پامال کردن شخصیت با فراموشاندن نام و یاد او
و ما میبینیم که این کار به دو صورت ممکن است انجام بگیرد. یکوقت هست که یک شخصیت را بهکلی پامال میکنند. یعنی ذکر و یاد و اسم او را اِنساء[6] میکنند. دربارۀ یک انسانی، توطئۀ سکوت بهوجود میآورند؛ دربارۀ او حرف نمیزنند، از او سخنی نقل نمیکنند، از زیباییها و شگفتیهای زندگی او مطلبی را یادآوری نمیکنند. یا بالاتر، اگر کسی نام او را بُرد، این را گناهی بهشمار میآورند که مستحق مجازاتی است. مثل روش معاویه در زمان حکومتش. ازطرف شام بخشنامهای به تمام مناطق قلمرو اسلامی صادر شد: «اَلا بَرِئَتِ الذِّمَّةُ مِمَّنِ رَوَی فی آلِ اَبیتُرابٍ»[7] هرکس که جملهای را …