام فاصله گرفتهاند؛ مردم از اسلام فاصله نمیگیرند، مردم روزبهروز به اسلام نزدیکتر میشوند. مردم دنیا، آنهایى که هفتاد سال از اسلام دور بودند و فاصله داشتند، به برکت حرکت اسلامى شما مردم دارند به اسلام نزدیک …ایمان، امید و شجاعت مردم تکیهگاه نظام
فرض کنیم جمهورى اسلامى متّکى نمیبود به تکیهگاههایى که امروز به آنها متّکى است: ایمان مردم، اعتقاد دینىشان به نظام و به مسئولین نظام، امیدشان، شجاعت مردم، پیوستگىهایى که بین آحاد مردم و بین مردم و مسئولین وجود دارد ــ چیزهایى که هست و شماها مىبینید که این حوادث و این حقایق تقریباً در هیچ جاى دنیا به این شکل نیست؛ که ملّتى، هم با مسئولینش رابطهى فکرى دارد، هم رابطهى عاطفى دارد، هم ایمان دینى او به او حکم میکند که متابعت کند از این مسئولین، هم با آنها بدهبستان فکرى دارد؛ از آنها حرف میشنود، به آنها حرف میگوید؛ این وضعى که الان وجود دارد در کشور ما که نه در کشورهاى …چشم جهان به جمهوری اسلامی در دوران گذار جهانی
چهرهى دنیاى امروز، بوضوح با آنچه در روزگار پیش از ظهور دولت اسلامى بود، متفاوت است و جهان، دورانى حسّاس و در حال تبدیل از دورهاى به دورهاى دیگر را میگذراند. شک نیست که ایمان اسلامى و عمل صالح بر اساس آن، میتواند نقش بزرگى در این تغییر و تبدیل ایفا کند و ساختار زندگى بشر را به سمت صلاح و کمال سوق دهد و بنابراین چشم جهانى به سوى جمهورى اسلامى است که پرچم معزّز اسلام را با دستهاى نیرومند این ملّت بزرگ و بىنظیر و با فداکارىهاى بسیار و با خون شهداى بىشمار، برافراشته نگاه داشته و اقتدار ایمان و عجز جهاندارانِ دنیاطلب را به همه نشان داده است. وظیفهى ما آن است که با پایدارى خود در مقابله با تهدید و تطمیع سلطهگران، این پرچم را همچنان برافراشته نگه داشته، از هیچ فداکارىاى دریغ نکنیم تا بتوانیم نقش و مسئولیّت تاریخىاى را که بر عهدهى ما در این بُرهه از زمان گذارده شده است، به بهترین وجه ایفا …