رفتن به محتوای اصلی

تلاوت قرآن

نام‌های دیگر: قرائت قرآن، تقلید در تلاوت، توجه به معنا

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خواندن قرآن و آداب، لحن و قواعد آن در محافل و مسابقات.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار جمعى از قاریان قرآن— ۱۳۶۸/۱۱/۲۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۸۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

نکته‌ی دوّم این است که تلاوت در جمع یک هنر است، یک هنر مقدّس است. این هنر که در شمار برترین هنرهای قدسی است و جزو برترین هنرهای مقدّس است، باید در خدمت ذکر و در خدمت دعوت باشد. قرآن ذکر است دیگر؛ تلاوت شما باید در خدمت ذکر باشد؛ باید جوری تلاوت کنید که منِ مستمع، متذکّر بشوم، و به یاد خدا، به یاد قیامت، به یاد عوالم بالا بیفتم؛ بیشتر از آنکه انسان متذکّر است، باید از تلاوت شما متذکّر بشود؛ شما در تلاوتتان این را در نظر قرار بدهید، این را بخواهید. مراقب باشیم که چیزهای حاشیه‌ای، بعضی از خودنمایی‌ها ــ که ماها خب انسانیم، ضعیفیم، در کارهایمان یک بخشی، یک خودنمایی‌هایی هست، حالا بنده آن مقدار کمش را نمیخواهم خیلی متّه روی خشخاش بگذارم ــ غلبه نکند؛ آن حالت خودنمایی بر آن حالت تذکّر و مُذَکِّریّت و دعوت الی‌الله غلبه نکند در این تلاوتی که شما انجام میدهید. نباید فقط به عنوان یک هنر به این نگاه کنید؛ بعضی از خواننده‌های قرآن غیر ایرانی را که انسان نگاه میکند، به این [کار] فقط به صورت یک هنر نگاه میکنند؛ نه، این فقط یک هنر نیست؛ این، وسیله‌ی دعوت الی‌الله است؛ با این شکل بایستی به آن نگاه کنید. باید جوری باشد که «وَ اِذا تُلِیَت عَلَیهِم آیاتُهُ زادَتهُم ایمانا»؛[15] وقتی شما قرآن میخوانید باید ایمان من افزایش پیدا کند؛ ایمان مستمعتان بایستی افزایش پیدا کند. یک مقداری از این به عهده‌ی شما است که شما باید این کار را انجام بدهید، تا حدود زیادی بر عهده‌ی قاری است.
به هر حال، کار شما کار مهمّی است، کار بزرگی است، کار برجسته‌ای است، کار فنّی‌ای است، هنر مرکّبی است. این کاری که شماها میکنید یک هنر است؛ تلاوت قرآن یک هنر بزرگ و مرکّب است؛ یعنی ترکیب است از آهنگ و خصوصیّات گوناگونی که در تلاوت مورد توجّه است برای اینکه انسان بتواند اثر بگذارد. فقط توجّه داشته باشید که تلاوت را برای نوع لحن انجام ندهید؛ تلاوت را با هر لحنی که میخوانید، به قصد تأثیرگذاری در طرف مقابل انجام بدهید؛ یعنی نیّت و هدف این باشد، نه مثل بعضی از همین خواننده‌های معروف عرب؛ حالا من از مصطفیٰ اسماعیل تعریف کردم، امّا ایشان هم گاهی اوقات همین جور است؛ یک وقتهایی جوری میخوانَد که آدم احساس میکند گویا میخواهد لحن را و کیفیّت خواندن را به رخ مخاطب بکشد و تحت تأثیر قرار بدهد، لکن در موارد زیادی هم تلاوت او تلاوت تأثیرگذار معنوی است.
تلاوت یک هنر است، منتها تفاوتش با هنرهای دیگر این است که مقدّس است؛ «هنر مقدّس». این خیلی چیز خوبی است؛ این، هم هنر است ــ برترین زیبایی‌های ناشی از ذهن انسان، هنر نامیده میشود ــ هم دارای تقدّس است؛ امّا نکته‌ی اساسی این است که این هنر و همه‌ی پیرایه‌های این هنر و همه‌ی آرایه‌های این هنر ــ که شماها که اهل این هنر هستید، توجّه به این پیرایه‌ها و آرایه‌ها دارید ــ همه‌ی اینها ابزار است، همه‌ی اینها وسیله است. ابزارِ چه چیزی؟ ابزار انتقال معنی.

شاهدها (۱۵۸ پاراگراف)

تلاوت با تدبر در حال روزه‌داری در شب‌های ماه رمضان

… الهی است. برکاتی که روزه برای انسان دارد، به قدری این برکات از لحاظ معنوی و ایجاد نورانیت در دل انسان زیاد است که شاید بشود گفت بزرگترین برکات این ماه همین روزه است. روزه را بعضی میگیرند؛ پس اینها وارد ضیافت شده‌اند و بهره‌ی از این ضیافت را هم گرفته‌اند. لیکن علاوه‌ی بر روزه گرفتن - که ریاضت معنوىِ این ماه مبارک است - اینها آموزش خود را هم از قرآن در حد اعلی تأمین میکنند؛ تلاوت قرآن با تدبر. با حالت روزه‌داری یا حالت نورانیتِ ناشی از روزه‌داری، در شبها و نیمه شبها تلاوت قرآن، انس با قرآن، مخاطب خدا قرار گرفتن، لذت دیگری و معنای دیگری دارد. چیزی که انسان در چنین تلاوتی از قرآن فرا میگیرد، در حال متعارف و معمول نمیتواند به چنین تلاوتی دسترسی پیدا کند؛ آنها از این هم بهره میبرند. علاوه‌ی بر اینها، از مکالمه‌ی با خدای متعال و مخاطبه‌ی با خدا، راز و نیاز کردن، دل خود را و اسرار درون خود را برای خدا به زبان آوردن هم بهره‌برداری میکنند؛ یعنی همین دعاها. این دعای ابیحمزه‌ی ثمالی، این دعاهای روزها، این دعاهای …

نزدیک به هیچ بودن اثر خواندن ظاهری قرآن در قبال اثر مورد انتظار

… رکعت - میشود همان ده آیه‌ای که فلانی میگوید. نه، غیر از آن قرآنی که در نماز میخوانید - چه نماز نافله، چه نماز فریضه - قرآن را باز کنید، بنشینید، با حضور قلب، ده آیه، بیست آیه، پنجاه آیه، صد آیه بخوانید. قرآن را برای تدبر کردن و فهمیدن و استفاده کردن بخوانید. یک نوع قرآن خواندن این است که انسان ظاهر قرآن را بگیرد بخواند تا آخر. این نوع، نمیخواهیم بگوئیم هیچ اثری ندارد. البته بنده سابقها میگفتم هیچ اثر ندارد، بعد تجدید نظر کردم. نمیشود گفت هیچ اثر ندارد، ولی اثرش در قبال آن اثری که متوقعِ از تلاوت قرآن است، شبیه هیچ است؛ نزدیک هیچ است.

خواندن قرآن برای یافتن نکته برای منبر، بی‌اشکال ولی ناکافی

یک تلاوت، تلاوت کسانی است که آیه را میخوانند، لیکن - این مال امثال ماهاست - میخوانند برای اینکه یک نکته‌ای پیدا کنند برای گفتن در فلان منبر، در فلان سخنرانی، در فلان محفل، در فلان مجلس. این، عیبی ندارد؛ اما این نوع هم آن نیست که ما موظفیم انجام بدهیم.

سه توصیه: تلاوت صحیح، فهم معانی و حفظ قرآن

پس اول باید خوب بخوانید؛ تلاوت را خوب، زیبا و جامع و صحیح بخوانید؛ دوم، معانی و مفاهیم قرآنی را بفهمید، و سوم، قرآن را حفظ کنید. حفظ قرآن خیلی مهم است. شما جوانها به این احتیاج دارید و میتوانید. وقتی شما حافظ قرآن هستید، این تکرار آیات قرآنی و انس دائمی با قرآن، به شما فرصت میدهد که در قرآن تدبّر کنید. «تدبر در قرآن» با همین‌طور خواندن و رد شدن به دست نمی‌آید؛ با یکبار و دوبار خواندن …

امکان قله‌شدن کشور در تلاوت قرآن در صورت فراهم‌شدن امکانات پرورش

امسال و بعضی سالهای دیگر، بحمداللَّه ماه رمضان را با این جلسه ی قرآنی بسیار خوب و برجسته افتتاح کردیم. برجستگی این جلسه به خاطر این است که این جوانهایی که در این جا تلاوت قرآن می کنند، استعدادهای بسیار درخشانی هستند که یقیناً اگر وسایل و امکانات پرورش این استعدادها به طور کامل فراهم شود و آن بالندگی لازم را پیدا کنند، کشور ما قله ی تلاوت قرآنی در دنیای اسلام خواهد شد. صداها خوب، فراگیری ها خوب، آمادگی ها خوب - و این نعمت بزرگی است - منتها قدری بیشتر باید زمینه ی رشد و بالندگی این جوانها پیدا شود.

تلاوت زیبا شوق‌انگیز و هدایت‌کنندهٔ جوانان به قرآن

البته تلاوتهایی که شما با اسلوب زیبا و خوب اجرا میکنید، شوق‌انگیز است و ارزش دارد و جوانها را به سمت قرآن هدایت میکند. لذا ما طرفدار این مسابقات هستیم و باید این مسابقات قرآنی را هرچه گرمتر و پُرشورتر برگزار کنیم.

تلاوت و صوت قرآن مقدمهٔ معرفت مفاهیم قرآنی

… از قرآن است؛ علاج هم برگشت به قرآن است. قرآن فقط برای تلاوت کردن در کنج و زوایا نیست؛ قرآن برای عمل است؛ قرآن برای شناخت و معرفت است؛ قرآن برای این است که جامعه اسلامی تکلیف خود را بفهمد؛ وظیفه خود را بفهمد؛ از حیرت نجات پیدا کند؛ از ظلمات نجات پیدا کند. جلسه قرآن، تلاوت قرآن و صوت قرآن، مقدّمه برای معرفت مفاهیم قرآنی است. عیب بزرگ کار ما مسلمانها، ما امت اسلامی این‌جاست که دم از قرآن میزنیم، اما به قرآن عمل نمیکنیم؛ دم از محبت خدا میزنیم، اما از دین خدا پیروی نمیکنیم. «قل ان کنتم تحبون اللَّه فاتّبعونی یحببکم اللَّه».[1] اگر کسی خدا را دوست میدارد، دلیل صدق او تبعیّت از پیغمبر …

تلاوت فضیلت و ثواب و وسیلهٔ رسیدن به معرفت

عزیزان من! جوانان عزیز! تلاوت قرآن یک فضیلت بزرگ و یک ثواب است؛ اما این تلاوت وسیله‌ای برای رسیدن به معرفت است. این قرآن یک اقیانوس عظیم است. هرچه بیشتر جلو بروید، تشنه‌تر میشوید و علاقه‌مندتر میشوید و دل شما روشنتر میشود. در قرآن باید تدبّر کرد. من باز هم از شما جوانان خواهش میکنم که با معانی قرآن انس پیدا کنید و ترجمه قرآن را بفهمید. من بارها این را از جوانان …

تلاوت قدم اول لازم در راه قرآن

عزیزان من! این تلاوت که ما این قدر بر آن اصرار داریم، قدم اوّلِ لازم است. قرآن، خودش را به زبانهای مختلف تعریف میکند؛ از جمله این که میفرماید: «ان هذا القرآن یهدی للّتی هی اقوم»[1] ؛ یعنی قرآن، انسان را به بهترین راه، بهترین کار، بهترین نظام، بهترین شیوه، بهترین اخلاق و بهترین روشهای عمل فرد و جامعه هدایت میکند. امروز همه بشر محتاج …

توصیه به مسئولان به تلاوت روزانهٔ قرآن با تدبر

… شما که میگویم، یعنى ما مسئولین را میگویم؛ خود من از شما اولىٰ هستم به این کار. شما که مسئول هستید و یکى از مدیریّتهاى بالا، دست شما است، جزو شایسته‌ترین افرادى هستید که باید این رابطه‌ى ویژه را با خدا داشته باشید؛ نمازِ با توجّه و با حضور، نوافل، تلاوت قرآن؛ سعى کنید در روز یک ‌مقدارى قرآن بخوانید؛ هیچ روزى بر شما نگذرد که یک‌ مقدارى قرآن با تدبّر ولو حالا ده آیه، پنج آیه تلاوت نکنید؛ این به شما نورانیّت میبخشد. و انتظار این را نداشته باشید که حالا امشب که ما نافله خواندیم، فردا مثلاً اثر یک گشایش مهمّى در کارمان ظاهر بشود؛ نه، نفْسِ این رابطه‌ى با خدا در دعاهاى ما جزو بدیهیّات و محکمات ادعیه‌ى ما است که خداى متعال، متضرّعینِ الیه را مورد توجّه و عنایت خاص قرار …

لازم بودن تلاوت با صوت خوش و آداب و کافی نبودن آن

… دارد، هم درباره امام باقر علیه‌السلام - وقتی تلاوت میکردند، کسانی که از نزدیک محل تلاوت ایشان میگذشتند، زانوهایشان میلرزید و سست میشد و نمیتوانستند حرکت کنند. میایستادند تلاوت قرآن را گوش میکردند و وقتی حظّ خودشان را می‌بردند، به راهشان ادامه میدادند. تلاوت قرآن با صوت خوش و با آداب که شیوه خاصی دارد، موسیقی خاصی دارد، روش خاصی دارد، امور لازمی است. اینها انسان را نزدیک میکند؛ اما کافی نیست. اگر بخواهیم تشبیه کنیم، این‌طور میگوییم: قرآن را به صورت بنای مُعْظمی، دارای سالنها و حجره‌ها و زوایای گوناگون و اعماق فراوان در نظر بگیرید. این عمارت وسیع و عظیم، سردر و مدخلی دارد. اگر آن مدخل را زیبا ساختیم، مردم برای ورود در آن عمارت، تشویق میشوند. مدخلِ …

لزوم تناسب آیات تلاوت‌شده با مکان تلاوت

… داریم؛ در برنامه‌ی کودکان قرآن داریم؛ آخر شب قرآن و اول صبح قرآن. اینها خیلی خوب است؛ ولی ما از این امکان چگونه استفاده خواهیم کرد؟ این خیلی مهم است. باید برای استفاده از امکانات، به شکل صحیحی عمل کرد. اگر از این امکانات، غلط استفاده کنیم، ضرر خواهیم دید. بنده دیدم یک قاری مصری در مرقد امام رضوان‌الله‌علیه رفته بود و آیاتی خوانده بود که آن آیات، مناسب چنان جایی نبود. هر آیه‌ای که برای هرجا مناسب نیست! اگر خدای نکرده کسی بیاید سر قبر عزیز شما و مثلاً آیه‌ی «الا لعنة الله علی الظالمین[2] » را با صدای بلند بخواند، شما خوشتان می‌آید!؟ مسلماً دلتان می‌خواهد که آیه‌ی «و جنة عرضها کعرض السماء و الارض[3] » را بخواند. البته چنین آیاتی در آن‌جا خوانده نشد؛ اما آیه‌ی …

منقلب شدن دل‌ها با ذکر خدا در تلاوت و فهم آیات

… هر قسمت از سوره‌ای را که می‌خواهند بخوانند، حتماً سعی کنند معنا و ترجمه‌ی آن قسمت را یاد بگیرند. این، در تلاوت تأثیر می‌گذارد. وقتی شما معنا را می‌دانید یک‌طور حرف می‌زنید و وقتی نمی‌دانید طور دیگری حرف می‌زنید. بفهمید که چه موضوعی را به مخاطبینتان می‌گویید. طوری بشود که: «اذا ذکر الله و جلت قلوبهم و اذا تلیت علیهم آیاته زادتهم ایماناً[3] .» باید این‌طور شود که ذکر خدا، در تلاوتها و فهم آیات خدا، دلها را منقلب کند. این، از هر موعظه‌ای بهتر است. کلام خدا، از هر موعظه‌ای بالاتر است. وقتی که ما احتیاج به موعظه داریم، کدام زبان رساتر و بلیغ‌تر و گویاتر از زبان کلام الهی است؟ قاری بخواند، ما هم بشنویم و بفهمیم و از موعظه لذت ببریم. «احی بالموعظة قلبک»؛ دل را با شنیدن موعظه …

درک آهنگ قرآن با فهم معنا و تفکیک کلمات در قرائت

… مخصوص خودش را دارد، مثلاً اشعار انگلیسی یک وزن مخصوصی دارد که سبک وزنهای ما نیست، اما وزن قرآن از این نوع اوزان نیست، بلکه یک شکل خاص و یک آهنگ ویژه‌ای است که انسان وقتی آیه قرآن را بخواند آن راحس میکند، البته مشروط براینکه کلمات را بتواند از هم تفکیک کند. بعضی هستند که وقتی قرآن میخوانند چون معنایش را نمیفهمند کلمات را از هم تفکیک نمیکنند، یک کلمه را به یک کلمه‌ی دیگر وصل میکنند آن وقت آن آهنگین بودن قرآن را درک نمیکنند، در حالی اگر یک حداقل اشرافی به معنای داشته باشد که الفاظ وجملات را بتواند ازهم جدا بکند، آن وقت آهنگین بودن قرآن کاملاً بدست می‌آید و نکته‌ی بعدی در آن جنبه‌ی لفظی است که در همه‌ی ابواب به زیبائی سخن گفته. مثلاً درباب شعر: شعرای عرب میگویند اوج شعری فلان شاعر آن جایی است که راجع به جنگ سخن میگوید، لذا وقت وارد چیزهای دیگر شعرش بشود از اوج میافتد، اما اوج شعری فلان شاعر دیگر، آن وقتی است که در بزم سخن میگوید، که وقتی از بزم بیرون می‌آید تا وارد زندگی معمولی یا …

تأثیرگذاری بر حاضران به‌عنوان هدف اصلی قرائت

… حفص ــ همین قرائتى که معمول ماها است که میخوانیم ــ معروف‌تر است در دنیاى اسلام؛ [امّا] خب عیبى ندارد؛ من موافقم که قرائتهاى دیگر بخصوص قرائات معروف را، مثل قرائت ورش را و بعضى قرائات دیگر را برادرها بخوانند؛ به این ما اعتقاد داریم که یاد بگیرند و بخوانند. در همین قرائتها ما باید به آنجا برسیم که وقتى یک قارى ما شروع میکند به خواندن، در میدان کیفیّت اداء و تبیین کلمات قرآنى و کیفیّت تلاوت، [طوری] که حضّار به همان اندازه‌اى که با زبان عرب آشنا هستند، تحت‌ تأثیر قرار بگیرند ــ که هدف اصلى قرائت هم این است ــ خودش صاحب سبک باشد؛ ما به اینجا باید برسیم. توجّه کردید؟ یعنى شما که صدایتان خوب است الحمدلله‌، تجویدتان خوب است، قرائتتان خوب است، باید تلاش کنید به اینجا برسید که مثلاً مثل شیخ مصطفىٰ اسماعیل [بشوید] در کیفیّت خواندنش که این آقایان قرّاء دیگر ــ همینهایى که اینجا هم مى‌آیند ــ …

نقد تلاوت غیرفنی و بی‌آهنگ آیهٔ آغاز برنامهٔ صبحگاهی

… باید به طور مخصوصی نوشته بشود و به‌طور مخصوصی هم بیان گردد؛ نسبت به این قضیه نمیشود سرسری برخورد کرد. البته من الان در مقام بیان جزییات برنامه‌ی قرآن صبحگاهی نیستم؛ اما شما میتوانید این دو برنامه را کنار هم بگذارید و مقایسه کنید و ببینید امتیازهاشان چیست. آن آیه‌یی که در ابتدا میخوانید، هم غیرفنی خوانده میشود، هم بسم‌اللَّه ندارد - اگر بخواهید بسم‌اللَّه را هم بخوانید، طولانی میشود - هم اصلاً آهنگ ندارد. این آقا[6] اهل موسیقی است؛ این را پیش ایشان ببرید و ببینید آیا آن آهنگ درست است یا درست نیست؛ ایشان هرچه قضاوت کرد، همان‌طور عمل کنید. بنده اهل موسیقی نیستم؛ اما گوشم میزان است. من میدانم که اگر یک آدم اهل موسیقی هم این را بشنود، نمیپسندد. اصلاً لزومی ندارد …

اهمیت صوت و لحن خوب در تلاوت و محدود نبودن اهتمام به قرآن به آن

ما برای حَمَله‌ی قرآن شأن زیادی قائلیم. شماها جزو حَمَله‌ی قرآن هستید و قرآن را با صدا و طریقه‌ی خوبی میخوانید و مردم را به تلاوت قرآن راغب میکنید. اگر قرآن با لحن بد و صوت زشت و طرایق خسته کننده‌یی خوانده بشود، شنوندگان از قرآن ملول میشوند؛ این است که ما به این مسأله هم اهمیت میدهیم؛ اما معتقدیم که اهتمام به قرآن فقط این نیست؛ این یک جانب از آن است و جوانب دیگری هم وجود دارد.

انتظار سطح بسیار بالای قرائت از دارندگان رتبه‌های برتر

... توقع ما این است که کسانی که رتبه‌های بالا را می‌آورند، سطحشان خیلی بالا باشد؛ به طوری که قلب آدم نسبت به قرائت و تلاوت آنها واقعاً راحت باشد. این آقا پسری[2] که این‌جا آمد و قرآن را با شماره‌ی آیاتش از حفظ خواند، به نظر من باید پدرش را خیلی تشویق کنید. خود این بچه که یاد نمیگیرد؛ آن پدرش هست که به او یاد میدهد. این سبکی هم که آقای خزعلی در ایران باب کرده‌اند که شماره‌ی آیات را هم حفظ میکنند، سبک …

تأثیر تلاوت قاریان مصری در ایران بر پیشرفت قرآن

… شما را در رادیو و تلویزیون میشنویم و لذت میبریم. ان‌شاءاللَّه امسال هم مردم و جوانان عاشق قرآن ما، استفاده‌ی وافی خواهند برد. اسم جناب آقای عبدالعال را هم شنیده‌ام، لیکن یادم نیست که نوارهایشان را شنیده باشم. ما از تلاوتهای آقای شحات انور خیلی راضی هستیم. هرچه در این‌جا برای خواندن مایه بگذارید، در پیشرفت قرآن تأثیر میگذارد.

استقبال اندک از جلسهٔ تلاوت در گذشته و حضور هزاران نفر امروز

… از همه جهت. سابق این‌جور نبود؛ در گذشته، این سلاطین و حکّام طاغوتى، مردم را از قرآن دور نگه داشته بودند. گاهى کسانى پیدا میشدند یک کارهاى قرآنى میکردند، امّا در سطح خیلى پایینى. من یادم هست؛ همین آقاى شیخ ابوالعینین آمد مشهد، من تازه از زندان آزاد شده بودم. آمدم مسجد گوهرشاد، در ایوان مقصوره، شاید صد نفر آدم نشسته بودند و همین‌جور نگاه میکردند، تماشا میکردند و نمیفهمیدند هم قرآن چیست ــ رهگذر بودند، دیدند یک مجلسى است اینجا، آمدند نشستند ــ واقعاً این‌جور بود دیگر. [امّا] حالا که شما بروید یک وقتى در همان‌جا قرائت بکنید، هزاران نفر مردم جمع میشوند به استماع. حالا بحمدالله‌ این‌جور است. ما [مجدّداً] به آقایان خوشامد میگوییم؛ ان‌شاءالله‌ که همیشه موفّق و مؤیّد باشید.

قدردانی جوانان از امکان تلاوت آزاد قرآن پس از دوران اختناق

خدا را سپاس بر ماه رمضانى دیگر و جلسه‌اى دیگر در خدمت قرّاء کتاب خدا. الحمدلله‌ که نعمت قرآن را بر ما ارزانى داشت. جوانها باید قدر بدانند این روزهاى خوش قرآنى را. اگر میدانستید که عاشقان قرآن در دوران اختناق با زمزمه‌هاى گرم قرآنى چه ‌جور و با چه زحمتى خودشان را سرگرم میکردند، امروز که میتوانید بخوانید و بشنوید و بشنوانید صوت خوش قرآن را، خیلى برایتان شیرین‌تر و گرامى‌تر بود.

تقویت صوت به‌عنوان نخستین گام تکمیل قرائت

… آقا، چه برنامه‌ى خوبى است، فردا که گوش میکنیم، مى‌بینیم تنزّل کرده! من نمیدانم چه سرّى است ــ امّا این به معناى این نیست که [تلاوت] قرآن شماها کامل است؛ نه، شماها باید هنوز رشد کنید. رشد در همه‌ى راه‌هاى زندگى، بى‌نهایت است. باید رشد کنید برادران قارى! [رشد و] تکمیلش هم به این است که اوّلاً صوتتان را کامل کنید. خب، صوت قوى میشود، بهتر میشود، خوب میشود؛ مخصوصاً آن صداهاى جوهردار.

آرزوی رواج منبر قرائت به‌جای مقدمه شدن قرآن برای سخنرانی

… چیزى که من مکرّر در این جلسه و خارج از این جلسه گفته‌ام، [این است که] آداب تلاوت مجلسى را فرابگیرید. ببینید، آداب تلاوت مجلسى یعنى فرض کنید یک عدّه‌اى از این مردم ــ مسلمین حزب‌الله‌ ــ نشسته‌اند یک جایى، از شما دعوت کردند که آقا بیایید براى ما قرآن بخوانید؛ ما هم منبر گذاشتیم اینجا ــ چون دأب[2] من این است، فکرم این است که میخواهم کارى بشود در جامعه‌ى ما که منبر بگذاریم، مثل اینکه الان وعّاظ میروند منبر، منبرى‌ها میروند منبرــ قارى برود منبر، نیم ساعت قرآن بخواند و مردم بیایند، آن زلال کلام الهى را مستقیم از او بشنوند و دلهایشان بلرزد و اشک بریزند و موعظه بشوند و پا شوند بروند. ما حالا قرآن را کرده‌ایم مقدّمه‌ى سخنرانى!

تجربهٔ سخنرانی در مشهد با قرآن به‌عنوان اصل و سخن به‌عنوان مقدمه

من در مشهد سخنرانى میکردم ــ سالهاى ۵۰، ۵۱، ۵۲ ــ مى‌ایستادم سخنرانى میکردم؛ بعد که حرف من تمام میشد، مى‌نشستم زمین، صندلى میگذاشتیم، قارى مى‌آمد ــ همین آقاى فاطمى[3] و بعضى از برادرهاى دیگر ــ مى‌نشستند روى صندلى، قرآن میخواندند. من میگفتم حرف من مقدّمه‌ى قرآن است. من ایستاده صحبت میکردم، منبر گذاشته بودیم؛ صندلى بلند و قشنگ گذاشته بودیم، اینها مى‌نشستند روى منبر، بعد از صحبت من قرآن میخواندند؛ همان آیاتى که من قبلاً تفسیر کرده بودم. فکر من این است.

لزوم افزایش ایمان مؤمن با تلاوت قرآن

از این آیه و از این جمله استفاده می‌کنیم که با تلاوت قرآن، ایمانِ انسان مؤمن باید زیاد بشود. و از این جمله اتخاذ سند می‌کنیم، دقت کنید از این کلامِ خدا اتخاذ سند می‌کنیم و به آن‌کسانی‌که می‌گویند قرآن را ترجمه نکنید، معنا نکنید، تفسیر نکنید که عقل ما نمی‌رسد، به آنها می‌گوییم اگر ما قرآن را نمی‌توانستیم بفهمیم، چگونه ایمان ما با خواندن قرآن زیاد …

توصیه به بسیجیان برای توجه به تلاوت قرآن و مستحبات به قدر توان

… برکت پیدا میکند؛ اگر از روحیه‌ی طلبگی خارج شدیم ــ که امام مکرّر هشدار میدادند به معمّمینی که در دستگاه‌ها هستند، میگفتند روحیه‌ی طلبگی‌تان را حفظ کنید[7] ــ اگر از این بیرون بیاییم، برکت از بین میرود؛ بسیج هم همین جور است؛ روحیه‌ی بسیجی را باید حفظ کنید. البتّه به تلاوت قرآن، به مستحبّات، به قدری که توان دارید، به قدری که نشاط دارید، به قدری که آمادگی دارید توجّه کنید، شرح حال شهدا را هم بخوانید؛ شرح حال این بسیجی‌هایی را که رفتند و شهید شدند و کتابهای زیادی [درباره‌ی آنها] چاپ شده، هر چه ممکن است بخوانید. خب این حالا راجع به بسیج.

اجر بی‌پایان تلاوت قرآن در ماه رمضان

… چه خواهد داد؟ پذیرایی الهی عبارت است از فراهم کردن فرصت تقرّب به خدا؛ یعنی از این چیزی دیگر بالاتر نیست. خدای متعال در این ماه فرصت تقرّب به خودش را فراهم کرده؛ اگر شما وارد این ضیافت شدید، از این پذیرایی بهره‌مند میشوید. این فرصت چیست؟ این فرصت، روزه است؛ این فرصت اجر بی‌پایان تلاوت [کتاب] الهی است، تلاوت قرآن است؛ این فرصت اجر مضاعف برای اصلاح ذات‌البین است و امثال این چیزها که در خطبه‌ی رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) وجود دارد. از خدای متعال بخواهیم اینها را؛ بخواهیم که خدای متعال به ما این توفیق را بدهد که از این فرصتها استفاده کنیم. لذا فرمود: فَاسأَلُوا …

قدردانی از قاریان و برگزارکنندگان محفل انس با قرآن

خیلی تشکّر میکنیم از برادران عزیزی که این برنامه را ترتیب دادند و تنظیم کردند و ما را امروز محظوظ کردند از تلاوت آیات کریمه‌ی قرآن؛ و صمیمانه تشکّر میکنم از همه‌ی قرّاء محترمی که امروز تلاوت کردند؛ حقیقتاً لذّت بردیم، استفاده کردیم، بهره‌مند شدیم از این تلاوتها، و همچنین از مجری محترم که جلسه را بخوبی اداره کردند.

خواندن قرآن هر روز در کنار عبادت و مستحبات

حالا غیر از کار اعتقادی و فکری و مانند اینها که حتماً در جای خود لازم است، یک مقداری‌اش مربوط میشود به کار عملی؛ یعنی عبادت، ‌توجّه، اوّل وقت نماز خواندن، حتماً هر روز قرآن خواندن، در حدّ امکان پرداختن به مستحبّات. فرض کنید در یک منطقه‌ای یک مشت جوان دارند کار میکنند، حتماً نمازشان را در مسجد بخوانند و اوّل وقت بخوانند و نماز خوب و با توجّه بخوانند. رعایت اخلاص؛ سعی کنند که کار را برای خدا انجام بدهند که این کار در سنین ماها کار سختی است؛ اگر سابقه نداشته باشیم، نکرده …