اهمیت تجاری و نظارتی این آبراه و خارج کردن آن از دست بیگانه
… بر این اساس شکل گرفته باشد، و اگر باشد، بسیار معدود است. شهر بندرعبّاس از آغاز بر اساس مبارزه با اشغالگران پرتغالى [بنا شد]؛ بیگانگانى که طبق عادتِ همهى استعمارگران، محل را، زمین را، دریا را، امکانات را بلکه مردم را متعلّق به خود و مملوک خود خیال میکردند. از آن سر عالم گروهى اروپایى آمده بودند اینجا و منطقهى حسّاس تنگهی هرمز و لب این آبراه عظیم تجارى جهانى و تاریخى را اشغال کرده بودند. تقریباً چهارصد سال قبل مردم ایران با فرماندهى فرماندهان غیور و میهندوست و بیگانهگریز، توانستند این پایگاه مهم را که متعلّق به خودشان بود از دست بیگانه خارج کنند و از آن وقت اینجا شد بندرعبّاس، به عنوان یک شهر، به عنوان یک پایگاه اساسى و حسّاس، هم براى تجارت و هم [برای] نظارت بر این آبراه عظیم و مهمّ جهانى. بعد از آن، انگلیسىها، هلندیها، انواع و اقسام بیگانهها در این منطقه بساط حاکمیّت و زورگویى خودشان را افکندند و بالاخره ملّت ایران بر همهى اینها فائق آمده است و این منطقه، این ساحل حسّاس، متعلّق شده است به صاحبان حقیقى و اصلى آن.