رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تکیه بر خدا و سپردن کار به او و اثر آن در ایستادگی و پیروزی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت عید مبعث— ۱۳۶۴/۰۱/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۴۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

عزیزان من! آیه‌ای را که من در اوّل عرایضم عرض کردم، مربوط به یکی از جنگهای پیامبر است: «الّذین قال لهم النّاس انّ النّاس قد جمعوا لکم فاخشوهم».[4] خبر میدادند که دشمن به صورت متراکم در انتظار شماست؛ بترسید! در پاسخ به این هشدار و بیم‌دهی - که دشمن به صورت متراکم در انتظار شماست تا ضربه را وارد کند - اینها میگفتند: «حسبنا الله و نعم الوکیل»؛[5] خدا برای ما بس است و پشتیبانی او برای ما کافی است. البته «حسبنا الله و نعم الوکیل» را در پستوی اتاق و داخل بسترِ راحت نمیشود گفت. ما نه کاری بکنیم، نه تلاشی بکنیم، نه حرکتی بکنیم، نه جانی را به خطر بیندازیم، نه از آبرویی مایه بگذاریم، بعد هم بگوییم: «حسبنا الله و نعم الوکیل»! نه، خدای متعال آدمی را که در راه او مجاهدت نمیکند، کفایت نخواهد کرد. این کفایت مربوط به میدان جنگ است. ما امروز در یک میدان نبردیم؛ اگرچه نه نبرد نظامی و نبرد مرگ و زندگی. مستکبران عالم چون با اسلام و نظام اسلامی به‌جدّ دشمنند، ما هر اقدام خوبی که میکنیم، هر قانون خوبی که میگذاریم، هر اجرای خوبی که میکنیم، هر قضاوت خوبی که میکنیم، هر منش خوبی که از خودمان نشان میدهیم، هر کاری که به تقویت این نظام و تقویت اسلام منتهی میشود، اگر از ما سر بزند، در واقع داریم یک ضربه به دشمن میزنیم. این جاست که آدم میگوید: «حسبنا الله و نعم الوکیل». پاسخ خدا هم این است که «فانقلبوا بنعمة من الله و فضل لم یمسسهم سوء واتّبعوا رضوان الله والله ذو فضل عظیم».[6]
باید به این نکته توجّه کرد که همه رجزخوانیهای آمریکا از سرِ قدرت نیست. البته آنها خود را بزرگترین قدرت دنیا تلقّی میکنند. قطعاً تجهیزات نظامیشان هم پیشرفته است، پول بسیاری هم در اختیار دارند؛ اما این موارد دلیل قدرتمندىِ واقعی در میدان عمل نیست. همین آمریکا با این همه قدرت، بعد از ده سال جنگ، از چریکهای ویتنام شکست خورد. ویتنام، یک کشور دورافتاده و ضعیف بود. در آن زمان آمریکا با تجهیزات فراوان، هواپیما، بمب، موشک و همه امکانات ارتباطاتی با مردمی جنگید که هیچ امکاناتی نداشتند. اکثر آنها حتّی سلاح گرم نیز نداشتند. آمریکا از آن مردم شکست خورد و سرافکنده و زبون از ویتنام خارج شد. پول و سلاح مدرن داشتن دلیل قدرت واقعی نیست. بعضی از رجزخوانیها نشانه ترس است. وقتی بعضی از آدمهای ترسو در تاریکی قرار میگیرند، از ترس سوت میزنند! افرادی که از بیرون به آنها مینگرند، خیال میکنند آنها سرخوش و بیخیال راه میروند و برای خود سوت میزنند؛ در حالی که از ترس مبادرت به این کار میکنند! بعضی از این رجزخوانیها مثل همان سوت زدن آدمِ ترسو در تاریکىِ شب است. ملت ما باید به خدای متعال توکّل کند. توکّل به خدا به معنای کار نکردن و عمل نکردن نیست؛ توکّل به خدا به این معناست که انسان کارهای لازم برای حفظ اقتدار، عزّت، استقلال و امنیت کشور را انجام دهد و پشت سر همه آنها هم خدای متعال و دست قدرت الهی را ببیند. امام راحل در سال شصت‌وپنج به من فرمودند که من از اوّلِ انقلاب دست قدرت الهی را در همه جریانهای این کشور دیده‌ام. بنده هم بعد از رحلت امام تا به امروز دست قدرت پروردگار را در همه جریانهای این کشور مشاهده کرده‌ام.
کسانی که آن زخم را امروز خورده‌اند و ضربه‌ای را که دشمن وارد آورده، مایلند جبران کنند و ضربه‌ی متقابل بزنند، خودشان دستشان توی کار بوده، نه اینکه خبر را از دهن این و آن شنفته باشند، همین‌ها را پیغمبر به خط کرد، بسیج کرد و گفت شماها باید بروید. اینها یک عده‌ای بودند - خیلی هم نبودند - سوار شدند و راه افتادند طرف همان منطقه، و دشمنی را که کمین گرفته بود، غافلگیر کردند و به او ضربه زدند و تارومار کردند و برگشتند. آیه‌ی شریفه نازل شد: «الّذین قال لهم النّاس انّ النّاس قد جمعوا لکم فاخشوهم». مؤمنین آن کسانی هستند که وقتی شایعه‌پراکن‌ها آمدند گفتند علیه شما آنجا جمع شدند و بترسید، «فزادهم ایمانا»؛ اما این ترس که به وجود نیامد، انگیزه و ایمان آنها تقویت و بیشتر هم شد. «و قالوا حسبنا اللَّه و نعم الوکیل»؛[1] گفتند خدا کافی است، کار موکول به خداست. ببینید این چه معرفت عظیمی است. کار را شما داری میکنی، بازوی شما دارد کار میکند، فکر شما دارد کار میکند، قلم شما دارد کار میکند؛ اما کار، کار خداست؛ موکول به اوست. موکول به خدا بودن معنایش این نیست که ما کنار بنشینیم، بگوئیم خدا خودش درست کند؛ نه، خدا اینجوری درست نمیکند. اینکه من و شما یک کاری را انجام بدهیم، مغرور بشویم و خیال کنیم ما بودیم که کردیم، خیال کنیم که ما یک کار برجسته انجام دادیم، این هم غلط است، این هم نادرست است. اگر خدای متعال کمک نکند، اگر هدایت نکند، اگر توفیق ندهد، هیچ کاری نمیتوانید بکنید؛ هیچ نتیجه‌ای را هم به دست نخواهید آورد.

سلامت ملت و دولت به برکت تنها ماندن و تکیه نکردن به غیر خدا

… بود، از اینها حمایت میکرد بدانید که ملّت و دولتمان فاسد میشدند. این [است] که مى‌بینید امروز بحمدالله‌ ملّت و دولت سالم مانده‌اند. نه‌اینکه در مردم یا در کارگزاران فساد نیست؛ هست، امّا قواره سالم است، ترکیب سالم است، نقاط اصلى سالم است، اعضاى حسّاس سالم است؛ این خیلى نعمت بزرگى است؛ ]اینها[ به برکت تنها ماندن است؛ به برکت متّکى نشدن به غیر خدا است.

امید ملت تنها به خدا مایهٔ قوت و آسیب‌ناپذیری

… بگوییم «یا عَونَ مَن لا عَونَ لَه»؛ اى کمک کسى که هیچ کمکى ندارد. خب ما که کمکى داریم؛ کمک دنیایى. اگر به جایى غیر خدا امید داشتیم که نمیتوانستیم با شور و شوق عرض کنیم «یا رَجاءَ مَن لا رَجاءَ لَه»؛[11] اى امید کسى که به هیچ ‌کس دیگرى جز تو امیدى ندارد. حالا که این ملّت در سطح دنیا به هیچ قدرتى، به هیچ دولتى، به هیچ دستگاه اطّلاعاتى‌اى، به هیچ دستگاه نظامى‌اى، به هیچ دستگاه سیاسى‌اى، به هیچ مجمع عمومى‌اى امید ندارد و از آنها جز بدى و نیش ندیده است، میتواند با خداى متعال، با خداى خودش، با مولاى خودش، با عزیز خودش، با محبوب خودش، با صدق و صفا حرف بزند و بگوید «یا رَجاءَ مَن لا رَجاءَ لَه»؛ امید ما به تو است. و این است که به یک ملّت قوّت میدهد. امام این‌جورى بود؛ آن مرد پولادینى که شرق و غرب دنیا علیه او دست به دست هم دادند و خم به ابرو نیاورد، نیمه‌ى شب آن‌چنان در مقابل خداى متعال اشک میریخت که نزدیکانشان آن ‌وقت به من میگفتند شبها که امام گریه میکنند دستمال کافى نیست براى پاک کردن اشکهایش [بلکه] …

توکل و تقوا رمز پیروزی در جنگ و موفقیت در میدان‌های دشوار امروز

بخصوص به جوانهاى عزیز عرض میکنم؛ پیروزى این انقلاب به‌ خاطر صفا و اخلاص گروه‌هایى از شما مردم بود، بقای این انقلاب به‌ خاطر صفا و صداقت و ایمان شما ملّت بود، پیروزى در جنگ تحمیلى و ناکام کردن دشمن، به‌ خاطر توکّل به خدا و تقوا و پرهیزکارى بود؛ امروز هم در میدانهاى دشوار، آن چیزى که ما را قطعاً موفّق میکند، توکّل به خدا است، توجّه به خدا است، حفظ تقوا است، بى‌اعتنائى به زخارف[11] و جذّابیّتهاى زندگى مادّى است. این به ‌معناى آن نیست که ما در فکر نیازهاى مادّى‌مان نباشیم. هر کسى حق دارد بلکه وظیفه دارد به دنبال نیازهاى مادّى خود باشد، معاش خود را تأمین کند و حتّى لذایذ مشروع خود را هم تأمین کند امّا همه‌ى اینها غیر از این است که کسى دل به دنیا بسپارد، راه خدا را …

گفتن «حسبنا الله» در برابر هم‌دستی آمریکا، اروپا و قطب‌های قدرت

[قرآن] صریحاً نهى کرده است که ما از دشمنان بترسیم؛ فَلا تَخشَوُا النّاسَ وَاخشَون،[26] وَ خ‌افونِ اِن کُنتُ‌ـم مُؤمِنین.[27] مردمى را خداى متعال معیّن میکند که وقتى به آنها میگویند: اِنَّ النّاسَ قَد جَمَعوا لَکُم فَاخشَوهُم،[28] به‌جاى اینکه بترسند، فَزادَهُم ایمانًا وَقالوا حَسبُنَا اللهُ وَنِعمَ الوَکیل.[29] اگر آمدند به شما گفتند آمریکا و اروپا و قطبهاى اقتصادى و قطبهاى سیاسى و مجرمین قضایاى فاجعه‌آمیز عالم ــ از جمله مسئله‌ى فلسطین ــ همه دست‌ به‌ یکى کرده‌اند علیه شما، به‌ جاى اینکه بترسید، بگویید «حَسبُنَا اللهُ وَنِعمَ الوَکیل»؛ بگویید ما از اینها نمیترسیم، از خدا میترسیم؛ بگویید که خداى متعال به ما وسیله‌ى باقى ماندن و حفظ شدن و مقتدر شدن را بخشیده است و آن وسیله، ارتباط با خدا است. فَمَن یَکفُر بِالطّاغوتِ وَ یُؤمِن بِاللهِ فَقَدِ استَمسَکَ بِالعُروَةِ الوُثقیٰ؛[30] عروه‌ى وثقىٰ …

ایمان و اتکا به خدا همراه با کاردانی، مایهٔ قوت انسان در جنگ

… جنگى در جنگ بلاشک یک عامل فوق‌العاده مهم است امّا عامل تعیین‌کننده نیست؛ زیرا ابزار را انسان به ‌کار میبرد؛ تا انسان چه‌ جور انسانى باشد؛ انسان قوى، انسان متّکى به خود، انسان نترس از مرگ، یا انسان ضعیف، انسانى که میخواهد خود را در سایه‌ى ابزار پنهان کند؟ چه عاملى به انسانها آن قوّت را میبخشد که ابزار در دست او به ‌معناى واقعى کلمه یک ابزارى باشد براى کوبیدن دشمن؟ ایمان و اتکاء به خدا؛ البتّه همراه با کاردانى و بلدى.

ترس شیطان از بندهٔ متکی به خدا

… متّحد باشید، متوجّه باشید، به وظیفه‌تان عمل کنید، کید و مکر همین شیطان بسیار ضعیف است و نمیتواند کاری انجام بدهد. اِنَّما سُلطٰنُه عَلَی الَّذینَ یَتَوَلَّونَه؛[6] قدرت شیطان نسبت به آن کسانی است که از او میترسند، از او حساب میبرند، برای او حساب باز میکنند. آن کسی که به خدا متّکی و بنده‌ی خدا است، شیطان باید از او بترسد.