لزوم شناخت انگیزهها از گفتههای مردم نه نوشتن در اتاق
و در آن حرفهایی که من دیروز زدم، شاید فردا بشنوید، این است که ببینیم مردم چه میگویند. ما یکوقت این است که میرویم توی اتاق مینشینیم و هر چه دلمان میخواهد مینویسیم: این برای خاطر این بود، این برای خاطر آن بود! یکوقت میخواهیم ببینیم که این مردم که انقلاب کردند و همچو اظهارِ- عرض میکنم که- مصیبت کردند چه چیز میگفتند. جز این بود که میگفتند: ای سید ما، سرور ما، «ای نایب پیغمبر ما جای تو خالی است». اینها به عنوان «نایب پیغمبر» میشناختند ایشان را. از این جهت آن کلنگ را میبوسیدند. مثل آن است که ضریح حضرت معصومه را میبوسند. به طلا و نقره و به آهن علاقه نیست. این یک اظهار …
لزوم مطالعهٔ حال ملت به جای تحلیل در اتاق دربسته
آقای طالقانی چرا در مرگ او این انقلاب و این انفجار در مملکت ما و در سایر ممالک حاصل شد؟ مگر چه بود که این انفجار حاصل شد؟ ما اوصاف او را و ابعاد او را تحلیل میکنیم و بعد خود ملت را میزان قرار میدهیم. ما در تحلیلات نباید توی یک اتاق سربسته بنشینیم و فکر کنیم و قلم به دست بگیریم و به خیال خودمان تحلیل کنیم؛ ما باید مطالعه در حال ملت بکنیم ببینیم ملت چرا به آقای طالقانی این احترام را گذاشت؟ چه بود در او، و انگیزه ملت چه بود؟ آقای طالقانی ابعاد مختلفهای را داشت، اولاد پیغمبر بود، خدمتگزار بود، متفکر بود، مفسر قرآن بود، انسان متعهد بود، مخالف با رژیم بود، مخالف با چپ و راست بود، کدام یک از این ابعادی که آقای طالقانی داشت این طور مردم را برانگیخت …