رفتن به محتوای اصلی

تقوا

نام‌های دیگر: پرهیزگاری، ورع، تقوای اقتصادی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پرهیزگاری و مراقبت از خود در برابر گناه با یاد خدا.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:اجازه نامه به آقای صادق احسان‌بخش، در امور حسبیه و شرعیه‌— ۱۳۴۰/۰۲/۲۷

سیر زمانی

از ۱۳۴۰ تا ۱۳۶۸
۱۳۴۰۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۴۳همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

1- می‌تواند خطاب به کسانی باشد که اول مرتبه ایمان را دارند مثل ایمان عامّه. در این احتمال، امر به تقوا امر به اولین مراتب آن است که تقوای عامّه است و آن پرهیز از مخالفت احکام ظاهری الهی است و مربوط به اعمال قالبی[7] است. به این احتمال، جمله وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ تحذیر از پیامدهای اعمال ما است و شاهد است بر آنکه آنچه عمل می‌کنیم خود آنها به صورت مناسب در نشئه دیگر وارد می‌شوند و به ما خواهند رسید و آیات و اخبار زیادی در این باره آمده است. تفکر در همین امر، دلهای بیدار را کفایت می‌کند بلکه دلهای مستعد را بیدار می‌نماید و ممکن است راهگشای مراتب دیگر و مقامات بالاتر شود. و ظاهر آن است که امر به تقوا مکرّراً، تاکید باشد، گرچه احتمال دیگر هم هست. و قوله: إنَّ اللهَ خَبیرٌ بِما تَعمَلُونَ باز تحذیر جدید است بر این که اعمال شما از محضر حق تعالی پنهان نمی‌ماند؛ چه همه عالم محضر حق است.
بنا بر این احتمال که مورد خطابْ کسانی باشند که ایمان به قلب آنها رسیده باشد، امر به تقوا به اینان با احتمال اول فرقها دارد. این تقوا، تقوای از اعمال ناشایسته نیست، تقوای از توجه به غیر است، تقوای از استمداد و عبودیت غیر حق است، تقوای از راه دادنِ غیر او- جلّ و علا- به قلب است، تقوای از اتکال و اعتماد به غیر خداست. آنچه می‌بینی همه ما و مثل ما بدان مبتلا است و آنچه باعث خوف من و تو از شایعه‌ها و دروغ‌پراکنی‌ها است و خوف از مرگ و رهایی از طبیعت و افکندن خرقه نیز از این قبیل است که باید از آن اتّقا نمود. و در این صورت مراد از وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ افعال قلبی است که در ملکوت، صورتی و در فوق آن نیز صورتی دارد و خداوند خبیر است به خطرات[10] قلب همه.
به این احتمال، امر به تقوا به این طایفه از عشّاق و خواصّ، فرقها با دیگران دارد و ممکن است تقوا از رویت کثرت باشد و شهود مرائی و رائی، تقوا از توجه به غیر باشد هر چند به صورت توجه به حق از خلق، تقوا از ما رَاَیْتُ شَیْئاً إلَّا وَ رَاَیْتُ اللهَ قَبْلَهُ وَ مَعَهُ وَ بَعْدَهُ.[12] باشد که خود مقام عادی خُلَّص اولیا است که پای «شی‌ء» در کار است، تقوا از مشاهده الله نُور السَّموات و الاَرض باشد، تقوا از مشاهده هُوَ مَعَکُمْ[13] و- وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذی‌ فَطَرَ السَّمواتِ‌ وَ الْاَرْض،[14] تقوا از جلوه جمال حق در شجره باشد و از این قبیل آنچه مربوط به رویت حق در خلق است. و به این منوال، امر به نظر آنچه تقدیم برای فردا کردیم، همان حالات مشاهده حق در خلق و وحدت در کثرت که صورت مناسب به خود را در عوالم دیگر دارد.

شاهدها (۱۹ پاراگراف)

تقوا تنها معیار برتری در اسلام و نفی امتیاز نژادی

… هستی! آقا تو نمی‌دانم اندونزی هستی! آقا تو چه هستی! آقا تو کجایی هستی! باید مملکت خودمان را چه بکنیم! غافل از آن نکته اتکایی که همه‌ مسلمین داشتند. افسوس! افسوس! که این نکته- نقطه- اتکا را از مسلمین گرفتند و دارند می‌گیرند، و نمی‌دانم به کجا خواهد منتهی شد. همین نژادبازی که اسلام آمد و قلم سرخ روی آن کشید، و ما بین سیاه و ما بین سفید، ما بین ترک و ما بین عجم، ما بین عرب و ما بین غیر عرب هیچ فرقی نگذاشت، و فقط میزان را تقوا، میزان را از خدا ترسیدن، تقوای واقعی، تقوای سیاسی، تقواهای مادی، تقواهای معنوی، میزان را این طور قرار داد انَّ اکرَمَکمْ عِنْدَ اللهِ اتقیکمْ.[3] ترک و فارس ندارد، عرب و عجم ندارد، اسلام نقطه اتکاست. قضیه نژادبازی یک ارتجاعی است. آقایان ماها را مرتجع می‌دانند! لکن دارند به 2500 سال قبل- قهقرا- برمی‌گردند؛ ما مرتجعیم؟!

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوا و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده الله تعالی و سدده- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو من جنابه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی عباد الله الصالحین و اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

توصیهٔ فرزند به تقوای الهی و اطاعت امر خدا

… برسد، و در اعطا به محالّ مقرر خود. و وصی این جانب هستند. و وصیتنامه‌ام در یکی از دفاتر موجود است. قضای چندین سال صوم به عهده دارم احتیاطاً، و دو- سه سال هم نماز احتیاط کنند. کتب من از مصطفی است. اثاثیه خانه مطلقاً از مادر مصطفی است. بقیه وصیتنامه‌ام عمل شود. مراد از «نور چشمی» که در صدر ورقه نوشته‌ام، فرزند بزرگم، آقا مصطفی خمینی- ایّده الله تعالی- است، «و اُوصِیهِ بِتَقوَی اللهِ و إِطَاعَهِ اَمرِهِ؛ و اَرجُو مِنهُ الدُّعَاء فِی الحَیاهِ و الوَفَاهِ».[2]

توصیه به ملازمت تقوا، دوری از هوا و احتیاط در دین

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو منه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

توصیه به ملازمت تقوا، دوری از هوا و احتیاط در دین

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا، و ارجو من جنابه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

توصیه به ملازمت تقوا، دوری از هوا و احتیاط در دین

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو من جنابه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

توصیه به ملازمت تقوا، دوری از هوا و احتیاط در دین

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو من جنابه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا و ارجو من جنابه ان لا ینسانی من صالح دعواته.» و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو من جنابه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو منه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده‌الله- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنّب عن الهوی و التّمسک بعروه الاحتیاط فی الدین والدنیا و ارجو منه ان لاینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمهالله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایده الله تعالی- و سدده بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا و ارجو من جنابه ان لاینسانی من صالح دعواته»؛ والسلام علیه و علی عبادالله الصالحین.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو منه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو منه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو منه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا و دوری از هوای نفس در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی فی الدین و الدنیا؛ و ارجو منه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و تمسک به احتیاط

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط؛ و ارجو منه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.

سفارش به ملازمت تقوا، دوری از هوای نفس و احتیاط در دین و دنیا

«و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو منه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام علیه و علی اخواننا المومنین و رحمه الله و برکاته.