… دارد. بیشتر از این مشکلات، مشکلاتی بود که پیغمبر اکرم در صدر اسلام داشت و مسلمین داشتند، لکن چون قدرت ایمان داشتند توانستند که اسلام را قبل از گذشت نیم قرن، در تقریباً تمام کره که آن وقت معموره بود مستقر کنند. و شما با تمام مشکلات که دارید یک مطلب دارید. و آن اینکه ایمان با شماست و شما استناد به خدا داشته باشید. و این استناد به خدا تمام مشکلاتمان را ان شاء الله حل خواهد کرد، مشکلات زیاد است. لکن اراده مصمم ملت و مهمتر استناد به خدای تبارک و تعالی، مشکلات را آسان میکند. و ما هم امیدواریم که همه مشکلات شما رفع بشود. و باز از خدا میخواهیم که ما را متوجه به خدای تبارک و تعالی بکند، و هم مشکلات شما رفع بشود. و از خدا میخواهیم که شما را بیشتر از پیش متوجه به قدرت لا یزال الهی بکند. و با استناد به خدای تبارک و تعالی باکی نیست و …
اتکا و توجه به خدا، راه حل مشکلات
و من متوقعم که همه آقایان به خدا اتکا بکنند، به خدا توجه بکنند که با توجه به خدا این کارها حل میشود و حل شد. و وحدت خودشان را حفظ کنند، و مایوس نباشند و مشغول کارهای خودشان باشند، و البته تصفیه را باید بکنند. خود آقایان مشغول بشوند و تصفیه بکنند. بعد از تصفیه کسی نیست که قبول نداشته باشد این را. چنانچه شما هم قبول دارید که بعد از اینکه آرامش در یک مملکتی پیدا شد، …
اعتماد و توجه به خدا و روحیهٔ شجاعت، شرط پیروزی
ما خدا داریم. تا اعتماد به خدا هست، تا توجه به خدا هست، تا اینکه این روحیه شجاعت در شماهست، پیروز خواهیدبود. من از خدای تبارک و تعالی سلامت و سعادت همه شما و همه اقشار ملت را خواهانم، و من دعاگو و خدمتگزار همه شما هستم.
توکل به خدا، راه طی مسیر دشوار و بازسازی ویرانیهای کشور
… آخر برسانیم. شما دیدید که با وحدت کلمه و با اتکال به خدای تبارک و تعالی تا اینجا آمدهاید و این نهضت را به این مرتبه رساندید؛ و این مرحله را باید به آخر برسانید. ان شاء الله خداوند به شماها توفیق بدهد که وحدت کلمه خودتان را و اتکال به خدای بزرگ را حفظ کنید. با اتکال به خدای بزرگ است که میتوانیم این راه پر مصیبت را و این راه آشفته را طی کنیم؛ با اتکال به خداوند عظیم است که میتوانیم آشفتگیهای این مملکت را و خرابیهای این مملکت را بازسازی کنیم.
دعوت ملتهای مسلمان به اتکال به خدا در همهٔ کارها
و من از ملت خودم و از همه شما و از همه ملتهای مُسْلم میخواهم که اتکال به خدا بکنید؛ در همه کارها اتکال به خدا بکنید. قدرتها در مقابل قدرت خدا هیچ است، قوهها در مقابل قوه الهی نابود است. اتکال به خدا بکنید، غلبه به هر چیز میکنید. پیغمبر اسلام با آنکه یک نفر بود در مقابل همه دشمنها، با اتکال به خدا غلبه کرد بر همه. و وقتی وارد مکه شد- مکهای که او را آن قدر زجر داده بودند- وارد مکه شد، پیروزمندانه با فتح، با نصر وارد شد و دنیا را روشن کرد. نهضت رسول اکرم نهضت انسانی بود، نهضت الهی بود؛ …
لزوم ایمان راسخ و توکل برای جلوگیری از دخالت اجانب
در هر صورت باید همه ایمانمان را راسخ کنیم و اتکال به خدای تبارک و تعالی بکنیم، و با اتکال به خدای تبارک و تعالی نگذاریم از این به بعد اجانب در این مملکت دخالت بکنند، منافع ما را مفت و مجان ببرند؛ همین طوری که دیدید نفت ما را بردند و اگر چند سال دیگر این [شاه] مانده بود، همان طوری که خودش میگفت، دیگر نفت تمام میشد. در ازای آن به ما چه دادند؟ در ازای آن پایگاه درست کردند برای امریکا! یعنی هم نفت ما را بردند، هم به نفع آنها پایگاه درست کردند. وصف …
خدا تنها تکیهگاه استوار در برابر تکیهگاههای سست مادی
امام: شاه هم تکیه کرده بود بر امریکا و انگلیس و چین و اسرائیل و همه اینها. لکن تکیهگاهها سست است. آن تکیه گاهی غیر سست و سنگین و مستحکم است که خدا باشد. خدا تکیه گاه است. و من به ایشان [یاسر عرفات] و به ملت خودم و به ملت ایشان این توصیه را میکنم همیشه، به اینکه همیشه خدا را در نظر داشته باشند و نظر به این قدرتها نداشته باشند؛ اعتماد بر مادیات نکنند بلکه اعتماد بر معنویات بکنند. قدرت خدا فوق همه قدرتهاست. و لهذا ما دیدیم که …
اتکال به خدا و بیم نداشتن از قدرت زیاد دشمن
امام: اسلام همیشه در مواقع هجومِ غیر، به علت صبر و تحمل و تامل مسلمانها موفقیت پیدا کرده است. مثل خود رسول اکرم (ص) با قوای اندک بر ایران و روم غلبه کردند، به علت ایمان، اکنون هم مذهب و مطلب ما حق است. اتکال ما به خدای بزرگ است. از زیادی قدرت دشمن باک نداریم و امیدواریم این نهضت ایران و گرفتاریهای لبنان با اتکال به خدا و عدم غفلت از لطف خداوند پیروز گردد، و لو قدرت دشمنان ما زیاد است. از شما متشکریم به مناسبت سفرتان و آمدنتان.
تقویت خود و تکیه بر خداوند بهعنوان پشتوانه
در هر صورت قوی باشید، خودتان را قوی کنید. به خدا متوجه بشوید و پشتوانه شما خدای تبارک و تعالی است [گریه شدید حضار] ... شما خدا دارید و خدای تبارک و تعالی به شما کمک خواهد کرد و حوزهها هم ان شاء الله محفوظ خواهند ماند.
نهی از توسل به هیچکس و سپردن داوری به خدا که بهترین داور است
… و «رسائل» را بفرستید. اگر عبای زمستانی را هم بفرستید با چند پیراهن و شلوار بد نیست. لازم به تذکر نیست که باید با مادر و متعلقین با کمال مهربانی و عطوفت رفتار نمایید، مخصوصاً خدمت کنید به مادر که رضای خدای تعالی در آن است. هوای اینجا از ایران بهتر است. در هر صورت برای من به هیچ وجه نگران نباشید، و راضی نیستم به هیچ وجه تشبث به هیچ کس نمایید. خداوند تبارک و تعالی حاکم است و نِعمَ الحَکَم. وصیت من همان است که در وصیتنامه نوشتم. اثاث منزل، همه مال مادر است. کتب هم مال شماست. برای من پس از فوت، چند (: ده) سال روزه و دو- سه سال نماز استیجار نمایید. از خداوند تعالی توفیق شما و تاییدتان را خواستارم.
شکستناپذیری کسی که به خدا تکیه دارد و با او مرتبط است
… آنها را بیامرزد. به خواست خدا استقلال و حیات مملکت دست شماست. هر چه پیش بیاید به نفع شماست یا به ضرر شما؛ اگر به ضررتان تمام شد، باید شکست روحی نخورید. شکست ظاهری مهم نیست؛ آنچه مهم است، شکست روحی است. اگر انسان شکست روحی خورد، تا آخر باید به گورستان برگردد. شما که استناد دارید به ذات مقدس حق تعالی، شما که روحانی هستید، شما که قلبتان با ما وراء الطبیعه است، این عالم شکست ندارد؛ عالِم چیزی نیست؛ کسی که رابطه با خدا دارد شکست ندارد؛ شکست مال کسی است که آمالش دنیا باشد. اگر آمالْ دنیا باشد، شکست است؛ اگر آماْل غیب و ماورای غیب باشد، شکست ندارد. شکستْ مال بیچارههاست؛ شکست مال کسانی است که معتمد به شیطانند و ذخایر دنیا قلبشان را فرا گرفته است. اگر یک جایی به ضرر شما تمام شد، قلبتان محکم …
پیروزیهای بزرگ به برکت ایمان و توکل مردم و رزمندگان
البته کشوری همانند ایران که در صدد تحقق اهداف بلند اسلامی است، ممکن است فرازها و نشیبهایی داشته باشد همان گونه که در صدر اسلام نیز چنین بوده است ولی برای یک ملت بزرگ هیچ پیروزیای بالاتر از تصمیم و عزم و اراده استوار آنان برای رسیدن به حق نیست که بحمد الله خداوند آن را به مردم کشور ایران عنایت نموده است و ما به یاری خدا و با همت و اراده پولادین مردم در برابر همه مشکلات خواهیم ایستاد و همان گونه که به برکت ایمان و توکل مردم و رزمندگان به پیروزیهای بزرگ و معجزهآسایی رسیدهایم و هر روزِ ما روز موفقیت و امتحان جدیدی بوده است، بعد از این نیز به راه خود ادامه میدهیم.
پیروزی در انقلاب و جنگ بدون کمک بیگانه و ادامهٔ راه با اتکا به خدا
من به تمام دنیا با قاطعیت اعلام میکنم که اگر جهانخواران بخواهند در مقابلِ دین ما بایستند، ما در مقابل همه دنیای آنان خواهیم ایستاد و تا نابودی تمام آنان از پای نخواهیم نشست، یا همه آزاد میشویم و یا به آزادی بزرگتری که شهادت است میرسیم و همان گونه که در تنهایی و غربت و بدون کمک و رضایت احدی از کشورها و سازمانها و تشکیلات جهانی، انقلاب را به پیروزی رساندیم، و همان گونه که در جنگ نیز مظلومانهتر از انقلاب جنگیدیم و بدون کمک حتی یک کشور خارجی متجاوزان را شکست دادیم، به یاری خدا باقیمانده راه پر نشیب و فراز را با اتکای به خدا، تنها خواهیم پیمود و به وظیفه خویش عمل خواهیم کرد، یا دست یکدیگر را در شادی پیروزی جهان اسلام در کل گیتی میفشاریم و یا همه به حیات ابدی و شهادت روی میآوریم و از مرگِ شرافتمندانه استقبال میکنیم ولی در هر حال پیروزی و موفقیت با ما است و دعا را هم فراموش نمیکنیم.
توجه به مسئولیت و اتکال به خدا
… مختلف- فرضاً- یک چنین چیزی باشد، هر کسی هم که در باطن ذاتش این معنا باشد که خطی درست کنم که ارتشی پیش نرود، خطی درست کنم که سپاهی پیش نرود، این پیش خدا ثبت است، حاضر است، فردا دست شما میدهند که تو آن بودی که آن طور گفتی و تو آن بودی که در قلبت این طور بود. شما این معنا را در نظر بیاورید، و این مسئولیت را در نظر بیاورید و اتکال به خدا بکنید. بروید و شما قدرتمندید و الآن قدرتمندی شما در همه جا سایه افکنده است و الآن خواب در چشم صدامیان نیست؛ آنها متزلزلاند. این را بدانید مسلّم ابزار زیاد دارند، ولی ابزار، آدم میخواهد، آدم ندارند؛ آدم حسابی ندارند. وقتی این طور باشد که الآن در خود عراق هم اختلاف …
اتکای پیروزی به عنایات خدا و ناچیزی همهٔ قدرتها
بارالها، از الطاف بیکران تو شکرگزاریم؛ گرچه شکر ما و همه موجودات در مقابل نعمتهای بیانتهای تو ناچیز است. خداوندا، اگر عنایات تو نبود ما قدمی به سوی پیروزی نمیتوانستیم برداریم. هر چه هست از توست و همه قدرتها شیران عَلم هستند.[7] ما کور دلان را از خودخواهی و خودبینی حفظ و اسلام عزیز را تو خود قوّت و عظمت ده و مسلمین بویژه علما و دانشمندان و دولتمردان را به وظایف خود آگاهی مرحمت فرما و اتحاد بین مسلمین را به دست توانای خود ایجاد فرما و به ملت متعهد شجاع ایران هر چه بیشتر قدرت و استقامت عنایت فرما و به نیروهای مسلح اسلام در جبههها و پشت جبههها پیروزی کامل عنایت فرما و به شهدای اسلام بویژه شهدای جنگ تحمیلی رحمت و تقرب به درگاه خود مرحمت و به آسیب دیدگان عزیز صحت و عافیت و اجر شهدا عنایت کن و به اسرا و مفقودین صبر و رهایی نصیب فرما و به بازماندگان شهدا و نزدیکان آسیب دیدگان و مفقودین بردباری و اجر مرحمت فرما.
بیاهمیتی شکست و پیروزی در صورت همراهی خدا
خداوندا! ما هیچیم هیچ! و هر چه هست از تو و به سوی تو است. ما به قدرت مطلق تو امیدواریم و از تو استمداد میکنیم. اگر تو با مایی شکست و پیروزی را به پشیزی نمیشناسیم. تو خود یار این ملت و این جوانان مخلص باش؛ و رحمت خود را بر این شهیدان جاوید نثار فرما. و جانبازان، این شهیدان زنده را شفا و اخلاص و اجر عنایت نما؛ و به بازماندگان آنان و خاندان و پرستاران اینان صبر و جزای خیر مرحمت فرما و اسرا و مفقودین ما را صحت و استقامت و …
همراهی کوشش با اتکال به خدا
خوب علاوه اینها در خارج میرود، پخش میشود در خارج، و ما باید فکری بکنیم که مبادا خدای نخواسته ما با دست خودمان برای دیگران بهانه درست کنیم، ما باید کوشش بکنیم اتکال به خدا بکنیم و دیگر هر چه هم شد ما مقصر نباشیم. عمده این است که ما فردا میرویم پیش خدا مقصر نباشیم. نتوانستیم، غیر از نخواستیم است. اشتباه کردیم، غیر از این است که عمداً کردیم. این را باید جوری کنیم همچو باشد که وقتی آنجا میرویم رویمان سفید باشد، و لو اینجا شکست بخوریم. شکست اینجا مهم نیست. به نظر من این …
اتصال قلب به خدا و بیباکی حتی در برابر کشته شدن
… این، این نمیفهمد خودش هم، دنیا میشناسد این را، این میخواهد اسلام جاری بشود؟ یا خیر میخواهد کلاه سر مردم بگذارد، که خیر ما هم مثل آنها هستیم میخواهد این اسلام نباشد یک اسلامی خودشان درست کنند هر طور که دلشان میخواهد درست کنند آن طوری که امریکاپسند است. باشد از این جهت ما باید خیلی توجه به این داشته باشیم که همه چیزمان واقعاً اسلامی باشد، و اتّکالمان هم واقعاً به خدا باشد. یعنی قلبهایمان! این طور کنیم که به خدا متصل بشود و اگر این طور شد دیگر باکی نداریم. بالاخره مردن هست یک وقت هم اگر فرض کنید که همه ریختند سرمان کشتند ... چیزی نمیشود، مهم نیست حالا. ان شاء الله خداوند همه را تایید کند.
اتکا به خدا و همراهی پیروزی با کسی که با خداست
… همه چیز ایران جا افتاده است و ما وابستگی نداریم و باید در این راه طوری زحمت بکشیم که نسل آتیه بدانند راهشان چیست. و امیدوارم شما در همه امور موفق باشید خصوصاً راجع به تبلیغات خارج از کشور که واقعاً تاسفآور است. اصلًا در دنیا چه خبر است و آنها چه میگویند؟ رادیوهای خارجی محامد و خوبیهای ایران را کنار گذاشته و یا به چیز دیگر برمیگردانند، و اگر مطلب کوچکی پیدا کنند صد تا روی آن میگذارند و بر علیه انقلاب تبلیغ میکنند، در حالی که ما متکی به خدای تبارک و تعالی هستیم، و امید است خداوند به ما محبت نموده و قصد ما را الهی کند که کسی که با خدا باشد خدا با اوست و پیروزی با اوست.
یاری و هدایت الهی در پرتو کار برای خدا
… با چپاولهای بسیار زیاد، وابستگان به آن رژیم فرار کردند و یک کشوری که ورشکسته بود تقریباً، به دست شما جوانان دادند، و شما جوانان برومند کشور هستید که باید جبران آن نقیصههایی که در طول تاریخ این دو جنایتکار، پدر و پسر جنایتکار به این کشور وارد شد جبران کنید. و عمده این است که شما دو جهت را در نظر بگیرید که من کراراً عرض کردم، یکی اعتماد به خدای تبارک و تعالی، که وقتی که برای او بخواهید کار بکنید به شما کمک میکند، راه را برای شما باز میکند، در هر رشته که هستید راههای هدایت را به شما الهام میکند، و یکی اتکال به نفس، اعتماد به خودتان. شما خودتان جوانهایی هستید که میتوانید همه کارها را انجام بدهید. مخترعین ما میتوانند در سطح بالا اختراع بکنند. مبتکرین ما میتوانند در سطح بالا ابتکار کنند، به شرط اینکه اعتماد به نفس خودشان داشته باشند، و معتقد بشوند به اینکه «میتوانیم». در رژیم سابق …
همه چیز خود را از خدا دانستن
ما باید همه چیز خودمان را از او بدانیم. شما نه افراد زیاد دارید و نه سلاح و سازوبرگ جنگی زیاد، ولی طرف مقابل شما از همه دنیا به او کمک میشود. وقتی این طور شد، آن کسی که هیچ ندارد باید با جهات معنوی مقابله کند، با جهات صوری که نمیشود.
اتکا نداشتن به غیر خدا و داشتن ارزش انسانی در برابر داشتههای دشمن
و ما جز خدای تبارک و تعالی به کسی اتکا نداریم؛ آنها هر چه دارند ما ارزش انسانی داریم و خدا داریم. شما ببینید که اینهایی که ادعای طرفداری از خلق و طرفداری از عرب میکنند با خوزستان چه میکنند، و با دزفول عزیز چه کردهاند. به گمان فاسد اینکه با موشک انداختن در خانهها و اطفال و زنهای پیر و جوان را کشتن اسباب این میشود که ما تسلیم بشویم. آنها باز خوزستان را …
نترسیدن از شهادت با اتکا به خدا و بر حق بودن
بعد از آنکه ما اتکایمان به خدای تبارک و تعالی است و بر حق هستیم و دنبال حق هستیم دیگر از چه بترسیم؟ از شهادت نمیترسیم و بحمد الله امروز قدرت ایرانی و قدرت اسلام در ایران به طوری است که توجه همه ملتهای ضعیف را به خودش معطوف کرده است، و اسلام صادر شد در سرتاسر دنیا. از این سیاههای عزیزی که در امریکا هستند، و تا آفریقا و تا شوروی و همه جا، نور اسلام تابیده است و توجه مردم به اسلام شده است. و منظور ما از صدور انقلاب همین بود و تحقق پیدا کرد، و ان شاء الله اسلام در همه جا غلبه بر کفر خواهد پیدا کرد.
ایستادگی ایران در برابر قدرتها با اتکا به خدا
… عمل کردیم. ما یک نوکر نشاندار بزرگی» از امریکا بیرون کردیم، و ما سفارت امریکا که اسمش سفارت بود و جاسوسخانه بود، بستیم و تصرف کردیم و ما جاسوسهای امریکایی را بیرون کردیم. و ما مستشارهای امریکایی را بیرون کردیم، و امریکا هم نتوانست کاری بکند، میخواست بکند. و ایران در صورتی که یک جمعیت محدود فوقش چهل میلیونی دارد و یک مهمات و اسلحه محدود دارد، در عین حال ایستاده در مقابل همه قدرتها و از هیچ قدرتی هم باک ندارد؛ برای اینکه به یک قدرت اتکال دارد و او خداست. وقتی به او اتکال داشت و اتصال داشت، احتیاج به اینکه به دیگران اتصال پیدا کند ندارد. وقتی بنا شد یک جمعیت چهل میلیونی بتواند در مقابل امریکا و در مقابل شوروی، در مقابل فرانسه و در مقابل همه اینها بایستد، یک ملت اگر یک میلیاردی شد، آن وقت کسی میتواند با او مخالفت کند؟ این مسلمانها که قریب یک میلیارد جمعیت دارند، لکن متفرق از هم هستند، هر کدام …
اعتماد به خدا و خدمت برای او و بندگانش
… و حیثیت ملت و مذهب خودتان را حفظ کنید. باید برنامهها بر اساس بینش و فرهنگ اسلام تنظیم شود. امیدوارم با دلی محکم و گرم در کاری که دارید موفق شوید. امروز کشور مال خودتان است. امروز همه میدانند و میفهمند که برای خودشان کار میکنند، برای آتیه کشور خودشان. به خدا اعتماد کنید که هر چه داریم از اوست و برای بندگان اوست؛ پس برای او و بندگان او خدمت کنید. خداوند همه شما را حفظ فرماید.
اتکای ملت به عنایات خدا و پرچم توحید که پرچم امام حسین است
این کشور ما که قیام کرد، از اول هم که قیام کرد، جمهوری اسلامی و استقلال کامل و «نه شرقی و نه غربی» را اعلام به دنیا کرد و از اول اعلام کرد به دنیا که ما نه تحت حمایت امریکا و نه تحت حمایت شوروی و نه تحت حمایت هیچ قدرتی نیستیم؛ ماییم و تحت عنایات خدای تبارک و تعالی و پرچم توحید که همان پرچم امام حسین- علیه السلام- است. وقتی این اعلام را شما به دنیا کردید و معلوم است پشت سر این اعلام، دنیا بر ضد شما خواهند قیام کرد، از اول باید توجه به این معنا بکنید که ما هم همان طوری که سید الشهدا در مقابل آن همه جمعیت و آن همه اسلحهای که آنها داشتند، قیام کرد تا شهید شد. ما هم همین طور، …
لزوم اتکال و توجه به خدا در کار با وجود مخالفت همگان
در هر صورت، همه اینها با ما مخالفاند و ما باید [با] توجه به اسلام، توجه به خدای تبارک و تعالی، اتکال به خدای تبارک و تعالی، فراموش نکردن خدای تبارک و تعالی مشغول کار باشیم. و شمایی که، برادرانی که در یک همچو مرکز مهمی واقع شدهاید، همیشه توجه داشته باشید که کارهایتان در محضر خداست. همه کارها، چشمهایی که به هم میخورد در محضر خداست، زبانهایی که گفتگو میکند در محضر خداست. و دستهایی که عمل میکند در محضر خداست، و فردا ما جواب باید …
اعتماد به قدرت خود پس از اتکال به خدا
… فداکاری نمایید. برای رضای خداوند تعالی، نه هواهای نفسانی و شیطانی، برای دفاع از اسلام و میهن خودتان در صحنه حاضر باشید. و مبادا پیروزیها شما را مغرور کند و از کمکهای غیبی غافل نماید که غرور و غفلت انسان را به تباهی میکشد و بیتردید از قدرت نظامی میکاهد. و پس از اتکال به خداوند، به قدرت خود که از اوست اعتماد و اتکال داشته باشید.
شرط آسیب ندیدن: اتکا به خدا و استمداد از ولیعصر
… و تمام جدیت میکنند که رخنه پیدا کنند به این کشور، با کوشش خود آقایان، با کوشش همه مردم، با کوشش همه دولتیها و ملیتها و تمام ارتشی [ها] و سایر اشخاص، سایر گروهها نگذارند که یک همچو قصهای واقع بشود. بحمد الله، الآن دستی، قدرتی از خارج نمیتواند کاری بکند. و ما اگر چنانچه با اتکا به خدای تبارک و تعالی و توجه به ذات مقدس حق تعالی و توجه به استمداد از ولی عصر- سلام الله علیه- ان شاء الله، [داشته] باشیم و کارهایمان را با این انگیزه پیش ببریم، ان شاء الله که آسیبی نخواهیم دید. خدای تبارک و تعالی همه آقایان را حفظ بفرماید و همه ما را متوجه به تکالیف شرعی الهی بفرماید.
اتکال ملت ایران به خدا و اتکال مصر و عراق به قدرتها
… با آن رئیس جمهور این است که اینجا اتکا به اسلام است و همه ملت زیر پرچم اسلام قیام کردند و رئیس جمهور [هم] شهید بشود، ملت در صحنه است و به جای او، یکی دیگر را اقامه میکند. و آنجا پشتوانه تفنگ است و مسلسل است و قوای نظامی است و از ملت جدا و ملت از آنها جدا. اتکال این ملت به خداست و اتکال دولت مصر و عراق به اروپا و امریکا و شوروی است. ملتها اینجا در صحنه هستند و ملتها آنجا در خارج صحنه. از این جهت است که با کشته شدن رئیس جمهور در اینجا، هیچ اتفاقی نمیافتد که دنباله کشتن رئیس جمهور باشد و در آنجا، همچو به هم میخورد که برای تشییع جنازه نامبارک او نمیگذارند [کسی شرکت کند؛] باید جواز داشته …