… بعضی گرگها- همچو نیست که یک همچو مَلَکهای داشته باشد که هر جانوری را بدرد؛ محدود است. سایر حیوانات هم در جانب درندگی و سَبُعیت محدود هستند. انسان محدود نیست؛ یعنی انسان در طرف سعادت و در طرف فضیلت غیر محدود است. میرسد تا آنجایی که تمام صفاتش الهی میشود؛ یعنی نظر میکند نظرِ الهی؛ دستش را دراز میکند دست الهی وَ ما رَمَیْتَ اذْ رَمَیْتَ وَ لکنَّ الله رَمی[7] دست، دست خداست. تو انداختی (رَمَیْتَ) لکن ما رمیت- ان الله رمی. آنهایی که با تو بیعت کردند، انَّما یُبایِعوُنَ الله[8] انسان در طرف کمال به آنجا میرسد که «یَدُ الله» میشود، «عَیْنُ الله» میشود، «اذُنُ الله» میشود. در طرف کمال این طوری است، غیر محدود است. در طرف نقص هم، در طرف شقاوت هم غیر محدود است: اللهُ وَلِیُّ الَّذینَ آمَنُوا یُخرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ الَی النورِ؛ وَ الذینَ کفرُوا اوْلِیاوهُمُ الطاغُوتُ یُخرِجُونَهمْ مِنَ النّورِ الی الظُّلَماتِ[9] «الی …
تبعیت از ارادهٔ حق تعالی یک مرتبه از انسانیت
… قیام کنید. خود ساختن به اینکه تبعیت [کنید] از احکام خدا: هر چه فرموده است اطاعت؛ هر چه فرمود نه، نه؛ هر چه فرمود آره، آره. وقتی این طور شد، یک مرتبه، یک مرتبه پیدا شد یک مرتبهای که از برای انسان باید باشد. اگر این کار این طور بشود که هر چه فرمود نه، نه؛ و هر چه فرمود آره، آره شد، و این تابع اراده حق تعالی شد که هر چه فرموده است میکنم، هر چه فرموده است نکن نمیکنم، این از انسانیت یک «مرتبه» پیدا شده. مراتب دیگر هم زیاد است. و اگر این مرتبه از انسانیت هم پیدا شد که من کارم کاری شد که برای خدا این کار را میکنم، شکست دیگر در آن نیست. کاری که برای خداست شکست در آن نیست.