جمهوری اسلامی از لحاظ معنای تحتاللفظی به معنای این است که این حکومت، بر دو پایه استوار است: یکی «جمهور مردم»، یعنی آحاد مردم و جمعیّت کشور هستند که امر ادارهی کشور و تشکیلات دولتی و مدیریّت کشور را تعیین میکنند؛ و دوّم «اسلامی»، یعنی این حرکت مردم بر پایهی تفکّر اسلام و شریعت اسلامی است؛ و این یک امر طبیعی است. در کشوری که اکثریّت قریب به تمام آن، مسلمان هستند ــ آن هم مسلمان مؤمن و معتقد و عامل، که در طول زمان این ایمان عمیق خودشان به اسلام را ثابت کردهاند و نشان دادهاند ــ اگر حکومتی مردمی است، پس اسلامی هم هست. مردم اسلام را میخواهند؛ این از روز اوّل گفته شد و در طول سالهای متمادی تجربه شد؛ و امروز هم واضحترین حقیقت در نظام ما این است که آحاد مردم و تودهی مردم از نظام حاکم بر کشور میخواهند که مسلمان باشد و مسلمانی عمل کند و اسلام را در جامعه تحقّق ببخشد. خب، این حکومت و این نظام با این نام در دنیا اعلام شد و تشکیل شد؛ مردم هم رأی دادند. رأی را هم ـ همانطور که عرض کردم ـ در حقیقت مردم به اسلام دادند؛ نام جمهوری اسلامی را حاکی از اسلام دانستند، لذا آرائشان را به نام «جمهوری اسلامی» به صندوق ریختند.جمهوری اسلامی
نامهای دیگر: نظام جمهوری اسلامی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
نظام سیاسی برآمده از انقلاب اسلامی و هویت، ساختار و سیر آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶
سیر زمانی
از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴۱۳۵۹۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
بنابراین، آنجا مسألهی مذهب، مسألهی اول نیست که ما بگوییم مذهبت چیست؛ نه، ما میخواهیم آن روحانیونی که در آنجا هستند، در خط صحیح جمهوری اسلامی حرکت بکنند؛ این هدف است. خط صحیح جمهوری اسلامی چیست؟ اداره و هدایت صحیح مردم، به رشد رساندن و به تکامل الهی رساندن مردم؛ تا آن حدی که خدای متعال مقدوراتش را در اختیار ما گذاشته و ما میتوانیم انجام بدهیم؛ این مقصود اصلی است؛ لذا بایستی با آقایان با این دید روبهرو شد.آن چیزى که من در درجهى اوّل به شما برادران و خواهران عرض میکنم، این است که این رسانهاى که در اختیار شما است ــ رادیو ــ و این بخشى که چند ساعت را فرامیگیرد، یکى از ارکان سازندگى جمهورى اسلامى است. اگر ما جمهورى اسلامى را به این معنا میدانیم که یک نظامى بر پایهى ارزشهاى نوینى و داراى یک جهتگیرى و سمتگیرى ویژهاى به سمت اهداف متعالىاى هست ــ طبعاً معناى یک نظام نو غیر از این هم نیست وَالّا انقلاب چه معنا دارد ــ که باید ارزشهاى جدیدى داشته باشد، بر اساس این ارزشها، یک هدفهایى ترسیم میشود و در جهت این هدفها مسیرهایى مشخّص میشود و زندگى یعنى تلاش در این مسیرها. اینکه [گفته شده:] «انّما الحیاة عقیدةٌ و جهاد»[3] یعنى همین.شاهدها (۳۴ پاراگراف)
پیشرفت سریع با پافشاری بر اصول انقلابی برخلاف انتظار سادهلوحان
… سرزمینهاى غصبشدهى فلسطین، مبارزات مردم با شعارهاى اسلامى و با مرکزیّت مساجد، عرصه را بر صهیونیستها تنگ کرده است؛ و در همین سالها است که گروههاى مبارز اسلامى در لبنان، حتّى در انتخابات پارلمانى و نیز در موقعیّتهاى مردمى به توفیق چشمگیرى دست یافتهاند؛ و در همین دورهى زمانى است که جمهورى اسلامى ایران که کسانى سادهلوحانه انتظار داشتند یا به بنبست برسد و یا از اصول و آرمانهاى خود چشم بپوشد با سرعتى بیش از توقّع و در عین پافشارى بر اصول انقلابىِ خود به پیش رفته است.دلیلی برای پذیرفتن سازشی که دیگران از ترس یا اجبار پذیرفتند ندارد
… بر سر چیست؟ مذاکره بر سر این است که همهی این کسانی که تا امروز با اشغالگران فلسطین مبارزه میکردند، اشغالگران را به رسمیّت بشناسند؛ یعنی چه؟ یعنی مبارزه تمام! وقتی صهیونیستها را به رسمیّت شناختند، مبارزه تمامشده است. همه قبول کردهاند؛ ما هم قبول کنیم؟ دیگران لابد مجبور بودند، دیگران لابد ترسیدند، دیگران لابد رشوه گرفتند، دیگران لابد وجدانشان بیدار نبوده، دیگران لابد پشتوانهی مقابله با خواست آمریکا را نداشتند؛ جمهوری اسلامی چرا باید قبول کند؟ ملّت ایران چرا باید قبول کند؟جدیت مردم، جوانان و دولت ایران در یاری مسلمانان بوسنی
… صلحطلبى بنامد؟ این صلحطلبى است یا قتلعام آن عدّه مسلمان بیچاره است؟ منکَر بزرگ در دنیا این است؛ فساد بزرگ یعنى این. الان هم تقریباً دو سال است که این مسئلهى مسلمانکُشى در منطقهى یوگسلاوى سابق در جریان است و این دو سال هم [فقط] همینطور مرتّب حرف زدند. آنهایى که جدّى میخواستند کار کنند، مثل ما و بعضى کشورهاى اسلامى دیگر ــ ما در این قضیّه جدّى بودیم؛ هم مردممان، هم جوانهایمان، هم دولتمان، هم دستگاههاى کشور، و همه بینى و بینالله حاضر بودند براى همهى کارهایى که میتوانستند؛ این را هم ما بالعیان دیدیم که انصافاً بعضى از کشورهاى اسلامى در این قضیّه جدّىاند و ملاحظه نمیکنند از آمریکا و غیر آمریکا ــ اینها را پشت خط نگه داشتند؛ خب منطقه دست آنها است.پیروزی جمهوری اسلامی بر دشمنان به فضل الهی
… ما باید به فضل الهى امکاناتى را که خدا به این کشور داده است، در معرض استفادهى این ملّت بزرگ قرار بدهیم. وظیفهى دولت و ملّت است که این کارها را انجام بدهند، و این با ایمان شما، با روحیهى شما، با احترامى که ملّت ما براى شهادتطلبى قائل است، عملى خواهد شد. به فضل پروردگار جمهورى اسلامى بر همهى این دشمنان پلید و قسىّالقلب و خشن پیروز خواهد شد.