جمهوری اسلامی از لحاظ معنای تحتاللفظی به معنای این است که این حکومت، بر دو پایه استوار است: یکی «جمهور مردم»، یعنی آحاد مردم و جمعیّت کشور هستند که امر ادارهی کشور و تشکیلات دولتی و مدیریّت کشور را تعیین میکنند؛ و دوّم «اسلامی»، یعنی این حرکت مردم بر پایهی تفکّر اسلام و شریعت اسلامی است؛ و این یک امر طبیعی است. در کشوری که اکثریّت قریب به تمام آن، مسلمان هستند ــ آن هم مسلمان مؤمن و معتقد و عامل، که در طول زمان این ایمان عمیق خودشان به اسلام را ثابت کردهاند و نشان دادهاند ــ اگر حکومتی مردمی است، پس اسلامی هم هست. مردم اسلام را میخواهند؛ این از روز اوّل گفته شد و در طول سالهای متمادی تجربه شد؛ و امروز هم واضحترین حقیقت در نظام ما این است که آحاد مردم و تودهی مردم از نظام حاکم بر کشور میخواهند که مسلمان باشد و مسلمانی عمل کند و اسلام را در جامعه تحقّق ببخشد. خب، این حکومت و این نظام با این نام در دنیا اعلام شد و تشکیل شد؛ مردم هم رأی دادند. رأی را هم ـ همانطور که عرض کردم ـ در حقیقت مردم به اسلام دادند؛ نام جمهوری اسلامی را حاکی از اسلام دانستند، لذا آرائشان را به نام «جمهوری اسلامی» به صندوق ریختند.جمهوری اسلامی
نامهای دیگر: نظام جمهوری اسلامی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
نظام سیاسی برآمده از انقلاب اسلامی و هویت، ساختار و سیر آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶
سیر زمانی
از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴۱۳۵۹۱۴۰۴
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
بنابراین، آنجا مسألهی مذهب، مسألهی اول نیست که ما بگوییم مذهبت چیست؛ نه، ما میخواهیم آن روحانیونی که در آنجا هستند، در خط صحیح جمهوری اسلامی حرکت بکنند؛ این هدف است. خط صحیح جمهوری اسلامی چیست؟ اداره و هدایت صحیح مردم، به رشد رساندن و به تکامل الهی رساندن مردم؛ تا آن حدی که خدای متعال مقدوراتش را در اختیار ما گذاشته و ما میتوانیم انجام بدهیم؛ این مقصود اصلی است؛ لذا بایستی با آقایان با این دید روبهرو شد.آن چیزى که من در درجهى اوّل به شما برادران و خواهران عرض میکنم، این است که این رسانهاى که در اختیار شما است ــ رادیو ــ و این بخشى که چند ساعت را فرامیگیرد، یکى از ارکان سازندگى جمهورى اسلامى است. اگر ما جمهورى اسلامى را به این معنا میدانیم که یک نظامى بر پایهى ارزشهاى نوینى و داراى یک جهتگیرى و سمتگیرى ویژهاى به سمت اهداف متعالىاى هست ــ طبعاً معناى یک نظام نو غیر از این هم نیست وَالّا انقلاب چه معنا دارد ــ که باید ارزشهاى جدیدى داشته باشد، بر اساس این ارزشها، یک هدفهایى ترسیم میشود و در جهت این هدفها مسیرهایى مشخّص میشود و زندگى یعنى تلاش در این مسیرها. اینکه [گفته شده:] «انّما الحیاة عقیدةٌ و جهاد»[3] یعنى همین.شاهدها (۱٬۰۲۶ پاراگراف)
ادارهٔ کشور بهدست حکومتی مردمی و الهی از طبقات مستضعف
… این بوده. علماى دین هم غالباً به این وظیفه در طول تاریخ عمل کردهاند؛ در هر جا بودند تابع ظلم نشدند، تابع قدرتها نشدند؛ شما از یک دِه بگیرید و کدخداى فرضاً ظالمِ آن، تا سطح کشور و تا سطح جهان. امروز مسئله براى ما، مسئلهی جهان است؛ دیگر مسئلهی کشور نیست. بحمدالله کشور با یک حکومت مردمى و الهى اداره میشود؛ یعنى آنهایى که دارند اداره میکنند مثل خود شماها هستند؛ روستاییزاده و مردمان مستضعف و طبقات پایین و مانند اینها هستند که بحمدالله امور کشور و ادارهی امور مردم هم دست آنها است؛ لکن در سطح جهان این انتظار از روحانیّون وجود دارد.پدید آمدن به دست امام و رسیدن به اوج اعتبار و قدرت
… سلاح الهى، قلعههاى تصرّفناپذیر استکبار را یکى پس از دیگرى گشود، و رأس استکبار یعنى آمریکاى جهانخوار را مرعوب ساخت و تخت امپراتوریهاى بیمنازع را متزلزل ساخت؛ مسلمانان جهان را بیدار کرد و هستههاى مقاومت اسلامى را با دم گرم و صلاى امید خود متشکّل ساخت؛ جمهورى اسلامى را پدید آورد و از لابهلاى هزاران مانع و مزاحم و معارض، بسلامت به اوج اعتبار و قدرت رسانید و خطرناکترین دشمنان آن -یعنى سردمداران نظامهاى غربى- را بارها دچار ناکامى ساخت و متولّیان نظامهاى شرقى را از موضعى استوار و مسلّط، به بطلان اندیشههاى مذهبستیز و انسانگریزشان هشدار داد؛ و هنوز یک سال از نامهی پیامبرگون و تاریخى او به رأس هرم قدرت دنیاى شرق نگذشته،[8] اکنون جهان شاهد فروپاشى نظامهاى مارکسیست در سراسر جهان است.آرى، رهبر کبیر انقلاب اسلامى که خود را بسیجى میشمرد و بدان افتخار میکرد، جهانى را در مقابله با استکبار و قدرتهاى …آرزوی قدرتمندی و ثروتمندی جمهوری اسلامی و برجستگی مادی و معنوی ملت
این درس را هم بنده سعى کردهام از امام عزیز بزرگوار فقیدمان به یاد داشته باشم که مقصود ما انجام تکلیف باید باشد؛ چه آن اقدامى که ما میکنیم به نتایج مرسوم و مفروض خودش در عرف معمول برسد و چه نرسد؛ اگرچه به آن نتایج علاقه داریم [امّا] براى نتایج کار نمیکنیم؛ نه اینکه به آن نتایج علاقه نداریم - البتّه که میخواهیم جمهورى اسلامى قدرتمند باشد، ثروتمند باشد، دشمنان جهانى آسیبشان به ما نرسد و نتوانند آسیب بزنند، و ملّت ما از لحاظ مادّى و معنوى یک ملّت برجسته و برخوردارى باشد؛ در این شکّى نیست که اینها آرزوهاى ما است و به اینها علاقهمندیم و دوست داریم - امّا حقیقت این است که اینجور نیست که اگر ما طبق وظیفه و طبق حجّت عمل کرده باشیم و با [وجود] تلاش خودمان به این مقاصد نرسیم، احساس شکست بکنیم. امام این را در طول این ده سال قولاً …نظام جمهوری اسلامی، از محصولات نهضت حسینی
خب حالا ما در آستانهی محرّمِ دوران انقلاب، محرّمى که یکى از محصولاتِ نهضتِ به وجود آورندهی محرّم -یعنى نظام جمهورى اسلامى- را با خود همراه میبیند، قرار داریم. محرّمِ دوران انقلاب با محرّمهاى قبل از انقلاب و دوران عمر ما و قبل از ماها متفاوت است. این محرّمها، محرّمهایى است که معنا و روح و جهتگیرى در آن واضح و محسوس است. نتایج محرّم را در زندگى خودمان میبینیم، یعنى حکومت اسلام، حاکمیّت اسلام، اِعلاء کلمهی …قویتر و باثباتتر شدن روزافزون جمهوری اسلامی به لطف خدا
… تشکّر میکنم. هر کدام از این حرکتها ضربهاى است بر دشمن؛ دشمنانى که ملّت بزرگ ما را در حال سرگشتگى و حیرت میپسندیدند و میخواستند ما را در تفرّق و جدایى ببینند و بحمدالله مأیوس شدند، دشمنانى که همیشه خواستهاند که جمهورى اسلامى را ضعیف و ناتوان مشاهده کنند. و خداوند را سپاس که همیشه آنها را مأیوس کرده و روزبهروز جمهورى اسلامى را قویتر و باثباتتر کرده. همچنان که این حرکتهاى شما و ابراز احساسات ملّت ایران نسبت به امام فقید و عزیزمان و نسبت به ثبات جمهورى اسلامى، دل دوستان ما را در سرتاسر عالم شاد میکند. هرچه مسلمانِ باوجدان و معتقد در دنیا هست، از انسجام ملّت ایران خوشحال است؛ حتّى غیرمسلمانها. مستضعفینِ …شکلگیری نظام بر مبنای قرآن و نهجالبلاغه و امکان این کار در سایهٔ آن
… پانزدهم هجری انجام شده است. با گذشت این همه مدت از صدر اسلام ما بتوانیم یک منبع غنی لایزالی که مورد قبول همهی مؤمنین به اسلام هم میتواند باشد در اختیار مسلمانها قرار بدهیم؛ این چقدر ما را نسبت به فهم اسلام و بینش ما را نسبت به معارف اسلامی مدد خواهد کرد؟ و این امروز کاری است ممکن، به خصوص در سایهی نظام جمهوری اسلامی - که اساساً بر مبنای قرآن و نهجالبلاغه شکل گرفته - این کاری است که حتماً بایستی انجام بگیرد و این امیدواری هست که کوشش برادران عزیز ما در بنیاد نهجالبلاغه و همهی کسانی که با آنها همکاری میکنند این خدمت بزرگ را به عالم اسلام بتواند بکند.