لزوم مراقبت چندبرابر ملتها و مسئولان هنگام تحولات بزرگ جهان
یک مطلب کلّیای وجود دارد که این مربوط به همه است؛ و از خود این حقیر تا آحاد ملّت ایران و تا آحاد مسئولین باید به این توجّه داشته باشند؛ آن چیست؟ آن نکته که من مایلم بخصوص جوانها خیلی به آن توجّه کنند این است: وقتی در دنیا تحوّلات بزرگ به وجود میآید یا آغاز میشود، ملّتها و مسئولین کشورها موظّفند مراقبت خودشان را چند برابر کنند. حالا بیشتر شرح خواهم داد. اگر این مراقبت انجام گرفت، سر ملّتها کلاه نخواهد رفت و ملّتها ناچار نخواهند شد که به راهی ضدّ منافع خودشان حرکت کنند. اگر این مراقبت انجام نگرفت و غفلت شد، ضربههای بلندمدّتی به ملّتها وارد خواهد شد. مثال بزنم:
آغاز تحولی بزرگ در دنیا و لزوم بیداری ملتهای منطقه
عرض من این است: من میگویم امروز یک تحوّل بزرگی در دنیا، یا دارد آغاز میشود یا آغاز شده است. امروز روزی است که ملّتهای منطقه نباید دچار غفلتی بشوند که در دوران استعمار یا بعد از جنگ اوّل جهانی شدند؛ باید ملّتهای منطقه بیدار باشند. من خواهش میکنم درست توجّه کنید به مطلبی که من عرض میکنم؛ بخصوص جوانهای عزیزمان. گفتیم دنیا در آستانهی یک تحوّل است یا در آغاز یک تحوّل است. این تحوّل چیست؟ چه اتّفاقی در دنیا دارد میافتد که ما از آن تعبیر میکنیم به «تحوّل»؟ خطوط اصلیاش چند چیز است: در …
حرکت در دل پیچ تاریخی مهم و تغییرات اساسی و تدریجی دنیا
یک شرط دیگر این است که بهروز باشید. شرایط جهانی روزبهروز دارد تغییر پیدا میکند. بهروز باشید، [تحلیل] حوادث را در حیطهی ذهن خودتان و در حیطهی فکر خودتان حاضر و موجود داشته باشید. عزیزان من! ما امروز یا مواجه با یک پیچِ تاریخیِ مهم هستیم یا در دلِ یک پیچِ تاریخیِ مهم داریم حرکت میکنیم؛ این دوّمی شاید درستتر باشد. دنیا دارد تغییر میکند، [آن هم] تغییرات اساسی؛ تغییرات اساسی و بزرگ را نمیشود در ظرف یک هفته و یک ماه و یک سال فهمید؛ اینها بتدریج انجام میگیرد. باید مسلّط باشید ببینید در دنیا چه دارد اتّفاق میافتد، در کشور چه اتّفاقی دارد میافتد.
رقابتهای خصمانهٔ قدرتها و تهدید متقابل قدرتهای اتمی
… این دشواری افزایش پیدا میکند در برخی از اوضاع و احوالی که در دنیا پیش میآید، مثل همین اوضاع و احوال امروز. امروز در دنیا یک شرایطی وجود دارد، اوضاع و احوالی وجود دارد که نه [فقط] برای ما، برای همهی کشورها مدیریّت کشور را دشوار میکند. اوضاع و احوال چیست؟ حالا من مثلاً بخشهای مهمّش را میگویم: رقابتهای خصمانهی قدرتها با هم؛ یعنی مثلاً قدرتهای اتمی چشم در چشم هم میدوزند و یکدیگر را تهدید میکنند؛ این یک چیز مهمّی است، این موقعیّت بسیار حسّاسی به دنیا میدهد.
شرایط ویژه و کمسابقهٔ جهان و سختتر شدن مدیریت همهٔ کشورها
یا تهدیدهای غذایی در سطح جهان؛ حالا یک وقت در آفریقا یا یک گوشهای از دنیا قحطی پیش میآید، کمبود غذائی و تهدید غذائی پیش میآید؛ امروز این [طور] نیست؛ امروز در همهی دنیا تهدید غذائی وجود دارد. ببینید شرایط دنیا امروز یک شرایط ویژه است، یک شرایط بخصوصی است؛ کمتر وضعی در دنیا پیش میآید مثل امروز؛ خب طبعاً در یک چنین شرایطی مدیریّت کشورها ــ همهی کشورها ــ سختتر میشود، پیچیدهتر میشود.
رویدادهای سیاسی و نظامی اخیر بخشی از پیچ تاریخی جهان
رویدادهای سیاسی و نظامی در این روزها، تشکیلدهندهی بخشی از همان پیچ تاریخی جهان است که گمان آن رفته بود. نخبگان و زبدگان ملت بزرگ ما در این مرحله، حامل مسئولیتهای ویژهاند. شناخت جبههبندیها و صفآرائیها و انتخاب موضع درست، مسئولیت کوتهمدت، و آمادگی برای نقشآفرینی در تحولات به سود جبههی حق، وظیفهی میانمدت آنان است.
درگیری جهان در تحولات اساسی و تدریجی و لزوم فهم آن
… سنتی عالم، [یا] وضعیتی که در اروپا ملاحظه میکنید وجود دارد؛ دنیا در حال یک تحول است. حالا تحولات جهانی و تاریخی طبعاً در زمان کوتاه تحقق پیدا نمیکند؛ اینجور نیست که حالا ما فرض کنیم اگر تحولی دارد رخ میدهد باید در ظرف ششماه، یک سال، دو سال انجام بگیرد؛ نه، نشانههای تحول را باید دید ولو این تحول بمُرور در ظرف بیست سال انجام خواهد گرفت؛ لکن ما [باید] بفهمیم که در دنیا چه دارد اتفاق میافتد. بنابراین نکتهی اول این است که دنیا درگیر تحولات اساسی است؛ این را بفهمیم.
نقش تعیینکنندهٔ رفتار و نیت ما در شکلگیری وضع جدید جهان
امروز هم شما دنیا را نگاه کنید؛ نشانههائی هم پیداست. مکرر عرض کردیم؛ دنیا در حال عبور از یک گذرگاه و رسیدن به یک وضع جدید و ماجرای جدیدی است. رفتار ما، نیت ما، عمل ما در شکلگیری این وضعیت جدید، تعیینکننده است. برای اینکه دلهامان قرص شود، برای اینکه راه را گم نکنیم، زندگی شما آزادگان میتواند برای ما یک ستارهی راهنما باشد.
تبدیل اوضاع جهان به شکل و هندسهای جدید
وضعیتی که امروز در دنیا هست، وضعیت تحول است. اوضاع جهان در حال تبدیل به یک شکل جدید و هندسهی جدید است. اگر بخواهیم در گذشتههای نزدیک - مثلاً در حدود یکی دو قرن - نظیری برای این پیدا کنیم، تقریباً شبیه اوضاعِ بعد از جنگ بینالملل اول، البته در جهت عکس آن است؛ آن روز هم هندسهی سیاسی و اقتصادی دنیا تغییر اساسی و بنیادی کرد. یا قبل از آن، در دورانی که اروپائیها …
تغییر اساسی آرایش سیاسی دنیا و رخ دادن حوادثی بیسابقه
یک نکتهی دیگر این است که امروز - همان طور که در صحبتهای جناب آقای صالحی هم واضح بود - وضع آرایش سیاسی دنیا در حال یک تغییر اساسی است. یک کار بزرگی دارد در دنیا انجام میگیرد. من الان نمیتوانم این را درست تعریف کنم؛ شاید هیچ کس نتواند درست تعریف کند. یک حادثهای در دنیا دارد اتفاق میافتد. بخشی از این حادثه مربوط است به همین کشورهای اسلامی و عمدتاً عربی و این انقلابهائی که در این کشورها اتفاق افتاد. اینها واقعاً انقلاب است. با یک …
تغییر موازنههای قدرت و شکلگیری وضع سیاسی جدید در جهان
وضع دنیا در حال تغییر است. شرائط سیاسی دنیا، موازنههای سیاسی و موازنههای قدرت در سطح دنیا در حال تحولات است و انسان شکلگیری جدیدی را مشاهده میکند. شما که دستی در سیاست دارید، خوب میدانید که در این شرائط، همهی عناصر حاضر در صحنه میتوانند به نفع اهداف و آرمانهای خود نقش بیافرینند، یا میتوانند عاطل و باطل بمانند. آن وقتی که جابهجائیها دارد صورت میگیرد، تحولات جهانی دارد انجام میگیرد، یک عنصر بیکار، …
تحولات بزرگ جهان اسلام و جهان، نشانهٔ تغییر معادلات جهانی
همهی برادران و خواهران را بار دیگر به رعایت تقوای الهی دعوت و توصیه میکنم. امروز جهان اسلام، بلکه سرتاسر جهان، شاهد تحولات بزرگی است که خبر میدهد از تغییر معادلات جهانی. توجه ملت ایران به این تحولات، از این نقطهنظر حائز اهمیت است.
اضمحلال روند ناعادلانه و نقش اتحاد ملتهای مستقل در عادلانه شدن آن
روند غیر عادلانهی مناسبات بینالمللی به سوی اضمحلال و آیندهای کاملاً متفاوت پیش میرود. کشورها و ملّتهای مستقل، مبارز و ضدّ سیاستهای آمریکا، با اتّحاد و ایستادگی موجب تقویت جبههی طرفدار عدالت در مناسبات بینالمللی و تسریع در روند عادلانه شدن این مناسبات خواهند شد.
قدرت گرفتن نهضتها و دولتهای ضدآمریکایی نشانهٔ تغییر روند ناعادلانه
نشانهی دیگر تغییر روند مناسبات غیر عادلانهی بینالمللی، قدرت گرفتن نهضتهای ضدّآمریکایی بهویژه تشکیل نظام جمهوری اسلامی در ایران و قدرت روزافزون آن با وجود همهی فشارها است. در سالهای اخیر، در آمریکای لاتین دولتهای ضدّآمریکایی یکی پس از دیگری بر سر کار آمدند و در هر کشوری از دنیای اسلام نیز اگر انتخابات برگزار شود، گروهها و اشخاصی رأی خواهند آورد که بیش از دیگران ضدّآمریکایی باشند.
نقد کنار گذاشتن کامل یا پذیرش یکسرهٔ معادلات جهانی و امکان تغییر عناصر آن
ما باید معادلات جهانی را محاسبه کنیم. بنده با کسانی که معتقدند معادلات حاکم بر جهان را بکلی باید کنار گذاشت، موافق نیستم؛ با کسانی هم که معتقدند باید یکسره در چهارچوب این معادلات کار کرد، موافق نیستم. این معادلات تجزیهناپذیر نیستند. میشود عناصر جدیدی را به آنها وارد کرد و عناصری را هم نادیده گرفت و حذف کرد. این البته مخالفتهایی را برمیانگیزد؛ برانگیزد. ما یک موجود زنده هستیم، تلاش میکنیم، کار میکنیم و از ابزارهای خودمان استفاده میکنیم و اثبات میکنیم که این راه درست است و همان را دنبال میکنیم. برای این کار از همهی ظرفیتها باید استفاده کرد. این، در زمینهی مبنای …
ارتباط تحولات جاری دنیا با ایران با وجود وقوع در مناطق دیگر
یک نکته این است که این تحوّلاتى که در دنیا وجود دارد و آقاى دکتر [ولایتى] به آنها اشاره کردند، اگر چه در یک مناطق دیگرى دارد انجام میگیرد لکن به ما مرتبط است. این تحوّلات از اروپا شروع شد؛ امروز هم شاید بارزترین صحنهى این تحوّلات، اروپا است ــ البتّه از اروپاى شرقى شروع شد، لکن امروز صحنهى اروپا کلّاً آغشتهى به آثار و تبعات و نتایج این تحوّلات است ــ مسئلهی وحدت دو آلمان[2] ، مسئلهى اروپاى متّحد[3] و ابعادى که …
لزوم فهم جایگاه ایران در تحولات کنونی دنیا
مهمترین مسئله این است که ما بفهمیم در کجاى این تحوّلات قرار داریم. جواب این، یک کلمه نیست، ساده هم نیست. یک وقت هست جنگى در دنیا پیش مىآید مثل جنگ بینالملل دوّم؛ خب، ایران در آن روز مطمئنّاً نمیتوانست از این جنگ و آثار آن و تبعات آن برکنار باشد. حق بود که مسئولان کشور بنشینند و بگویند خب، حالا یک جنگى است، ما کجا قرار میگیریم در نقشهى جغرافیایى عالم و …
احتمال هدف قرار گرفتن ایران اسلامی در پیامدهای این تحولات
… کند که خیلى خب، در دنیا تحوّلاتى هست، بالاخره خانوادهى جهانى از تحوّلات مجموعهى این خانواده متأثّر است و ما هم که ایرانیم، یک عضوى از این مجموعه هستیم، بالاخره ما هم متأثّر میشویم؛ [لذا] فکر خودمان را برداریم؛[8] قضیّه این نیست؛ قضیّه بالاتر از این است؛ قضیّه اى بسا این است که ما در آینده آماج کدام یک از استنتاجها و تبعات این حوادث و این تحوّلات قرار خواهیم گرفت. یعنى اروپا و غرب و مجموعهى کشورهاى منتفع و متضرّر از این وضع نسبت به ایران اسلامى و نسبت به اسلام چه فکرى دارند و چه تصمیمى خواهند گرفت. این یک واقعیّتى است که امروز تحلیلگران بزرگ غربى، مسئولین درجهى یک کشورهاى اروپایى تصریح میکنند. وزیر خارجهى یکى از این کشورهایى که من نمیخواهم اسم بیاورم، مصاحبه کرده بود ــ البتّه در مطبوعات ما منتشر نشد؛ این مصاحبه را از جایى دیگر براى من آوردند ــ گفته …
سرعت سرسامآور حوادث در منطقه و دنیا
امروز حوادث گوناگون عالم پیدرپی با سرعت سرسامآوری اتّفاق میافتد؛ چه در منطقهی ما، چه در دیگر مناطق دنیا. این سرعت حوادث اقتضا میکند که همهی کسانی هم که خودشان را در حوادث عالم دخیل میدانند یا متأثّر از این حوادث میدانند، با سرعت، با دقّت این حوادث را دنبال کنند و جایگاه خودشان را مشخّص کنند؛ امروز این وظیفه در مقابل دولتهای اسلامی است. دولتهای اسلامی به ملّتهای …
لزوم هوشیاری ملتها و مسئولان و نیاز مسئولان به پشتیبانی ملت
… آوردند، اگر ملّتهای ما در این منطقه، در منطقهی غرب آسیا و شمال آفریقا، بیدار بودند، نمیتوانستند این بلا را سرشان بیاورند؛ انگلیس یک جور، فرانسه یک جور، ایتالیا [هم] یک جور. منطقهی ما اقلّاً صد سال از کاروان تمدّن و کاروان پیشرفت عقب افتاد. پس ببینید! وقتی یک تحوّلی در دنیا آغاز میشود، ملّتها باید هوشیار باشند که این تحوّل به ضرر آنها تمام نشود، مسئولین کشورها باید هوشیار باشند؛ البتّه مسئولین بدون پشتیبانی ملّتها کاری نمیتوانند بکنند.
لزوم مراقبت ملتها و مسئولان در دوران کنونی تحولات
خب حالا این تحوّل دارد اتّفاق میافتد. بنده گفتم، در هنگام وقوع تحوّلات بزرگ جهانی، ملّتها باید مراقب باشند، مسئولان کشورها باید مراقب باشند. این همان روزی است که ما در آن قرار داریم؛ باید مراقب باشیم. اینکه میگوییم دشمن دارد ضعیف میشود معنایش این نیست که نمیتواند مکر کند، نمیتواند دشمنی کند، نمیتواند ضربه بزند؛ میتواند؛ مشغول نقشهکشیاند. ما باید خوابمان نبرد، ما باید غافل نشویم. ما یعنی چه کسانی؟ یعنی مسئولین و آحاد مردم. عرض کردم، بدون پشتیبانی مردم، …
نقش دانشجویان امروز بهعنوان متفکران و مدیران فردا در پدیدآوردن تحول
… تبدیل شدید به این عناصری که گفتم، به معنای واقعی کلمه اثر بگذارید، هم ذهن جامعه را عوض کنید، هم واقعیّت جامعه را عوض کنید. امروز همه دارند میگویند دیگر ــ ما گفتیم، دیگران هم همه دارند میگویند ــ که دنیا در حال تحوّل است؛ این تحوّل را چه کسی به وجود میآورد؟ مغزهای متفکّر، آدمهای فعّال، دستاندرکاران کارهای بزرگ؛ تحوّل را اینها به وجود میآورند. او همین شما هستید؛ شما امروز دانشجویید، فردا همان کسی هستید که میتوانید آن تحوّل را به وجود بیاورید. بنابراین، توقّع ما این است که شما به آینده اینجوری نگاه کنید.
حساس شدن دنیا با وقوع جنگ در اروپا و تهدیدهای فزایندهٔ نظامی
… جهانی است که در اروپا به وقوع پیوست، [یعنی] از آنجا سرچشمه گرفت، دنیا را به خودش مشغول کرد و دهها میلیون انسان را نابود کرد. قبل از آن، جنگهای گوناگون بین آلمان، فرانسه، انگلیس، ایتالیا، دیگران، دائم [اتّفاق میافتاد]؛ یعنی یک نقطهی جنگخیز مهمّ دنیا است. الان در این نقطهی جنگخیز یک جنگی اتّفاق افتاده؛ خب این دنیا را حسّاس میکند، این خیلی نقطهی مهمّی است؛ تهدیدهای فزایندهی نظامی.
توجه جوانان به موضوعات بینالمللی طبق توصیهٔ رهبری
… بسیار خوبی که در محیط دانشجویی و همچنین در حوزهی علمیّه صورت گرفته، موضوع «مسئلهمحوری» در بحثها و در کارها است که این جزو توصیههای ما بود، خوشبختانه دنبال شده و مسائل خاصّی، مسائل مهمّی به طور مسئلهمحور مطرح شده و روی آن کار شده، به نظرات خوبی رسیدهاند. یا پرداختن به مسائل بینالمللی که این هم جزو توصیههای ما بود. خوشبختانه من در طول این یک سال مشاهده میکنم که به مسائل متعدّدی در زمینهی موضوعات بینالمللی توجّه شده، که من البتّه نمیخواهم اسم بیاورم. حالا اعتراض شد به اینکه «چرا فلان موضوع را دنبال نکردند»؛ خب اطّلاع ندارید، دنبال کردند. یک موضوع بخصوصی را یکی از برادرها اسم آوردند که چرا این قضیّه دنبال نشد؛ دنبال شد، جدّی هم دنبال شد؛ منتها خب آن نتایج مطلوب به دست نیامد، ولیکن کار بجدّ دنبال شد؛ یک سرِ …
آبستن تحولات مهم بودن همهٔ دنیا و لزوم ایفای نقش در آن
… یعنی اسلام و دین از ما مطالباتی دارند؛ اوّلاً آن را انجام بدهیم. ثانیاً یک وظیفهی تاریخی داریم؛ آن طور که انسان احساس میکند، امروز، دنیا در جریان یک تحوّلات مهمّی است؛ آبستن تحوّلات مهمّی است؛ همهی دنیا، نه فقط منطقهی آسیا یا آفریقا یا غرب آسیا بالخصوص؛ در همهی عالم احساس میشود تحوّلاتی در حال وقوع است؛ بایستی در این تحوّلات، نقش ایفا کرد. دنیای اسلام در یک برههای ضربهی سختی خورده است؛ بعد از جنگ بینالملل اوّل، دنیای اسلام تکّهپاره شد و کسانی که هیچ اهلیّتی نداشتند، هیچ استحقاقی نداشتند، بر کشورهای اسلامی-در غرب آسیا، در شمال آفریقا-مسلّط شدند؛ بدون هیچ دلیلی، بدون هیچ استحقاقی؛ و آثار …
تحولات عجیب علمی و سیاسی و تقسیم قدرت در آیندهٔ جهان
شما جوان را باید تربیت کنید برای آن صورت اوّل؛ برای اینکه این جوانی که امروز شما تربیت میکنید، بتواند در قبال قضایای آینده و حوادث و تحوّلات مهمّی که جهان در مقابل خود دارد -نه فقط کشور ما یا منطقهی غرب آسیا که البتّه تحوّلات جهانی، اینجا هم اثر دارد یا یکی از مراکز مهمّش اینجا است، لکن تحوّلاتی که من عرض میکنم تحوّلات جهانی است؛ زمینههای علمی و عملی و سیاسی و تقسیم قدرت و امثال اینها؛ تحوّلات عجیبی وجود خواهد داشت- یک عنصری باشد مقاوم، با عزم و اراده، با ایمان، دارای اعتماد به نفْس، کاربلد، کاردان، آگاه باشد، عمیق باشد، انقلابی باشد، متدیّن باشد تا بتواند در آن روز کشور را به راهی که شایستهی او است ببرَد.
ناآرامی اقتصادی، سیاسی و امنیتی در جهان و منطقه
من به همهی مسئولین محترم توصیه میکنم که انشاءالله همکاریهای خودشان را در زمینهی برطرف کردن مشکلات کشور بیش از پیش کنند؛ قوای مجریه، مقننه و قضائیه حداکثر همکاری را بکنند. وضع عمومی در دنیای اسلام، در منطقه و در کل جهان با مشکلاتی همراه است؛ یعنی وضع ناآرامی بر همهی اطراف عالم در زمینههای اقتصادی، در زمینههای سیاسی، در زمینههای امنیتی حاکم است. در منطقهی ما هم که مشکلات الی ماشاءالله وجود دارد؛ از آن طرف، مشکلاتی که در برخی از کشورهای اسلامی است؛ از آن طرف، حضور ظالمانهی رژیم صهیونیستی است که شصتوپنج سال است این رژیم مشغول ظلم به مردم و مشغول جنایت نسبت به صاحبان اصلی فلسطین است. این مشکلات مربوط به شصتوپنج سال قبل نیست؛ تا امروز ادامه دارد: …
گذار جهان به سمت مرحلهای تازه
اما آنچه که من میخواهم عرض بکنم - البته اگر انشاءاللّه فرصتی باشد و بتوانم همهی آنچه را که در ذهن هست، عرض بکنم - این است که امروز هیچ کس نمیتواند منکر شود که جهان در حال عبور و گذار به سمت یک مرحلهی تازه است؛ این را دارید مشاهده میکنید. من یک تصویر مختصری عرض میکنم، سپس یک سؤالی را مطرح میکنم، بعد هم دو سه تا توصیه در مورد دانشگاهها عرض میکنم.
حساسیت و بیسابقگی شرایط منطقه و جهان و بهسود ملت ایران بودن آن
… در یک موقعیت حساس زمانی قرار گرفته است. هر روز از منطقه و از جهان، خبرهای تازهای میرسد. مسائلی که امروز در منطقهی ما هست و در سرتاسر جهان بروز میکند، مسائل بیسابقهای است؛ چه مسائل منطقه، چه مسائلی که در غرب دارد اتفاق میافتد؛ چه در اروپا و چه در آمریکا. شرائط جهان، شرائط حساسی است؛ و البته به نفع ما. در چنین شرائطی، خیلی خوب است که ملت ایران یک نگاه جامعی به وضع خود داشته باشند و یک نگاه بصیرانهای به وضع جهان.
قرار گرفتن دنیا در یک پیچ تاریخی
دنیا در حال یک پیچ تاریخی است. ملت عزیز ما، ملتهای مسلمان، امت عظیم اسلامی، میتوانند نقش ایفاء کنند. اینجاست که اسلام، تعالیم اسلام، روش اسلام به کار نیاز مردم دنیا میآید؛ و اینجاست که نظام جمهوری اسلامی میتواند الگو بودن خودش را برای همهی مردم دنیا اثبات کند.