رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بازگشت از گناه به سوی خدا و گشوده بودن راه آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع طلاب نجف (تهذیب نفس و حفظ وحدت)— ۱۳۴۶/۰۶/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۶ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۶۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

توبه یک امری نیست که انسان با لفظ اتوبُ الی الله کارش درست بشود! ندامت است. این ندامت به این زودیها نمی‌آید برای یک اشخاصی که پنجاه سال غیبت کرده؛ پنجاه [سال‌] فحش داده؛ ریشش را سفید کرده در فحش و غیبت! او نمی‌تواند. او تا آخر عمر مبتلاست. اما [شما] جوانها که گاهی اتفاق می‌افتد- و نگذارید اتفاق بیفتد- اگر یک مجلسی دیدید که غیبت می‌کنند، در یک روایتی مثل اینکه هست که حضرت می‌فرماید: پاشو از این مجلس. می‌گوید نمی‌شود. گفت: اگر به پدرت فحش می‌داد تو پانمی‌شدی که جلو بگیری؟ پامی‌شدی دیگر! مثل اینکه یک همچو روایتی هست؛ نگذارید غیبت بشود السامِعُ احَدُ المُغتابَیْن.[10] این جور نیست که او غیبت می‌کند؛ منی هم که گوش می‌کنم احَدُ المغتابَیْن هستم. نگذارید که این مفسده‌ها پیدا بشود؛ خودتان را نصیحت کنید.
مردک بیست و چند سال است که بر مردم حکومت کرده و مردم را زجر داده، سلب‌ آسایش از همه کرده، سلب آزادی از همه کرده، مطبوعات را سلب آزادی کرده، فرهنگ را عقب زده، مصالح مسلمین را به کفار داده است، به اجانب داده است، اموال مسلمین را تاراج کرده، و کسانی که همراه او بودند و رفقایش بودند تاراج کردند، حالا تازه آمده است به مردم رو می‌کند، به علما رو می‌کند، که مراجع عظام و علمای اعلام! من معذرت می‌خواهم و من اشتباه کردم! و بیایید بسازید و بیایید با من همراهی کنید! یا به سایر مردم دست دراز کرده؛ که ...! معنا ندارد یک همچو مطلبی. اصلًا غلط است این. معذرت خواستن حتی در درگاه خدای تبارک و تعالی که ارحم الراحمین است شرایط دارد. اگر یک کسی به مردم تعدی کرد و مال مردم را برد یا خورد یا ظلم به مردم کرد، مردم را زجر کرد، حبس کرد، از این کارهایی که اینها کرده‌اند و می‌کنند، حالا بیاید بگوید خدایا من توبه کردم [می‌گویند] غلط کردی توبه کردی! توبه وقتی است که تمام آن کارهایی که تا حالا انجام دادی جبران بکنی. بعد از اینکه جبران کردی آن کارها را آن وقت بگویی توبه کردم، خوب یک مسئله‌ای است. اما این همه کارها که کرد هیچ؟! ده سال اشخاص محترم را در حبس نگه داشت، کمتر، بیشتر، هزاران نفر را در حبسها آن طور زجر کردند، پاها را اره کردند، سوزاندند، آن همه فضاحت را درآوردند، حالا بیاید بگوید که من توبه کردم، و ما هم بگوییم که خوب، بسیار خوب، هیچ دیگر! آقا توبه کردند و توبه هم مقبول است! کجا توبه مقبول است؟ باید اینها را جبران بکند تا توبه را خدا بپذیرد و توبه باشد. [اگر] ما فرض می‌کنیم که ایشان صادق هم باشند در این حرف و نخواهند که مردم را بازی بدهند.

شاهدها (۱۶ پاراگراف)

شرط بودن جبران مظالم برای تحقق و پذیرش توبه

… تبارک و تعالی که ارحم الراحمین است شرایط دارد. اگر یک کسی به مردم تعدی کرد و مال مردم را برد یا خورد یا ظلم به مردم کرد، مردم را زجر کرد، حبس کرد، از این کارهایی که اینها کرده‌اند و می‌کنند، حالا بیاید بگوید خدایا من توبه کردم [می‌گویند] غلط کردی توبه کردی! توبه وقتی است که تمام آن کارهایی که تا حالا انجام دادی جبران بکنی. بعد از اینکه جبران کردی آن کارها را آن وقت بگویی توبه کردم، خوب یک مسئله‌ای است. اما این همه کارها که کرد هیچ؟! ده سال اشخاص محترم را در حبس نگه داشت، کمتر، بیشتر، هزاران نفر را در حبسها آن طور زجر کردند، پاها را اره کردند، سوزاندند، آن همه فضاحت را درآوردند، حالا بیاید بگوید که من توبه کردم، و ما هم بگوییم که خوب، بسیار خوب، هیچ دیگر! …

سلب توفیق توبه از قاتل امام به سبب تیرگی و مهر خوردن قلب

… همه نکبت! این موفق به توبه نخواهد شد. من نمی‌گویم نباید بشود اما نخواهد شد! حضرت سجاد- سلام الله علیه- از قراری که منقول است به یزید یاد داد که از چه راه توبه کن. حضرت می‌گویند: حضرت زینب فرمود، آخر به این!؟ [امام سجاد پاسخ فرمودند] این موفق نمی‌شود به توبه. کسی که امام را بکشد موفق به توبه نمی‌شود. اگر موفق می‌شد به توبه صحیح، قبول می‌کرد خدا لکن نمی‌شود. یعنی قلب جوری می‌شود، قلب انسان طوری می‌شود که دیگر برای انسان امکان ندارد آن قلب را از آن طبعی که برایش واقع شده است، از آن ظلمتی که برایش واقع شده است، بتواند نجات بدهد. دعا کنید که انسان این طور نشود. خداوند در قلب انسان مُهر نگذارد؛ یک مُهری که دیگر نتواند خودش هم هیچ کاری بکند.

تفاوت شرط پذیرش توبه در حقوق الهی و حقوق مردم

گاهی گفته می‌شود، گفته می‌شد، به اینکه خوب شاه می‌آید توبه می‌کند و توبه هم کرد؛ خوب دیگر چه می‌گویید؟ خدا که توبه را قبول می‌کند، شماها چه می‌گویید دیگر؟! این را من کراراً عرض کردم که اولًا توبه شرایطی دارد که تا آن شرایط تحقق پیدا نکند، خدای تبارک و تعالی قبول نمی‌کند. آنچه بی‌شرطْ خدای تبارک و تعالی قبول می‌کند آن چیزهایی است که مربوط به حقوق الله است: کسی نماز نخوانده، کسی روزه نگرفته، کسی حج نرفته است، اینها چیزهایی است که اگر توبه بکند، شرطی ندارد، توبه‌اش را قبول می‌کند. و اما حقوق ناس- حقوق ناس را، توبه‌اش را تا این حق رد نشود قبول نمی‌کند. شما بفرمایید که حالا این شخص که آمده توبه کرده- فرضاً عرض می‌کنم- این راضی است به اینکه بیاید اموالی را که از مردم برده پس بدهد و کارهایی که از قبیل چپاول هست، اینها را جبران بکند؟ فرضاً که یک همچو کاری بکند و او مالی داشته باشد تا بتواند جبران کند- مال ملت …

توبه پس از دیدن عذاب، توبه نیست

… این بود که نه، دیگر گذشت. دیگر مطلب ... تو تا حالا معصیت کردی، تا حالا طغیان کردی، بنی اسرائیل را به بند کشیدی، ظلم کردی، حالا که می‌بینی عذاب نازل شده و غرق تویِ کار است، حالا می‌گویی که من معصیت کردم! حالا که عذاب نازل شده می‌گویی معصیت کردم؛ من توبه کردم. این مثل توبه‌ای می‌ماند که بعد از اینکه مُرد و عذاب جهنم را دارد می‌بیند، بگوید من توبه کردم! این توبه نیست؛ اصلش توبه نیست این. ایشان هم بعد از اینکه عذاب را نازل دید و آن چیزی که خداوند به دست این ملت اجرا فرمود و آن استنکار و مقابله با مشت در مقابل مسلسلها، حالا دیگر می‌بیند که غرق شده است و عذاب نازل شده است، حالا می‌گوید که من اشتباه کردم و از این به بعد دیگر اشتباه نمی‌کنم!

پذیرفته نبودن توبه بدون ادای حق‌الناس

توبه هم بکنید دیگر فایده ندارد. توبه باید با موازین باشد؛ مگر خدای تبارک و تعالی همین طوری توبه قبول می‌کند؟! حق الناس را خدا قبول نمی‌کند تا ادا نشود؛ تا اینکه ادا نکنی. تو حق الناس را قدرت داری که ادا بکنی؟! قدرت این را داری که یک دانه حبسی را که ده سال در حبس بوده و جوانی‌اش از بین رفته در حبس، تو قدرت این را داری که جبران این را بکنی تا توبه بکنی؟! توبه یعنی چه؟ نمی‌توانی توبه بکنی. قابل این نیستی قبول بکند خدای تبارک و …

قبول نبودن توبه نزد خدا بدون رد حقوق مردم

… و خالق قبول است و هر که یک کاری بکند توبه بکند- و لو هر چه کار بدی باشد- این را باید از او قبول بکنیم. این هم یک راه است که کسی بگوید که حالا دیگر شاه سلطنت بکند و حکومت نکند و توبه هم کرده است و کارهایی هم که تا حالا کرده است تمام هیچی دیگر، حالا توبه کرده! در توبه هم این مطلب هست- حالا اگر ما فرض کنیم توبه هم بکند- توبه پیش خدا هم قبول نیست مگر اینکه آن چیزهایی که مربوط به حقوق مردم است رد بشود. اگر یک کسی یک کسی را کُشت و بعد بگوید من توبه کردم این توبه قبول نیست، باید این را که کشته است جبران بکند؛ وقتی جبران کرد، آن وقت پیش خدا هم وقتی توبه بکند قبول است. ایشان بدون جبران، چون شخص اول مملکت است، خدا یک حساب دیگری برایش باز می‌کند؟! شخص اول مملکت …

پذیرش توبهٔ بازگشتگان از دستگاه رژیم از سوی خدا و ملت

دولت این آقا،[1] که ناشی از این مجلس و ناشی از آن شاه و- نمی‌دانم- ناشی از [سرنیزه‌] است ... این دولت نیست تا اینکه ما بگوییم بیاید استعفا بکند! دولت اصلًا نیست، استعفا می‌خواهد چه کند. استعفا مال این است که دولتی [قانونی‌] باشد. منتها هر کس که تنبه پیدا کرد، توبه کرد برگشت، توبه‌اش البته قبول است؛ خدا قبول می‌کند، ملت هم قبول می‌کند. اینهایی که مانده‌اند سر جای خودشان، در معصیت هستند؛ در زندگی دارند معصیت می‌کنند. اینهایی که بیرون آمده‌اند، از معصیت‌گاه بیرون آمدند؛ و خدا هم توبه را قبول می‌کند. و من از خدا می‌خواهم که همه شما را موفق کند به اینکه از این به بعد ملی باشید. آقا با ملت باشید …

پذیرفته شدن توبهٔ نظامیان از سوی خدا و ملت

من به این ارتش نصیحت می‌کنم که به این ملت بپیوندید. صلاح شما، صلاح ملت شما هست که به این ملت بپیوندید. مملکت مال خود شماست، ملت مال شماست، شما مال ملتید؛ خدمتگزار به ملت باشید. دست از این کارهایی که بعضِ گردن کلفتهایتان می‌کردند بردارید. توبه کنید؛ توبه را خدا قبول می‌کند، ملت هم قبول می‌کنند. جنایت شما مثل آن نیست که ملت قبول نکنند. گناه شما جور دیگر است. برگردید به دامن این [ملت‌]. چنانچه برگشتند یک عده‌ای. عده‌ای شرافتمند برگشتند و گفتند که خیر، ما با ملت موافق. همبستگی خودشان را اعلام کردند. از همین نظامیها در اصفهان، در تهران، در همدان، در جاهای دیگر، در خراسان؛ شما هم برگردید، چیزی …

پذیرش توبهٔ بختیار در صورت استعفا و هشدار به پشیمانی در صورت سرسختی

… جنایاتشان فوق العاده بود و نمی‌توانستم من حتی با استعفا یا با [توبه‌] هم قبولشان بکنم، این به آن اندازه [هنوز] نرسیده؛ اگر عاقل باشد استعفا می‌کند و می‌آید اینجا توبه می‌کند، می‌شود مثل سایر مردم. اگر فطرتش را این هم از دست داده است، آن دیگر با خودش است. ما اگر بیاید و توبه کند ما می‌پذیریم از او؛ و اگر سرسختی بکند همان است که بود. و پشیمان خواهد شد. من به او الآن می‌گویم که پشیمان می‌شوی. دیدی چطور اربابت پشیمان شد آمد التماس کرد و مردم نپذیرفتند. نرسان به آنجا که التماس کنی و نپذیرند! شرافت ایلی را- ایل خودت را- از دست نده، خراب نکن خودت را؛ در ایلت هم تو خراب خواهی شد.

پذیرش توبهٔ کارگزاران کم‌جنایت و تحمیل حق بر سرسختان با فشار فریاد ملت

… هستند می‌روند دنبالش. ما به تَبَع آنها می‌خواهیم این جامعه خودمان را سعادتمند کنیم. ما از این گرفتاریهایی که ایران دارد و جامعه ما دارد متاثریم، متاسفیم. جامعه روحانیت می‌خواهد نجات بدهد شما را. شما را با موعظه می‌گوییم که تبعیت کنید از اسلام و قواعد اسلام؛ اگر پذیرفتید، آنهایی که جنایاتشان زیاد نیست از ما هستند، توبه اگر کردند؛ و اگر نپذیرفتید، با زور به شما تحمیل می‌کنیم که بپذیرید یعنی حق را بپذیرید، یعنی از جنایت دست بردارید. به زور، به فشار ملت، به فشار فریاد ملت- همان طوری که فریاد ملت آن انگل را بیرونش کرد، فریاد ملت، شما ریشه [انگلی را] که دیگر چیزی هم نیستید بیرونتان می‌کند. آدم بشوید، زودتر توبه کنید، مصلحتتان این است؛ من مصلحت شما را می‌خواهم. بر ملت ایران است، بر ملت ایران در این زمان که حساس است لازم است که پافشاری کنند و دست از نهضتشان برندارند که پیروزی آنها ان شاء الله نزدیک است.

جبران جنایات، شرط اعتبار توبه

… آن هم این جور توبه؟! بعد از بیست و چند سال جنایت، بعد از بیست و چند سال خیانت به یک ملتی، به اسلام، حالا هم جبران نکرده، خیانتها سر جایش باقی، جنایتها سر جایش باقی، حالا آمدی در مقابل علما ایستادی می‌گویی که من توبه کردم! این از توبه فرعون- این بدتر است! جبران باید بکنی این چیزها را. اگر توانستی همه این جنایات بیست و چند ساله را جبران بکنی، آن قدری که به جیب امریکا ریختی برگردانی، این پایگاههایی که برای امریکا در مملکت ما درست کردی اینها را خراب کنی و برگردانی، آن همه که آدم کشتی، اینها را زنده بکنی، آن وقت بگویی که من توبه کردم؛ اما با اینکه جنایات تو کردی و این جنایات ثبت هست در تاریخ، همه ماها دیدیم که تو چه کردی و با این ملت داری چه می‌کنی و چه کردی، آن مردکه[5] می‌گویند در رادیو- در رادیو و تلویزیون گفته است که من همه را خواهم کشت! می‌گویند یک همچو کلمه‌ای هم گفته. خوب، بله این …

شرط‌مندی توبه و پذیرفته نبودن توبهٔ هر خطاکاری در آخر عمر

… می‌گویی که نادم هستی، لا اقل دیگر شمشیر نکش! در همان حال که داری می‌گویی که‌ من نادم هستم، لا اقل حکومت نظامی را بردار. دولت نظامی نیاور روی کار. بگو مردم بیایید خودتان یک کسی را تعیین کنید دولت، تا مردم احتمال بدهند که تو توبه کردی. آن وقت هم قبول نیست؛ نه آنکه توبه هر که هر غلطی کرد آخر عمرش بگوید توبه کردم، خوب این چه منطقی است؟ توبه شرایط دارد؛ مگر خدا توبه هر کس را قبول می‌کند؟ یک کسی که بیست و چند سال به مردم ظلم کرده است، حالا بگوید توبه کردم؛ عفو کردم این زندانیهای سیاسی را! زندانی سیاسی‌ای که ده سال عمرش را اینجا گذرانده و آن وقت جوان بوده حالا پیر شده است و بیرون آمده است، آن وقت ریشش سیاه بوده و حالا ریشْ سفید بیرون آمده، آن …

شرط بودن بازگرداندن مال مردم برای درستی توبه

بگوییم که توبه ایشان قبول است بدون اینکه شرایط توبه قبول باشد؟ اگر مردم عادی مال مردم را خوردند بگوید توبه کردم، مال مردم را باید بدهد تا توبه باشد؛ و الّا این همان توبه گرگ می‌شود. و ایشان خوب، بیایند حالا- اگر می‌خواهد، اگر واقعاً توبه کرده‌اند- بسم الله، بیایند درِ بانکهای خارجه را اول باز کنند و این اموالی که در این بانکها هست، اینها را برگردانند به ملت. این یک راهش، تا برسیم به کشته‌ها؛ حالا راه مالی‌اش. این همه اموال مردم را اتلاف …

حقوقی بودن مسئله و منوط بودن پذیرش توبه به حل حقوق مردم

… که خوب، من یک «اشتباهاتی» کرده‌ام و حالا تعهد می‌کنم که نکنم و حالا ملتزمم که دیگر نکنم، ضمانت می‌کنم- اینها را مکرر می‌کند، خوب یک کسی می‌ایستد، یک ملت می‌ایستند مقابل او می‌گویند که تا حالا این کارهایی را که کردی، خوب جبران بکن؛ آن وقت بگو که ضمانت می‌کنم. مساله یک مساله حقوقی است. چنین نیست که یک مساله‌ای بین تو و خدا باشد. خدا بین تو و خودش را ممکن است که بیامرزد، ما وکیل عمومی خدا نیستیم اما خدا قبول نمی‌کند مگر که مسائل حقوقی حل بشود. حق مردم به عهده تو است الآن. تو الآن حق یک ملت در عهده‌ات است. تو مالهایی که این مال این ملت است به باد داده‌ای. تو ده سال جوانهای ما را در توی محبس با آن وضع با آنها رفتار کردی و امر کردی که این طور کنند، خوب اینها را باید جبران بکنی تا بعد بگویی استغفر …

دعوت نظامیان به توبه و پیوستن به صفوف لشکر حق

… کنید، و با کشتن برادران خود، جهنم دنیا و آخرت را برای خود نخرید و ناله مادران و پدران داغدار و جوان از دست داده را با گوش دل بشنوید، اینان مادران خود شما هستند. آیا فکر کرده‌اید که با گلوله خود حد اقل یک خانواده بزرگ را در درد و رنج بی‌حد قرار می‌دهید؟ اگر تا به حال هم دست به چنین اعمالی زده‌اید هر چه زودتر توبه کنید و خود را در صفوف لشکر حق قرار دهید؛ مطمئن باشید که پیروزی دنیا و آخرت از آن شما خواهد بود. شما ای صاحب منصبان مسلمان و آزاده ارتش ایران! دیْن خود را به اسلام و مسلمین ادا نمایید و بیش از این تن به ذلت ندهید.

توبهٔ حقیقی با بازگرداندن مال مردم و جبران جنایات

توبه تو پیش ملت پذیرفته نیست. ممکن است یک توبه حقیقی بکنی و مال مردم را دستشان بدهی و همه جنایات را جبران بکنی، خدا ممکن است- خدا بزرگ است- بپذیرد اما ملت نمی‌پذیرد. ما نمی‌توانیم توبه تو را بپذیریم؛ توبه تو مرگ است، توبه گرگ مرگ است. دیگر این آخری افتاده به اینکه دستور دادم که دیگر خیلی مردم را [اذیت‌] نکنند. همین دیشب می‌گفت که دستور دادم به عمرو که مردم را دیگر [مورد تعدی قرار ندهد]. این هم توبه گرگ است که مرگ است. تو …