رفتن به محتوای اصلی

تهاجم فرهنگیاصطلاح

نام‌های دیگر: تهاجم فکری، جنگ فرهنگی، جنگ فکری، کارزار فرهنگی، کارزار فکری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

هجوم برنامه‌ریزی‌شده برای دگرگون کردن باورها و فرهنگ یک ملت.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گفتگو پیرامون شهادت استاد مطهری— ۱۳۶۳/۰۲/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۳ تا ۱۴۰۲
۱۳۶۳۱۴۰۲

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

تهاجم فرهنگی این است که یک مجموعه -سیاسی یا اقتصادی- برای مقاصد سیاسی خود و برای اسیرکردن یک ملت، به بنیانهای فرهنگی آن ملّت هجوم می‌برد. چنین مجموعه‌ای هم چیزهای تازه‌ای را وارد آن کشور و آن ملت میکند؛ امابه زور؛ امّا به قصد جایگزین کردن آنهابا فرهنگ و باورهای ملی. این، اسمش تهاجم است. در تبادل فرهنگی، هدف، بارورکردن فرهنگ ملی و کامل کردن آن است. اما در تهاجم فرهنگی، هدف، ریشه‌کن کردن فرهنگ ملی و ازبین بردن آن است. در تبادل فرهنگی، آن ملتی که از ملتهای دیگر چیزی میگیرد، میگردد چیزهای مطبوع و دلنشین و خوب و مورد علاقه را میگیرد. فرض بفرمایید، دانش را از آنها تعلیم میگیرد. فرض کنید، ملت ایران به اروپا میرود و میبیند آنها مردمی اهل سختکوشی و خطر کردنند. اگر این را از آنها یاد بگیرد، خیلی خوب است. به اقصای شرق آسیا میرود و میبیند که آنها مردمی هستند دارای وجدان کار، علاقه‌مند به کار، مشتاق کار. اگر این را از آنها یاد بگیرد، خیلی خوب است. به فلان کشور میرود و میبیند مردم آن کشور، وقت شناس، دارای نظم و انضباط، دارای محبّت، دارای حسِ‌ّ ادب و حسِّ احترامند. اگر یاد بگیرد، اینها چیزهای خوبیست.
در تهاجم فرهنگی، دشمن میگردد آن نقطه‌ای از فرهنگ خود را به این ملت میدهد و وارد این ملت میکند که خودش میخواهد. معلوم است که دشمن چه میخواهد! اگر در تبادل فرهنگی، ملتی که از فرهنگ بیگانه چیزی میگیرد، تشبیه به آدمی شود که در کوچه و بازار، غذا و دوای مناسب میخرد که مصرف کند؛ در تهاجم فرهنگی، ملتی را که تحت تهاجم قرار گرفته است، باید به بیماری که افتاده و خودش کاری نمیتواند بکند، تشبیه کنیم. آن وقت دشمن، آمپولی به او تزریق میکند و معلوم است آمپولی که دشمن تزریق کند، چیست! این، فرق دارد با آن دارو و درمانی که خود شما بروید و آن را با میل انتخاب و وارد بدنتان کنید. این، تهاجم فرهنگی است.
پس، تبادل فرهنگی به انتخاب ماست؛ اما تهاجم فرهنگی به انتخاب دشمن است. تبادل فرهنگی انجام میدهیم تا کامل شویم؛ یعنی فرهنگ خودی را کامل کنیم. اما تهاجم فرهنگی انجام میگیرد تا فرهنگ خودی را ریشه‌کن کند. تبادل فرهنگی از چیزهای خوب است؛ تهاجم فرهنگی از چیزهای بد است. تبادل فرهنگی در هنگام قوّت و روزگار توانایی یک ملت انجام میگیرد؛ ولی تهاجم فرهنگی در دوران ضعف یک ملت است. لذا دیدید که استعمارگران، در آسیا و آفریقا و آمریکای لاتین، هر جا خواستند وارد شوند، قبل از آن‌که سیاستمداران و سربازان و قزّاقهایشان وارد شوند، میسیونهای مسیحی و هیأتهای تبشیری مسیحی شان وارد شدند! سرخپوستان و سیاهپوستان را اوّل مسیحی کردند، بعد طناب استعمار به گردنشان انداختند. بعد هم از خانه و کاشانه‌شان، آواره‌شان کردند و پدرشان را در آوردند!

هشدار به عناصر فرهنگی دربارهٔ تمرکز همت دشمن بر تهاجم فرهنگی

به ‌مناسبت معلّمین و حضور فرهنگیان عزیز عرض میکنم که عناصر فرهنگى جامعه ــ هر که هستند، هر جا هستند، چه وابستگان به دانشگاه‌ها، چه وابستگان به حوزه‌هاى علمیّه و چه دیگران ــ باید بدانند که امروز دشمن بیشترین همّت خود را گذاشته است بر روى تهاجم فرهنگى؛ من به عنوان یک آدم فرهنگى این را عرض میکنم، نه به ‌عنوان یک آدم سیاسى. وقتى نگاه میکنم به صحنه‌ى نبرد ــ یک صحنه‌ی نبردى است ــ بین شما ملّت ایران که طرف‌دار اسلامید و طرف‌دار نجات مستضعفین هستید و دشمنِ نظام استکبارى دنیا هستید از یک طرف، و بین دشمنان شما …

بیشترین فشار کنونی دشمن از طرق فرهنگی در کارزار فکری و سیاسی

یک کارزار فکرى، یک کارزار فرهنگى و سیاسى الان در جریان است. هر‌ کسى به این صحنه‌ى کارزار و نبرد بتواند تسلّط پیدا کند، خبرها را بفهمد، احاطه‌ى ذهنى داشته باشد و یک نگاه در صحنه بیندازد، براى او مسلّم خواهد شد که دشمن از طرق فرهنگى، بیشترین فشار خود را الان دارد مى‌آورد. کم هم نیستند قلم‌به‌مزدها و فرهنگى‌هاى دین و دل و وجدان باخته و نشسته‌ى پاى بساط فساد استکبار، چه در خارج کشور غالباً و اکثراً، و چه تک‌وتوکى در داخل کشور که براى مقاصد استکبارى قلم هم بردارند، شعر هم بگویند، کار هم بکنند؛ و دارند میکنند.

لزوم پاسخ به هجوم فرهنگی با کار فرهنگی نه با تفنگ

نبرد فرهنگى را با مقابله‌ى به مثل میشود پاسخ داد؛ کار فرهنگى را، هجوم فرهنگى را با تفنگ نمیشود جواب داد؛ تفنگ او قلم است. این را میگویم تا مسئولان فرهنگ کشور و کارگزاران امور فرهنگى در هر سطحى و شما فرهنگیان عزیز، اعمّ از معلّمتان و روحانى‌تان و طلبه‌تان و مدرّستان، تا دانش‌آموزتان و دانشجویتان و تا کسانى که در بیرونِ این نظام آموزشى کشور مشغول کارند، احساس کنید که امروز سرباز …

لزوم شناخت صحنه و دشمن و پیروی از فرماندهی فرهنگی

مثل جنگ نظامى، چشمها را باید باز کرد و صحنه را شناخت. در جنگ نظامى هم هر طرفى که بدون شناسایى و بدون دیده‌بانى و بدون دانستن وضعیّت دشمن، چشمش را ببندد، سرش را پایین بیندازد و جلو برود، شکست خواهد خورد. در جنگ فرهنگى هم همین‌جور است؛ [اگر] ندانید دشمن چه کار میکند یا از آن که میداند فرمان نبرید، از فرمانده فرهنگى دستور نگیرید یا او از نیروى شما استفاده نکند و مانور را، سازمان‌دهى را درست انجام ندهد، پشت سرش شکست است. رادیو و تلویزیون مسئولیّت دارد، مدارس مسئولیّت دارند، وزارت ارشاد مسئولیّت دارد، روزنامه‌ها مسئولیّت دارند، مجلّات مسئولیّت دارند، مجموعه‌ى بِناى فرهنگى کشور مسئولیّت دارند؛ و سنگر شما معلّمین مشخّص است کجا است، مسئولیّتتان هم بسیار مسئولیّت بزرگى است.