عزیزان من! آیهای را که من در اوّل عرایضم عرض کردم، مربوط به یکی از جنگهای پیامبر است: «الّذین قال لهم النّاس انّ النّاس قد جمعوا لکم فاخشوهم».[4] خبر میدادند که دشمن به صورت متراکم در انتظار شماست؛ بترسید! در پاسخ به این هشدار و بیمدهی - که دشمن به صورت متراکم در انتظار شماست تا ضربه را وارد کند - اینها میگفتند: «حسبنا الله و نعم الوکیل»؛[5] خدا برای ما بس است و پشتیبانی او برای ما کافی است. البته «حسبنا الله و نعم الوکیل» را در پستوی اتاق و داخل بسترِ راحت نمیشود گفت. ما نه کاری بکنیم، نه تلاشی بکنیم، نه حرکتی بکنیم، نه جانی را به خطر بیندازیم، نه از آبرویی مایه بگذاریم، بعد هم بگوییم: «حسبنا الله و نعم الوکیل»! نه، خدای متعال آدمی را که در راه او مجاهدت نمیکند، کفایت نخواهد کرد. این کفایت مربوط به میدان جنگ است. ما امروز در یک میدان نبردیم؛ اگرچه نه نبرد نظامی و نبرد مرگ و زندگی. مستکبران عالم چون با اسلام و نظام اسلامی بهجدّ دشمنند، ما هر اقدام خوبی که میکنیم، هر قانون خوبی که میگذاریم، هر اجرای خوبی که میکنیم، هر قضاوت خوبی که میکنیم، هر منش خوبی که از خودمان نشان میدهیم، هر کاری که به تقویت این نظام و تقویت اسلام منتهی میشود، اگر از ما سر بزند، در واقع داریم یک ضربه به دشمن میزنیم. این جاست که آدم میگوید: «حسبنا الله و نعم الوکیل». پاسخ خدا هم این است که «فانقلبوا بنعمة من الله و فضل لم یمسسهم سوء واتّبعوا رضوان الله والله ذو فضل عظیم».[6]توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
تکیه بر خدا و سپردن کار به او و اثر آن در ایستادگی و پیروزی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران به مناسبت عید مبعث— ۱۳۶۴/۰۱/۳۰
سیر زمانی
از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۴۱۳۶۴۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
باید به این نکته توجّه کرد که همه رجزخوانیهای آمریکا از سرِ قدرت نیست. البته آنها خود را بزرگترین قدرت دنیا تلقّی میکنند. قطعاً تجهیزات نظامیشان هم پیشرفته است، پول بسیاری هم در اختیار دارند؛ اما این موارد دلیل قدرتمندىِ واقعی در میدان عمل نیست. همین آمریکا با این همه قدرت، بعد از ده سال جنگ، از چریکهای ویتنام شکست خورد. ویتنام، یک کشور دورافتاده و ضعیف بود. در آن زمان آمریکا با تجهیزات فراوان، هواپیما، بمب، موشک و همه امکانات ارتباطاتی با مردمی جنگید که هیچ امکاناتی نداشتند. اکثر آنها حتّی سلاح گرم نیز نداشتند. آمریکا از آن مردم شکست خورد و سرافکنده و زبون از ویتنام خارج شد. پول و سلاح مدرن داشتن دلیل قدرت واقعی نیست. بعضی از رجزخوانیها نشانه ترس است. وقتی بعضی از آدمهای ترسو در تاریکی قرار میگیرند، از ترس سوت میزنند! افرادی که از بیرون به آنها مینگرند، خیال میکنند آنها سرخوش و بیخیال راه میروند و برای خود سوت میزنند؛ در حالی که از ترس مبادرت به این کار میکنند! بعضی از این رجزخوانیها مثل همان سوت زدن آدمِ ترسو در تاریکىِ شب است. ملت ما باید به خدای متعال توکّل کند. توکّل به خدا به معنای کار نکردن و عمل نکردن نیست؛ توکّل به خدا به این معناست که انسان کارهای لازم برای حفظ اقتدار، عزّت، استقلال و امنیت کشور را انجام دهد و پشت سر همه آنها هم خدای متعال و دست قدرت الهی را ببیند. امام راحل در سال شصتوپنج به من فرمودند که من از اوّلِ انقلاب دست قدرت الهی را در همه جریانهای این کشور دیدهام. بنده هم بعد از رحلت امام تا به امروز دست قدرت پروردگار را در همه جریانهای این کشور مشاهده کردهام.کسانی که آن زخم را امروز خوردهاند و ضربهای را که دشمن وارد آورده، مایلند جبران کنند و ضربهی متقابل بزنند، خودشان دستشان توی کار بوده، نه اینکه خبر را از دهن این و آن شنفته باشند، همینها را پیغمبر به خط کرد، بسیج کرد و گفت شماها باید بروید. اینها یک عدهای بودند - خیلی هم نبودند - سوار شدند و راه افتادند طرف همان منطقه، و دشمنی را که کمین گرفته بود، غافلگیر کردند و به او ضربه زدند و تارومار کردند و برگشتند. آیهی شریفه نازل شد: «الّذین قال لهم النّاس انّ النّاس قد جمعوا لکم فاخشوهم». مؤمنین آن کسانی هستند که وقتی شایعهپراکنها آمدند گفتند علیه شما آنجا جمع شدند و بترسید، «فزادهم ایمانا»؛ اما این ترس که به وجود نیامد، انگیزه و ایمان آنها تقویت و بیشتر هم شد. «و قالوا حسبنا اللَّه و نعم الوکیل»؛[1] گفتند خدا کافی است، کار موکول به خداست. ببینید این چه معرفت عظیمی است. کار را شما داری میکنی، بازوی شما دارد کار میکند، فکر شما دارد کار میکند، قلم شما دارد کار میکند؛ اما کار، کار خداست؛ موکول به اوست. موکول به خدا بودن معنایش این نیست که ما کنار بنشینیم، بگوئیم خدا خودش درست کند؛ نه، خدا اینجوری درست نمیکند. اینکه من و شما یک کاری را انجام بدهیم، مغرور بشویم و خیال کنیم ما بودیم که کردیم، خیال کنیم که ما یک کار برجسته انجام دادیم، این هم غلط است، این هم نادرست است. اگر خدای متعال کمک نکند، اگر هدایت نکند، اگر توفیق ندهد، هیچ کاری نمیتوانید بکنید؛ هیچ نتیجهای را هم به دست نخواهید آورد.شاهدها (۱۳ پاراگراف)
یاد خدا و توکل به خدا تنها تکیهگاه ملت
این نکته را همهى ما ــ چه مسئولین، چه آحاد مردم ــ باید به یاد داشته باشند که تنها تکیهگاه یک ملّت بزرگ و مبارز و موحّد، یاد خدا و توکّل به خدا و اعتماد به خدا است؛ این ما را پیش برد، این ما را پیروز کرد، این ما را به اینجا رساند. اگر ملّت دیگرى را فرض کنید به جاى ما بود، با همهى شرایط و خصوصیّات ما ــ با این همه دشمن، با آن محاصره، با تحمیل جنگى هشتساله، با ایجاد گرفتارىهاى مختلف از داخل و خارج، با تهاجم تبلیغاتى، تهاجم فرهنگى، تهاجم مالى، تهاجم پولى، تهاجم نظامى و غیره، و با …شکستناپذیری ملت متکی و معتقد به خدا
… وصل به غیب را نداشت، همان که آنها خواسته بودند میشد؛ یعنى انقلاب شکست میخورد، ملّت عقبنشینى میکرد، پرچمداران مبارزه سرکوب میشدند، شرمنده میشدند، سرافکنده میشدند و همهى مبارزین سرتاسر عالم عقبنشینى میکردند؛ اگر خدا در بین نبود، قضیّه غیر از این نبود. اینجاى قضیّه را استکبار اشتباه کرد، و باز هم دارد این اشتباه را میکند، که یک ملّتى که به خدا متّکى و معتقد باشد و حقیقتاً اعتماد به خدا در قلب او باشد، این ملّت شکستناپذیر است؛ هیچ چیز نمیتواند او را به عقبنشینى وادار کند.سفارش آزادگان به توکل و حفظ ارتباط با خدا
شما عزیزان مثل گذشته به خدا توکّل کنید، با خدا ارتباطتان را حفظ کنید. دستاورد دوران اسارت را که اُنس با خدا و اُنس با قرآن و صبر در مصیبتها و مشکلات است، براى خودتان مثل ذخیرهى ارزشمندى نگه دارید. بحمدالله عزیزان ما که برگشتند، از اردوگاهها براى من خبر آوردند که [اسرا] اهل دعا، اهل نماز، اهل تهجّد، اهل راز و نیاز با خدا و …اتکا به خدا تنها از کسانی برمیآید که خدا در دل و یادشان است
… در میان همهى ملّتهاى مستضعف معرّفى بشود. امروز هم اگر ملّت ایران بخواهد این بار سنگین امانت را بر دوش خود حمل کند و به سرمقصد مطلوب برساند، جز خودسازى هیچ راهى ندارد. ما باید به خدا اتّکاء و اتّکال[3] کنیم و آن، چیزى جز بندگى خدا و تسلیم در مقابل خدا نیست. اتّکاء به خدا و اعتماد به وعدهى خدا از هر کسى برنمىآید؛ تنها کسانى میتوانند به خدا اتّکاء کنند که خدا در دل آنها باشد؛ خدا در یاد آنها باشد. اگر خدا در یاد انسان نباشد و فضاى جان او را پُر نکند، انسان به خدا هم اعتماد نخواهد کرد و در میدانهاى خطر نخواهد توانست با اعتماد به خدا حضور پیدا کند. قرآن راه را به ما نشان داده است؛ خوف از خدا و تقواى الهى و بندگى و تسلیم و خضوع در مقابل پروردگار، راه فلاح و رستگارى، هم در دنیا و هم در عقبا است.دل به دریا زدن به امید خدا
این عامل یک چیزى است مرکّب از دو سه عنصر: یکى توکّل به خدا، دل به دریا زدن به امید خدا؛ دوّم فداکارى، جان را و خود را و راحتى خود و منافع خود را به حساب نیاوردن. من الان میبینم بین رزمندگان برجستهى نام و نشاندارمان ــ که بحمدالله زندگى بابرکتشان باقى ماند ــ کسانى را که آن روز رفتند مقابلهى با دشمن با چه شرایطى! فراموش نمیکنم من آن ساعات و …عزت و پیروزی ملت متکی به خدا
شما ملّت عزیز، بخصوص شما جوانها، این درسها را مورد تدبّر قرار بدهید؛ راه آیندهتان را بروشنى در مقابل مىبینید، آن را انتخاب کنید. هر ملّتى که به خدا متّکى بود و به خود ایمان آورد، شخصیّت خود را باور کرد، قدرت خود را قبول کرد و فهمید که باید خود او از خودش دفاع کند، عزیز خواهد شد، سربلند خواهد شد، در صحنههاى جهانى پیروز خواهد شد، در نظر ملّتهاى عالم عزیز خواهد شد. رابطهتان را با خدا محکم کنید.در خدمت متوکل قرار گرفتن محاسبات غیبی و یاری خدا به ملت ایران
… آمده زانو زده و شما به آن هدفها رسیدهاید. از کجا رسیدید به این هدفها؟ از ایمان و تقوا و پایبندى؛ و البتّه بیش از آنچه حالا بخواهیم استدلال کنیم بر این معنا، استدلال میکنیم بر وجود آن فعل و انفعالات غیبى؛ یعنى عواملى وجود دارند که خارج از محاسبهى انسانند. انسان اگر به خدا توکّل کرد، آن محاسبات در خدمت او قرار خواهد گرفت و خداى متعال به او کمک خواهد کرد؛ و خدا به ملّت ایران کمک کرد؛ وَ مَن یَتَّقِ اللهَ یَجعَل لَهُ مَخرَجًا * وَ یَرزُقهُ مِن حَیثُ لا یَحتَسِبُ وَ مَن یَتَوَکَّل عَلَی اللهِ فَهُوَ حَسبُه.[8]ادامهٔ راه با امید و توکل به خدا بدون ترس از دشمن
ما باید به امید خدا و با توکّل به خدا این راه را ادامه بدهیم. ما از دشمن اسلام و دشمن انقلاب نمیترسیم؛ ما در راه خدا انشاءالله احساس خستگى و ضعف نمیکنیم. ابّهت قدرتهاى پوشالىِ مادّى نخواهد توانست ما را در این راه و به سَمت این هدف متزلزل کند. ما آن روزى را در مقابل چشم داریم که اسلام توانسته باشد به همهى مسلمانان عالم عزّت بدهد، به آنها زندگى شرافتمندانه عطا کند، شرّ غدّهى سرطانىِ اسرائیل را از پیکر اسلامى و …اتکال به خدا و نترسیدن از دشمنان خدا
… توجّه به خدا و اتّکال[10] به خدا است؛ هر چه دارید از ارتباط با خدا است؛ ارتباط با خدا و اتّصال با خدا را فراموش نکنید. من عرض میکنم ماه رمضان در پیش است؛ بهار خودسازى، بهار عبادت، بهار قرآن، بهار توجّه به خدا و ذکر و استغفار و استغاثهى به خدا را قدر بدانید. همهى قشرهاى مردم، مخصوصاً جوانان، ماه رمضان را مغتنم بشمارند، به خدا پناه ببرند، از خدا هدایت و عنایت او را طلب کنند و به خداى متعال اتّکال کنند و از دشمنان خدا ذرّهاى واهمه نکنند. انشاءالله فضل و رحمت الهى و هدایت و کمک پروردگار شامل حال شما ملّت عزیز و بزرگ خواهد بود.توصیه به شخصیتهای اسلامی به توکل بر خدا
شما شخصیّتهای اسلامی را به توکّل بر خدا و پرهیز از طرح مسائل تفرقهانگیز توصیه میکنم و این نوید را به شما میدهم که بر اساس حمایت خداوند از صابرین، شکست آمریکا در سرزمینهای اسلامی حتمی است.توکل به خدا و اینکه هرچه داریم از خداست
… محکم، باصلابت، یکپارچه، دستنخورده بوده و هست. گوشه و کنار ممکن است کسى، آدم بداخلاقى، آدم بىتوجّهى، یک چیزى بگوید، یک حرفى بزند؛ باید آن را در امواج خروشان احساسات و امید ملّت گم کرد. نباید بگذارید اختلاف، دودستگى، چنددستگى این یکپارچگى را از بین ببرد. و به خدا توکّل کنید؛ هر چه دارید از خدا است؛ هر چه داریم از خدا است؛ هر چه میگوییم متعلّق به خدا است و انشاءالله براى خدا است؛ و این راه باید راه خدا باشد و خدا در ذهنها و نظرهاى ما دائماً باشد و خدا هم به ما انشاءالله کمک خواهد کرد.ایستادگی ملت با توکل کامل به خدا و نهراسیدن
… انسانى که متّکى به ایمان است، آسیبپذیر نیست؛ و بالاخره پیروز خواهد شد؛ همچنان که امروز مشاهده میکنید ملّت ایران بعد از تحمّل مشقّات و ایستادگى و صبر بر مشقّات پیروز شد. امروز همهى دنیا شهادت میدهند که ایران پیروز شده. هر دو ابرقدرت در مقابل ما ایستادند؛ پشت سر آنها همهى اروپا و ناتو[8] و پیمان ورشو[9] و ارتجاع عرب ایستادند در مقابل جمهورى اسلامى و عراق را تجهیز کردند، جنگ را علیه ما داغ کردند، ما را محاصره کردند و ما ایستادگى کردیم، پیش هیچ کس دست نیاز دراز نکردیم، به خدا اتّکاء کردیم و ملّت ما با همهى وجود، با توکّل کامل به خدا ایستاد و نترسید و مرعوب نشد.ادامهٔ راه با اتکال به خدا
… از دشمن، این مشعل نوری که شما در دست گرفتهاید ــ یعنی اسلام ــ روزبهروز پُرنورتر و منوّرتر خواهد شد و چشم ملّتها را به شما بیشتر جلب خواهد کرد. این نقاط قوّت جمهوری اسلامی است که بحمدالله ملّت ایران اینها را در این مدّت حفظ کردند، باز هم حفظ خواهند کرد. با اتّکاء به خدا، با اتّکال[26] به خدا، این راه را شما ادامه خواهید داد.