رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «تقیه»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «تقیه»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیپنهان داشتن عقیده و راهبرد برای حفظ جان و ادامهٔ راه در سیرهٔ ائمه (ع).

امام خمینی

تقیه برای حفظ دین؛ نبودن جای تقیه و سکوت هنگام خطر برای دین

… قیام کند. وقتی احکام اسلام را در خطر دید برای خدا باید قیام کند. توانست، عمل کرده به وظیفه و پیش هم برده؛ نتوانست، عمل به وظیفه کرده. گاهی وقتها تقیّه حرام است. آن وقتی که انسان دید که دین خدا در خطر است نمی‌تواند تقیّه بکند. آن وقت باید هر چه بشود برود. تقیّه در فروع است، در اصول نیست. تقیّه برای حفظ دین است. جایی که دین در خطر بود جای تقیّه نیست، جای سکوت نیست.

نفی تقیه‌های بی‌مورد و خانه‌نشینی علما در این شرایط

من مجدداً تاکید میکنم که دنیا امروز تشنه حقایق و احکام نورانی اسلام است و حجت الهی بر همه علما و روحانیون تمام گردیده است، چرا که وقتی جوانان کشورهای اسلامی برای دفاع از مقدسات دینی خود تا سر حد شهادت پیش رفتهاند و برای بیرون کردن متجاوزان، خود را به دریای حوادث و بلا زده‌اند و زندانها و شکنجه‌ها را به جان خریده‌اند و همچون مسلمانان شجاع و مبارز و عزیزان حزب الله لبنان و سایر کشورها مقاومت کردهاند و به جهاد علیه متجاوزان برخاسته‌اند، چه حجتی بالاتر از این و چه بهانه‌ای برای سکوت و مماشات و در خانه نشستن و تقیه کردنهای بی‌مورد مانده است؟

تقیهٔ پیامبر اکرم (ص) در گفتن برخی احکام

… هم حاصل نخواهد شد آن مسائلی که او می‌خواست، که می‌خواهد مردم چه بشوند، نه در زمان خودشان شد و نه بعد شد. و گرچه بعضی آخوندهای درباری می‌گویند که فلانی گفته است که پیغمبر نتوانست، بله، من عرض می‌کنم پیغمبر نتوانست! اگر توانسته بود، تو آخوند درباری حالا نبودی. همه می‌دانیم که در زمان پیغمبر، وضع جوری بود که پیغمبر حتی احکامی [را] که می‌خواست بگوید، تقیه می‌کرد حضرت؛ مسائلی که می‌خواست بگوید حضرت، ملاحظه می‌کرد و موفق نشد پیغمبر به آن چیزی که می‌خواست، آن چیزی که دلخواهش بود بعث کرد. همه چیز گفت، در رساندن مطلب هیچ قصوری نبود، اما در فهماندن مردم، آشنا کردن مردم به مسائل، یک مسئله‌ای نبود که از عهده کسی برآید. و لهذا، …

پرداخت شهریه با تقیه در صورت وجود محذور

… در تحت نظر یک هیات رئیسه بسیار مطمئن- گمان می‌شود در آن بانکی که از اعضای آن آقای موسوی[3] است که علی المحکی مرد صالحی است- حفظ شود. در هر صورت حضرت عالی برای این امر فکری بکنید که خطر عظیم برای ایشان و حضرت عالی و من دارد. و لازم است به طورهای مختلف ... شهریه زیاد و دو سه مقابل شود و اگر محذور دارد با تقیه بدهید و در ایام متبرکه تقسیم زیاد کنید و به فقرا و ضعفا کمک کنید. این جانب را از ناراحتی خلاص کنید. من راجع به اینجا فکری کرده‌ام و شهریه چهل دینار زیاد می‌شود و تقسیمهای موسمی هم می‌شود. قبوض جوف از آقای تهرانی است که نمی‌دانم آقای حاج مرتضی است یا اخوی ایشان، از کسی است که در

امام شهید سید علی خامنه‌ای

تقیه سپر مؤمن در میدان درگیری، نه از سر ترس

و [امّا] تقیّه؛ ممکن است شما بگویید تقیّه مال آن زمانى بود که یک دولت مسلّطى بود، ما هم مخفى بودیم و از ترس او چیزى نمیگفتیم؛ نه، همان وقت هم تقیّه، مسئله‌ی ترس نبود؛ «التّقیّة تُرس»، تُرس است، امّا تَرس نیست. اَلتَّقِیّةُ تُرسُ المُؤمِن؛[27] تقیّه سپر است. سپر را کجا به کار میبرند؟ بنده همان وقت در صحبتهاى قبل از انقلاب با بعضی‌ها میگفتم: سپر را که کسى زیر لحاف به کار نمیبرد؛ سپر، مال داخل میدان جنگ است، مال هنگام درگیرى است. پس تقیّه در زمینه‌ی درگیرى است؛ چون تُرس است، حرز است، سنگر است، سپر است. همان وقت هم …

تقیه به معنای حفظ پوشش کارهای ائمه و نهی یاران از تندی

و بالاخره مسئله‌ی تقیّه که آن‌وقت تقیّه در این چهارچوب معنا میدهد؛ تقیّه یعنی همین که امام سجّاد و امام باقر و امام صادق و بقیّه‌ی ائمّه، این کارهایی را که گفتم بکنند و نگذارند این پوشش و حفاظ از روی کارها برداشته بشود و اگر کسی هم تندی میکند، به او بگویند تندی نکن. در آن روایت، حضرت میفرماید: که لَیسَ مِنِ احتِمالِ اَمرِنا التَّصدِیقُ لَه؛ این‌جور نیست که کسی که حامل امر ما است و ولایت ما را قبول دارد، فقط همین که ما را تصدیق بکند، کافی باشد؛ نه، بلکه «مِنِ احتِمَالِ اَمرِنا سِترُهُ وَ صِیانَتُه»؛[80] امر ما را باید …

تقیه سد و حصار مستحکم مؤمن در برابر دشمنان خدا در تفسیر روایی آیهٔ ذوالقرنین

… حاجب مستحکم است. ذوالقرنین می‌گوید که من سدّی و رَدمی، یعنی حجاب و حافظ مستحکم و حصار مرتفعی، میان شما و یأجوج و مأجوج به‌وجود می‌آورم. این آیۀ قرآن است که ارتباطی به بحث ما ندارد، امام در ذیل این آیه، به مناسبت کلمۀ «سد» و کلمۀ «ردم» این‌طور بیان می‌فرماید. اولاً دربارۀ «سد» و «رَدم»، می‌فرماید: «اَلتَّقِیَّةُ»، سدّی که میان مؤمن و میان یأجوج و مأجوج‌ها باید باشد، اسمش تقیّه است. دنبال این جمله این‌طوری بیان می‌فرماید: «اِذا عَمِلتَ بِالتَّقِیَّةِ لَمْ یَقدِرِوا لَکَ عَلَی حیلَةٍ»[15] تو وقتی برطبقِ تقیّه عمل کردی و خودت را مستور نگه داشتی، اینها به تو راهی پیدا نمی‌کنند و به تو دست نمی‌توانند برسانند. بعد می‌فرماید: «وَ هُوَ الحِصنُ الحَصینُ» تقیّه حصار مستحکم است؛ وقتی‌که داخل تشکیلات بودی، دیگر نمی‌توانند به تو راه پیدا کنند و تو را پیدا کنند. «وَ صارَ بَینَکَ وَ بَینَ اَعداءِ الله ِ سَدّاً لا یَستَطیعونَ لَهُ نَقباً» سدی میان تو، حصاری میان تو و میان دشمن خدا به‌وجود می‌آید که دشمن خدا نمی‌تواند نقبی باز کند و بشکافد …

تقیه یعنی فریب دشمن در اینکه انسان با او در مبارزه نیست

تقیّه که شنیدید: «اَلتَّقِیَّةُ دینی وَ دینُ آبائی»[4]، یعنی این. یعنی کاری بکند که سر دشمن کلاه برود. دشمن خیال کند که این مشغول مبارزۀ با او نیست. این تقیّه است. علی‌بن‌موسی الرضا که مطّلع شده بود یک‌چنین گزارشی از هارون آمده و می‌خواهند زندگی او را درست بسنجند، فوری ـ به این معنای اصطلاحی ـ رفته بود داخل تونل، به‌این‌معنا که تقیّه کرده بود. ظاهر کار را طوری درست کرده بود که گزارش چنینی برای هارون برود.

تقیه یعنی حفظ ظاهر و نگه‌داشتن جمع و جان و راه خود در حصار سکوت

… یک قاعدۀ کلی است که حضرت فرمودند، و از ظرافت‌های تقیّه هم هست. یعنی آن‌طرفِ بی‌عقل، خیال کرد حضرت او را می‌گویند و حکمش را حجت قطعی می‌دانند؛ درحالی‌که حضرت، حکم او را یقیناً حجت نمی‌دانستند، هرچند آنجا فی‌المجلس درمقابل او از روی تقیّه افطار هم می‌کردند. (68/2/16) تقیّه یعنی همین حفظ ظاهر؛ تقیّه یعنی نگاه‌داشتن جمع خود و جان خود و کار خود و راه خود، در حصاری از سکوت، یا کارهایی و شیوه‌هایی که دشمن را فریب می‌دهد. این معنی تقیّه است. درعین‌حال، دستگاه می‌فهمید که امام صادق دارد چه‌کار می‌کند. لذا بود امام صادق را تبعید می‌کردند، امام صادق را زندان می‌بردند. بارها امام صادق را تبعید کردند. که البته متأسفانه سال‌شمار زندگی امام صادق مثل بقیۀ ائمه، در دست نیست. این یکی از همان نقاط تحقیقی …
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای