رفتن به محتوای اصلی

تلاوت قرآن

نام‌های دیگر: قرائت قرآن، تقلید در تلاوت، توجه به معنا

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خواندن قرآن و آداب، لحن و قواعد آن در محافل و مسابقات.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار جمعى از قاریان قرآن— ۱۳۶۸/۱۱/۲۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۸۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

نکته‌ی دوّم این است که تلاوت در جمع یک هنر است، یک هنر مقدّس است. این هنر که در شمار برترین هنرهای قدسی است و جزو برترین هنرهای مقدّس است، باید در خدمت ذکر و در خدمت دعوت باشد. قرآن ذکر است دیگر؛ تلاوت شما باید در خدمت ذکر باشد؛ باید جوری تلاوت کنید که منِ مستمع، متذکّر بشوم، و به یاد خدا، به یاد قیامت، به یاد عوالم بالا بیفتم؛ بیشتر از آنکه انسان متذکّر است، باید از تلاوت شما متذکّر بشود؛ شما در تلاوتتان این را در نظر قرار بدهید، این را بخواهید. مراقب باشیم که چیزهای حاشیه‌ای، بعضی از خودنمایی‌ها ــ که ماها خب انسانیم، ضعیفیم، در کارهایمان یک بخشی، یک خودنمایی‌هایی هست، حالا بنده آن مقدار کمش را نمیخواهم خیلی متّه روی خشخاش بگذارم ــ غلبه نکند؛ آن حالت خودنمایی بر آن حالت تذکّر و مُذَکِّریّت و دعوت الی‌الله غلبه نکند در این تلاوتی که شما انجام میدهید. نباید فقط به عنوان یک هنر به این نگاه کنید؛ بعضی از خواننده‌های قرآن غیر ایرانی را که انسان نگاه میکند، به این [کار] فقط به صورت یک هنر نگاه میکنند؛ نه، این فقط یک هنر نیست؛ این، وسیله‌ی دعوت الی‌الله است؛ با این شکل بایستی به آن نگاه کنید. باید جوری باشد که «وَ اِذا تُلِیَت عَلَیهِم آیاتُهُ زادَتهُم ایمانا»؛[15] وقتی شما قرآن میخوانید باید ایمان من افزایش پیدا کند؛ ایمان مستمعتان بایستی افزایش پیدا کند. یک مقداری از این به عهده‌ی شما است که شما باید این کار را انجام بدهید، تا حدود زیادی بر عهده‌ی قاری است.
به هر حال، کار شما کار مهمّی است، کار بزرگی است، کار برجسته‌ای است، کار فنّی‌ای است، هنر مرکّبی است. این کاری که شماها میکنید یک هنر است؛ تلاوت قرآن یک هنر بزرگ و مرکّب است؛ یعنی ترکیب است از آهنگ و خصوصیّات گوناگونی که در تلاوت مورد توجّه است برای اینکه انسان بتواند اثر بگذارد. فقط توجّه داشته باشید که تلاوت را برای نوع لحن انجام ندهید؛ تلاوت را با هر لحنی که میخوانید، به قصد تأثیرگذاری در طرف مقابل انجام بدهید؛ یعنی نیّت و هدف این باشد، نه مثل بعضی از همین خواننده‌های معروف عرب؛ حالا من از مصطفیٰ اسماعیل تعریف کردم، امّا ایشان هم گاهی اوقات همین جور است؛ یک وقتهایی جوری میخوانَد که آدم احساس میکند گویا میخواهد لحن را و کیفیّت خواندن را به رخ مخاطب بکشد و تحت تأثیر قرار بدهد، لکن در موارد زیادی هم تلاوت او تلاوت تأثیرگذار معنوی است.
تلاوت یک هنر است، منتها تفاوتش با هنرهای دیگر این است که مقدّس است؛ «هنر مقدّس». این خیلی چیز خوبی است؛ این، هم هنر است ــ برترین زیبایی‌های ناشی از ذهن انسان، هنر نامیده میشود ــ هم دارای تقدّس است؛ امّا نکته‌ی اساسی این است که این هنر و همه‌ی پیرایه‌های این هنر و همه‌ی آرایه‌های این هنر ــ که شماها که اهل این هنر هستید، توجّه به این پیرایه‌ها و آرایه‌ها دارید ــ همه‌ی اینها ابزار است، همه‌ی اینها وسیله است. ابزارِ چه چیزی؟ ابزار انتقال معنی.

شاهدها (۱۵۸ پاراگراف)

تلاوت آیات قرآن مایهٔ روحانیت و معنویت و برکت در هر زمان و مکان

… شهیدان و روحیه‌ی انقلابی معطّر کردید. از این برادران عزیزی که هم سرود خواندند، هم تلاوت دسته‌جمعی قرآن کردند تشکّر میکنم. البتّه در جلسه همهمه بود و تلاوت بسیار زیبای این برادران عزیز به گوش بعضی نرسید؛ از دستتان رفت لکن بنده با دقّت گوش کردم و استفاده کردم. آیات کریمه‌ی قرآن و کلمات قرآن، در هر جایی، در هر وقتی که تلاوت بشود و خوانده بشود، مایه‌ی روحانیّت و معنویّت و برکت است؛ بخصوص این آیاتی که این برادران عزیز انتخاب کرده بودند که آیات سوره‌ی احزاب بود و نشان‌دهنده‌ی خطّ روشن و مستقیم امّت اسلامی در هنگامه‌های دشوار، در چنبره‌های سخت زمانه و روشن‌کننده‌ی راه امّت است. معلوم میکند که اگر امّت اسلامی در هر برهه‌ای، در هر دوره‌ای …

تأثیر معنوی تلاوت قاریان و حافظان بر فضای زندگی

خوشامد عرض میکنم به همه‌ی برادران و خواهران عزیز. حقیقتاً عطر قرآن در فضای زندگی میپیچد، وقتی که قرّاء و حفّاظ و اهل قرآن و مأنوسین با قرآن به پراکندن تلاوت آیات قرآن میپردازند. من از همه‌ی دست‌اندرکاران و فراهم‌آورندگان این مراسم خوب تشکّر میکنم؛ از قرّاء محترم تشکّر میکنم، از این کسانی که امروز برنامه اجرا کردند تشکّر میکنم.

مطلوب بودن گرد آمدن جوانان در مسجد برای تلاوت

… حرفِ گزین، حرفِ برتر را به میدان بیاورد. از باب مثال، شما فعالیت قرآنی دارید. فعالیت قرآنی را خیلیها دارند؛ همه‌اش هم خوب است - میدانید من جزو کسانی هستم که نسبت به فعالیتهای قرآنی دنبالگیری و احساس مسئولیت ویژه دارم؛ از قبل از انقلاب، الان هم همینجور است. یعنی اگر در یک مسجدی دَه نفر جوان هم جمع شوند تلاوت قرآن کنند، از نظر من مطلوب است؛ این را دوست میدارم - لکن شما اگر فعالیت قرآنی میخواهید بکنید، باید فعالیت قرآنی شما با فعالیت قرآنىِ غیر دانشگاهی فرق داشته باشد. لذا اگر شما هم فرض کنید بخواهید همان لحن و نوا و شیوه‌ی فلان قاری و تجوید و صدای خوش و... را مثل بقیه تکرار کنید، البته خیلی خوب است؛ اما فعالیت جهاد دانشگاهی در قرآن، این نیست؛ یک چیزی فراتر از این است. ببینید باب فهم دانشگاهی در مواجهه‌ی با قرآن چیست. بروید …

کمیابی قرائت صحیح با صوت خوش در میان طلاب

قرآن هم خیلی خوب خوانده شد. در بین طلاب علوم دینی، خیلی کمیاب است که کسی با صدای خوش، قرآنِ صحیح بخواند. ایشان، هم صدایشان خوب بود و هم قرآنِ صحیح و تجویدی و با آداب تلاوت کردند. سرود هم خوب بود. البته در آن بند تکراری حتماً کلمه‌ی «ناجی» را بردارید و به جایش «منجی» بگذارید؛ چون در این‌جا «ناجی» غلط است.

توصیه به تلاوت روزانه و حفظ قرآن

فرزندان عزیزم، از محبت پاک و پر شور شما متشکرم. شما کودکان و نوجوانان عزیز در دل من جای دارید و من شما را دعا می‌کنم. همت کنید تا هم درس شما پیشرفت کند و هم با کتابهای دینی خوب و مفید، انس پیدا کنید. به نماز اهمیت بدهید و هر روز قرآن بخوانید و اگر می‌توانید آن را حفظ کنید. احترام پدر و مادر را لازم بدانید و به ورزش و فعالیتهای اجتماعی اهمیت بدهید و خلاصه با تلاش و خود سازی فکری و روحی و جسمی خود را برای مسؤولیتهای زندگی در جامعه‌ی اسلامی آماده کنید تا بتوانید کشور اسلامی خود را پیش ببرید. موفق باشید.

سال‌ها عقب‌ماندگی در شیوهٔ قرائت و تلاش جوانان برای رسیدن به دیگران

الحمدلله ما همه چیز داریم. اگر بخواهید رشد کنید، همه چیز داریم. هم علم، هم استعداد، هم توانایی و هم ادب. بحمدالله هیچ احتیاج نداریم. البته ملتها باید با هم تبادل کنند و اگر دیگران چیز مطلوبی دارند حتماً باید یاد بگیرید. کمااین‌که در همین طریقه‌ی قرآن خواندن، دیگران از ما جلو افتادند و ما سالها عقب بودیم؛ ولی بحمدالله جوانان ما در تلاشند و به آنها می‌رسند. از آنچه دیگران دارند، استفاده کنید؛ اما آنچه را هم که خودتان دارید، به دست فراموشی نسپارید. دو، سه مورد نقص در بعضی از خواندنها بود که من این‌جا مطرح نمی‌کنم. ممکن است بعداً به برادرانی که نقص در کارشان بود، پیغام بدهم. البته عیبهای کوچکی است که باید به آنها …

گذر از دستگاهی به دستگاه دیگر از مبادی خوانندگی قاریان عرب

… بشود، اهل موسیقی میگویند گناه کبیره‌یی مرتکب شده است؛ اما موسیقی عربی اصلاً یکی از لوازمش این است که از یک دستگاه به دستگاه دیگر بروند؛ غیر از این گناه کبیره است! لذا موسیقیدانهای ایرانی از این‌گونه قرآن خواندنها خوششان نمی‌آید؛ میگویند از دستگاه خارج شد؛ غافل از این‌که اصلاً خارج شدن و از یک دستگاه به دستگاه دیگر رفتن، یکی از مبادی خوانندگىِ قرآن‌خوانهای عرب است؛ خودشان هم این را میدانند؛ از اول که شروع میکنند، گاهی پنج دستگاه را طی میکنند، تا وقتی که به آخر میرسند و مجدداً به دستگاه اول برمیگردند؛ مثلاً از بیات ترک شروع میکنند، وارد همایون میشوند و سپس به شور میروند؛ بعد آخر سر مجدداً به همان بیات ترک برمیگردند؛ لذا شما میبینید که «صدق‌اللَّه‌العلىّ‌العظیم»شان، با «بسم‌اللَّه‌الرّحمن‌الرّحیم»شان دارای یک آهنگ است. در چنین حالتی، اگر ما بیاییم قرآن عربی …

دشواری دسترسی به تلاوت قاریان مصری در گذشته

خداى متعال این ملّت ما را که یک حرکت کردند و یک مجاهدت کردند، هزاران پاداش داد؛ یکى از نِعَم همین است که الحمدلله‌‌ جَو، جوّ قرآنى است. سابق ــ آن قدیمها ــ من یادم مى‌‌آید این رادیوهاى مصر را با زحمت باز میکردیم، گوش میکردیم و بعضى از این تلاوتها را پیدا میکردیم. ما یک رفیقى[8] داشتیم ــ خدا رحمتش کند، فوت شده ــ که رفته بود چند ماه مصر مانده بود و نوارهاى شیخ عبدالفتّاح و شیخ مصطفىٰ اسماعیل و محمّد رفعت و مانند اینها را اینجا آورده بود. مخصوصاً نوار عبدالفتّاح را من خیلى خوشم مى‌‌آمد، گوش میکردم؛ بعدها هم با صداى شیخ مصطفىٰ اسماعیل آشنا شدیم. بعد که شیخ مصطفىٰ اسماعیل را شناختیم، دیگر بقیّه از یادمان رفتند! واقعاً این‌‌جور شد؛ شیخ مصطفىٰ اسماعیل خیلى فوق‌‌العاده است. و این را هم بگویم که در …