نکتهی دوّم این است که تلاوت در جمع یک هنر است، یک هنر مقدّس است. این هنر که در شمار برترین هنرهای قدسی است و جزو برترین هنرهای مقدّس است، باید در خدمت ذکر و در خدمت دعوت باشد. قرآن ذکر است دیگر؛ تلاوت شما باید در خدمت ذکر باشد؛ باید جوری تلاوت کنید که منِ مستمع، متذکّر بشوم، و به یاد خدا، به یاد قیامت، به یاد عوالم بالا بیفتم؛ بیشتر از آنکه انسان متذکّر است، باید از تلاوت شما متذکّر بشود؛ شما در تلاوتتان این را در نظر قرار بدهید، این را بخواهید. مراقب باشیم که چیزهای حاشیهای، بعضی از خودنماییها ــ که ماها خب انسانیم، ضعیفیم، در کارهایمان یک بخشی، یک خودنماییهایی هست، حالا بنده آن مقدار کمش را نمیخواهم خیلی متّه روی خشخاش بگذارم ــ غلبه نکند؛ آن حالت خودنمایی بر آن حالت تذکّر و مُذَکِّریّت و دعوت الیالله غلبه نکند در این تلاوتی که شما انجام میدهید. نباید فقط به عنوان یک هنر به این نگاه کنید؛ بعضی از خوانندههای قرآن غیر ایرانی را که انسان نگاه میکند، به این [کار] فقط به صورت یک هنر نگاه میکنند؛ نه، این فقط یک هنر نیست؛ این، وسیلهی دعوت الیالله است؛ با این شکل بایستی به آن نگاه کنید. باید جوری باشد که «وَ اِذا تُلِیَت عَلَیهِم آیاتُهُ زادَتهُم ایمانا»؛[15] وقتی شما قرآن میخوانید باید ایمان من افزایش پیدا کند؛ ایمان مستمعتان بایستی افزایش پیدا کند. یک مقداری از این به عهدهی شما است که شما باید این کار را انجام بدهید، تا حدود زیادی بر عهدهی قاری است.تلاوت قرآن
نامهای دیگر: قرائت قرآن، تقلید در تلاوت، توجه به معنا
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
خواندن قرآن و آداب، لحن و قواعد آن در محافل و مسابقات.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار جمعى از قاریان قرآن— ۱۳۶۸/۱۱/۲۰
سیر زمانی
از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳۱۳۶۸۱۴۰۳
فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
به هر حال، کار شما کار مهمّی است، کار بزرگی است، کار برجستهای است، کار فنّیای است، هنر مرکّبی است. این کاری که شماها میکنید یک هنر است؛ تلاوت قرآن یک هنر بزرگ و مرکّب است؛ یعنی ترکیب است از آهنگ و خصوصیّات گوناگونی که در تلاوت مورد توجّه است برای اینکه انسان بتواند اثر بگذارد. فقط توجّه داشته باشید که تلاوت را برای نوع لحن انجام ندهید؛ تلاوت را با هر لحنی که میخوانید، به قصد تأثیرگذاری در طرف مقابل انجام بدهید؛ یعنی نیّت و هدف این باشد، نه مثل بعضی از همین خوانندههای معروف عرب؛ حالا من از مصطفیٰ اسماعیل تعریف کردم، امّا ایشان هم گاهی اوقات همین جور است؛ یک وقتهایی جوری میخوانَد که آدم احساس میکند گویا میخواهد لحن را و کیفیّت خواندن را به رخ مخاطب بکشد و تحت تأثیر قرار بدهد، لکن در موارد زیادی هم تلاوت او تلاوت تأثیرگذار معنوی است.تلاوت یک هنر است، منتها تفاوتش با هنرهای دیگر این است که مقدّس است؛ «هنر مقدّس». این خیلی چیز خوبی است؛ این، هم هنر است ــ برترین زیباییهای ناشی از ذهن انسان، هنر نامیده میشود ــ هم دارای تقدّس است؛ امّا نکتهی اساسی این است که این هنر و همهی پیرایههای این هنر و همهی آرایههای این هنر ــ که شماها که اهل این هنر هستید، توجّه به این پیرایهها و آرایهها دارید ــ همهی اینها ابزار است، همهی اینها وسیله است. ابزارِ چه چیزی؟ ابزار انتقال معنی.شاهدها (۵ پاراگراف)
لزوم رعایت قطع و وصل و لحن متناسب با معنای آیات
… نه آقا، شما هنوز اوّل راهید؛ همین شما خوبها که میدانید من چقدر هم علاقه و ارادت به شماها دارم. من به مناسبت این مسابقاتى[6] که بود و تلاوتهایى که در این چند ماه اخیر شنفتم ــ قبلاً هم البتّه به این نتیجه رسیدهام، در همین جلسه هم بارها اینها گفته شده؛ لکن حالا مصمّمتر بر این معنا هستم ــ [دیدم] یکى دو نقص عمده در تلاوتهاى شماها هست که باید اینها را برطرف کنید. یکى این است که شماها قطع و وصلهایتان همیشه به میزان نیست؛ که من حالا اینجا یادداشت کردم همینهایى که شما خواندید؛ وقت نیست حالا، اگر وقت بود میگفتم به شما که کجا را شما اشتباه وصل کردید یا اشتباه قطع کردید؛ و گاهى دیده میشود که معنا خراب میشود؛ گاهى معنا خراب نمیشود، ضایع نمیشود، امّا آن زیبایى را دیگر ندارد. وقتى …ادای آیات متناسب با معنا، نیازمند دانستن معنای قرآن
… را] گفته ــ یعنى فرعون ــ دروغ گفته؛ این ممکن است؛ این کارى است که الان دارد میشود؛ یعنى حالا که من نمیتوانم [اینجا آن طور بخوانم] امّا در نوارهاى شیخ مصطفیٰ اسماعیل [شنیده میشود]؛ اصلاً اهمّیّت کار شیخ مصطفىٰ اسماعیل در همین است؛ او اینجورى میخواند. باید اینجورى بخوانید و این نمیشود مگر اینکه معناى قرآن را بدانید.وقف بدون فاصلهٔ طولانی میان آیات مرتبط در معنا
… قُمِ الَّیلَ اِلّا قَلیلًا * نِّصۡفَهُ ۥٓ اَوِ انقُص مِنهُ قَلیلًا * اَو زِد عَلَیهِ وَ رَتِّلِ القُرءانَ تَرتیلًا * اِنّا سَنُلقی عَلَیکَ قَولًا ثَقیلًا.[11] این «اِنّا سَنُلقی» ارتباط پیدا میکند به قبلىها؛ [میفرماید] «آماده شو»، چرا؟ «اِنّا سَنُلقی»؛ [ما القا خواهیم کرد] نمیشود شما «وَ رَتِّلِ القُرءانَ تَرتیلًا» را بگویید و یک نفسى بکشید و یک خرده استراحت بکنید، بعد بگویید: اِنّا سَنُلقی عَلَیکَ قَولًا ثَقیلًا؛ نه، اینجا قطع بکنید، امّا آیهى بعد را زود شروع کنید و فاصله نیندازید.تفاوت لحن و معنا با قطع و وصل و لزوم دانستن معنا
… سَمِعنا وَاَطَعنا، غُفرانَکَ رَبَّنا وَ اِلَیکَ المَصیر.[12] درست است که شما قطع کردید، البتّه اینجا نوشته است که وصل کنید بهتر است: الوصل اولىٰ؛ امّا حالا قطع هم کنید ایرادى ندارد؛ اینجا مانعى ندارد. این چیزهایى که نوشتهاند، بعضى از موارد اشتباهاتى دارد. یک وقت شما میگویید: اَطَعنا غُفرانَکَ رَبَّنا، این غلط است و معنا درست نیست، یک وقت میگویید: وَ قالوا سَمِعنا وَاَطَعنا غُفرانَکَ رَبَّنا، وَ اِلَیکَ المَصیر. ببینید چقدر لحن تفاوت میکند. نمیتوانید اینجورى بخوانید، مگر اینکه معنا را بدانید.دشواری دسترسی به تلاوت قاریان مصری در گذشته
خداى متعال این ملّت ما را که یک حرکت کردند و یک مجاهدت کردند، هزاران پاداش داد؛ یکى از نِعَم همین است که الحمدلله جَو، جوّ قرآنى است. سابق ــ آن قدیمها ــ من یادم مىآید این رادیوهاى مصر را با زحمت باز میکردیم، گوش میکردیم و بعضى از این تلاوتها را پیدا میکردیم. ما یک رفیقى[8] داشتیم ــ خدا رحمتش کند، فوت شده ــ که رفته بود چند ماه مصر مانده بود و نوارهاى شیخ عبدالفتّاح و شیخ مصطفىٰ اسماعیل و محمّد رفعت و مانند اینها را اینجا آورده بود. مخصوصاً نوار عبدالفتّاح را من خیلى خوشم مىآمد، گوش میکردم؛ بعدها هم با صداى شیخ مصطفىٰ اسماعیل آشنا شدیم. بعد که شیخ مصطفىٰ اسماعیل را شناختیم، دیگر بقیّه از یادمان رفتند! واقعاً اینجور شد؛ شیخ مصطفىٰ اسماعیل خیلى فوقالعاده است. و این را هم بگویم که در …