جمهوری اسلامی از لحاظ معنای تحتاللفظی به معنای این است که این حکومت، بر دو پایه استوار است: یکی «جمهور مردم»، یعنی آحاد مردم و جمعیّت کشور هستند که امر ادارهی کشور و تشکیلات دولتی و مدیریّت کشور را تعیین میکنند؛ و دوّم «اسلامی»، یعنی این حرکت مردم بر پایهی تفکّر اسلام و شریعت اسلامی است؛ و این یک امر طبیعی است. در کشوری که اکثریّت قریب به تمام آن، مسلمان هستند ــ آن هم مسلمان مؤمن و معتقد و عامل، که در طول زمان این ایمان عمیق خودشان به اسلام را ثابت کردهاند و نشان دادهاند ــ اگر حکومتی مردمی است، پس اسلامی هم هست. مردم اسلام را میخواهند؛ این از روز اوّل گفته شد و در طول سالهای متمادی تجربه شد؛ و امروز هم واضحترین حقیقت در نظام ما این است که آحاد مردم و تودهی مردم از نظام حاکم بر کشور میخواهند که مسلمان باشد و مسلمانی عمل کند و اسلام را در جامعه تحقّق ببخشد. خب، این حکومت و این نظام با این نام در دنیا اعلام شد و تشکیل شد؛ مردم هم رأی دادند. رأی را هم ـ همانطور که عرض کردم ـ در حقیقت مردم به اسلام دادند؛ نام جمهوری اسلامی را حاکی از اسلام دانستند، لذا آرائشان را به نام «جمهوری اسلامی» به صندوق ریختند.جمهوری اسلامی
نامهای دیگر: نظام جمهوری اسلامی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
نظام سیاسی برآمده از انقلاب اسلامی و هویت، ساختار و سیر آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶
سیر زمانی
از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴۱۳۵۹۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۱همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
بنابراین، آنجا مسألهی مذهب، مسألهی اول نیست که ما بگوییم مذهبت چیست؛ نه، ما میخواهیم آن روحانیونی که در آنجا هستند، در خط صحیح جمهوری اسلامی حرکت بکنند؛ این هدف است. خط صحیح جمهوری اسلامی چیست؟ اداره و هدایت صحیح مردم، به رشد رساندن و به تکامل الهی رساندن مردم؛ تا آن حدی که خدای متعال مقدوراتش را در اختیار ما گذاشته و ما میتوانیم انجام بدهیم؛ این مقصود اصلی است؛ لذا بایستی با آقایان با این دید روبهرو شد.آن چیزى که من در درجهى اوّل به شما برادران و خواهران عرض میکنم، این است که این رسانهاى که در اختیار شما است ــ رادیو ــ و این بخشى که چند ساعت را فرامیگیرد، یکى از ارکان سازندگى جمهورى اسلامى است. اگر ما جمهورى اسلامى را به این معنا میدانیم که یک نظامى بر پایهى ارزشهاى نوینى و داراى یک جهتگیرى و سمتگیرى ویژهاى به سمت اهداف متعالىاى هست ــ طبعاً معناى یک نظام نو غیر از این هم نیست وَالّا انقلاب چه معنا دارد ــ که باید ارزشهاى جدیدى داشته باشد، بر اساس این ارزشها، یک هدفهایى ترسیم میشود و در جهت این هدفها مسیرهایى مشخّص میشود و زندگى یعنى تلاش در این مسیرها. اینکه [گفته شده:] «انّما الحیاة عقیدةٌ و جهاد»[3] یعنى همین.شاهدها (۲ پاراگراف)
جمهوری مردمی به معنای واقعی و مرهون قیام ۱۵ خرداد
ما امروز مرهون قیام ۱۵ خردادیم. امروز جمهوری ما یک جمهوری به معنای واقعی است. یعنی مردمی است. این را شما میدانید و لمس میکنید، اما من همان دانستهی شما را به زبان میآورم. این برگی از تاریخ است. حقیقتی است که باید آیندگان هم آن را لمس کنند. جمعبندی کارهای امروز ملت و دولت این است که جمهوری اسلامی امروز از همه جهت مردمی است، دارای جهاد مردمی است.حکومت اسلامی و مردمی برآمده از انقلاب
پس انقلاب ما هم یک انقلابی بود که بر مبنای اسلام، امام و امت استوار بود. چون قیام نخستین، اسلامی و مردمی بود، انقلاب هم اسلامی و مردمی شد. و چون انقلاب، اسلامی و مردمی بود، حکومتی هم که بر مبنای آن انقلاب به وجود آمد، اسلامی و مردمی شد؛ یعنی جمهوری اسلامی. و چون رهبرىِ عظیمِ بصیرِ هوشمندانهی متوکلانهی امام امت از آغاز با این انقلاب و قیام همراه بود و او را تغذیه میکرد، در جمهوری اسلامی رهبر آن نقشی را که همه میدانید و لمس میکنید، به خود گرفت.