برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیسیر انسان به سوی کمال و قرب الهی و شرایط آن در منطق اسلامی.
امام خمینی
کمال انسان در اجتماع قوهٔ جسمانی برای خدمت و قوهٔ روحانی برای هدایت
… جوانها را میبینم، ما شاء الله جوانهای برومند و پهلوان، خیلی خوشم میآید و افتخار میکنم به اینکه این جوانها علاوه بر برومندی بدنی، توجه به دیانت و اسلام دارند و همان طوری که ورزش کردند برای تقویت بدن، ان شاء الله ورزش برای تقویت روح هم کردهاند و میکنند. وقتی این دو تا قوه با هم شد- قوه جسمانی و قوه روحانی- این ارزش خیلی پیدا میکند. قوه جسمانی برای خدمت و قوه روحانی هم برای هدایت. با قوه روحانی انسان هدایت کند خودش را و با قوه جسمانی خدمت کند. این دو قوه وقتی که مجتمع شد، یک انسان- به تمام معنا- انسان میشود. همان طور که در یک جامعه یک قوای فعاله و یک قوای هادیه میخواهد، یک «جامعه را هدایت کن» لازم است، و جامعه هم باید به آن هدایت عمل بکند، وقتی هدایت هدایتِ صحیح باشد و عمل عمل صحیح باشد، یک جامعه را راه میاندازد و یک جامعه را معتدل میکند، صحیح بار میآورد، در …
رسیدن انسانها به کمال و سعادت اخروی، غایت تعلیمات اسلامی
از خدای بزرگ میخواهیم که این پردههای سیاه را برچیند و چشم مسلمانان را به جمال جمیل اسلام روشن فرماید، تا دنیا بداند اسلام برای جهان چه آورده است. و آنچه غایت تعلیمات اسلامی است همزیستی مسالمتآمیز در سطح جهان است که امید است با تعجیل در ظهور مهدی آخر الزمان، ارواحنا فداه، حاصل شود؛ و رسیدن انسانها به کمال و سعادت اخروی است، که خداوند نصیب همگان فرماید.
بزرگی انسان در فراموشی خود؛ تأکید بر دولتمردان
… از بین میرفت یا بچههایشان گم میشد، هیچ توجه به این معنا نداشتند. از خود فانی شدن و در مقصد باقی ماندن؛ همین معناست. همین بود که در ایران شد، شما از خود هجرت کردید، و به خدا پیوستید. خود را فراموش کردید، و این فراموشی از خود مقدمه برای کمال انسان است. باید همه بدانند، و دولتمردان بیشتر بدانند که تا در خود فرو میروند، انسان نیستند، وقتی که خود را فراموش کردند و در مقصد عالی انسانی فرو رفتند، انسان بزرگاند. همه موجودات این طور هستند؛ و همه انسانها این طور هستند. و این غایت خلقت است؛ و غایت مقصد انبیاهست.
نظر به وجهالله، آخرین کمال و منزل ممکن برای انسان
… روایتی که در کافی[5] نقل شده است، در این روایت، انبیا را مقارن شهدا قرار داده است که در جلوهای که حق تعالی میکند بر انبیا همان جلوه را هم بر شهدا میکند. شهید هم یَنْظُرُ الی وَجْهِ اللهِ[6] و حجاب را شکسته است. همان طوری که انبیا حجابها را شکسته بودند. و آخر منزلی است که برای انسان ممکن است باشد. مژده دادهاند که برای شهدا این آخر منزلی که برای انبیا هم هست، شهدا هم به حسب حدود وجودی خودشان به این آخر منزل میرسند.
رشد انسانیت در پیروی و اطاعت از راه انبیا
تمام تعلیمات انبیا برای مقصد نشان دادن راهی است که انسان ناچار از این راه باید عبور کند. ناچار انسان از این عالم طبیعت به یک عالم دیگری عبور میکند؛ اگر سرخود باشد یک حیوانی است که از این عالم به عالم دیگر میرود. و اگر چنانچه به راه انبیا برود انسانیتش کامل میشود و هر چه بیشتر اطاعت کند، بیشتر انسانیتش رشد میکند. تمام کوشش انبیا برای این بوده است که انسان را بسازند؛ تعدیل کنند؛ انسان طبیعی را مبدل کنند به یک انسان الهی؛ در همین عالم که هست هم باز این جور باشد. نظر انبیا به این عالم با نظر اشخاص دیگر فرق دارد، آنها میخواهند این عالم را الهی کنند؛ یعنی به هر چه نگاه …
وظیفهٔ همگانی تلاش برای تعالی علمی، فکری، اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی
دوم، هدف گرفتن تعالىِ انسان است؛ تعالىِ خود و دیگران. این تعالی شامل تعالىِ علمی، تعالىِ فکری، تعالىِ روحی و اخلاقی، تعالىِ اجتماعی و سیاسی - یعنی جامعه تعالی پیدا کند - و تعالىِ اقتصادی است؛ یعنی رفاه امور زندگی مردم. همه موظّفند برای این چیزها تلاش کنند: گسترش و پیشرفت علم برای همه؛ حاکمیت اندیشه سالم و فکر درست؛ تعالىِ روحی و معنوی و اخلاقی، خُلق کریم و مکارم اخلاق؛ پیشرفت اجتماعىِ بشری - نه فقط جنبههای معنوی و علمی و اخلاقی یک فرد، بلکه جامعه …
راه خدا یعنی تکامل معنوی و مادی انسان
… و هم معنوی، باز میداشتند؛ لذا در قرآن ملاحظه میکنید که چند جا آمده است: «الا لعنة الله علی الظّالمین الذین یصدون عن سبیل الله»[1] ؛ مردم ستمگر، آن مردمی هستند که راه خدا را میبندند، منع میکنند. «صد عن سبیل الله»، یعنی منع کردن از راه خدا. راه خدا چیست؟ راه خدا راه تکامل انسان است. تکامل انسان فقط به معنای تکامل جنبهی معنوی نیست. اگر چه آن، اصل است؛ اما جنبهی معنوی در آحاد بشر، بدون کامل کردن جنبههای مادّی زندگی و جنبههای مادّی این عالم، امکانپذیر نیست. جنبهی معنوی در اسلام، با رهبانیّت و گوشهنشینی و ترک دنیا حاصل نمیشود. با ساختن دنیا، با استخراج منابع عظیم این عالم و با رشد دادن به استعدادهای انسانی است که آن فضای معنوی مناسب برای بشر بهوجود میآید.
پاکیزگی دل و فکر و انجام همهٔ کارها طبق رضای خدا
با این حساب، میبینیم که پیشرفتهای مادّی، کمال بشر نیست. کمالبشر، چیز دیگری است. کمال بشراین است که دل و فکر او پاکیزه شود. انسان خیرخواه، انسان بامعرفت، انسان خداشناس و خداپرست، انسانی است که عمل، حرکات، گفتار، کردار و حتی خاطرات و خطورات ذهنی او، طبق رضای خدا انجام میگیرد. از او ظلمی به کسی نمیرسد؛ نسبت به همنوع، مهربان است و در مقابل انسانهای دیگر و حقوق آنها، احساس تکلیف و مسؤولیت میکند. انبیا، چنین انسانی را میخواهند به وجود آورند. جامعهای الهی، جامعهای است با دل انسانی؛ جامعهای است با احساسات و عواطف صحیح و سالم؛ …
تکامل در منطق اسلامی، رسیدن انسان به رتبهٔ فرشتگان و نورانیت
یعنی باز حرکت انسان و تکامل انسان او را میرساند به رتبهی فرشتگان و به رتبهی نورانیت و معنویت ذاتی که در منطق اسلامی تکامل است. در منطق مادیها و طبق منطق دیالکتیکی، تکامل یعنی پیچیدهتر شدن، و لذا دوچرخه وقتی تبدیل شد به موتورسیکلت، میشود پیچیدهتر، آنوقت کامل شده است. یا مثلاً فرض بفرمائید مغز بوزینه یا همان میمونهایی که داروین ادعا میکرد بشر از نسل آنهاست، (همان نظریه نسخ شدهای …
لزوم قرار گرفتن برجستگیهای علمی و فکری جامعه در خدمت تعالی انسان
نکتهی دیگری هم که من باید عرض کنم، این است که برجستگیهای یک جامعه در این زمینههای ذهنی و فکری و علمی باید در خدمت تعالی انسان قرار بگیرد. امروز در دنیا اینجور نیست؛ امروز در دنیا نه علم در خدمت تعالی انسان است، نه هنر و نه بقیهی چیزها. خب، یک نمونهی هنر، سینماست. قلهی سینمای دنیا، هالیوود است. این دستگاههای هنری دنیا چقدر به اخلاق بشری، به معنویت انسان، به امیدبخشی به انسان کمک میکنند؟ عکس قضیه است؛ نمیشود گفت صفر، مبالغی زیر صفر! یعنی بنیانهای اخلاقی را، بنیانهای فکری را، تعالی بشری را …