رفتن به محتوای اصلی

تجدد

نام‌های دیگر: تجددگرایی، مدرنیته، مدرنیزم، مدرنیسم، نوگرایی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نوگرایی و مواجههٔ ایران با تجدد غربی از دورهٔ قاجار به این سو.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه عرفانی : مکتوب عرفانی به آقای میرزا جواد همدانی (حجت)— ۱۳۱۴/۰۴/۰۷

سیر زمانی

از ۱۳۱۴ تا ۱۳۶۲
۱۳۱۴۱۳۶۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۰ پاراگراف)

نقد فهم تجدد به بی‌بندوباری و شکل خارجی زندگی

کارهایی که نقل کردید مورد تقدیر و تایید است. هر چیزی که در هر جا باید از صفر شروع شود در اینجا باید آن را از زیر صفر شروع کرد. اصولًا چیزهایی که مربوط به فرهنگ و وزارت ارشاد است، و اینکه عرض می‌کنم ما باید از زیر صفر شروع کنیم و زحمت زیاد بکشیم تا به صفر برسد، به خاطر این است که در طول مدت شاهنشاهی و خصوصاً در دو زمان اخیر، همه چیز و خصوصاً افکار جوان‌ها را به عقب برده‌اند به طوری که آنها که تحصیل کرده بودند و می‌خواستند بگویند ما متجدد هستیم، حتماً تجدد را به این معنا می‌دانستند که بی‌بند و بار باشند، و این معنا به واسطه تبلیغات داخلی و خارجی و روزنامه‌ها چنان در ذهن‌شان متمرکز شده بود که تجدد یعنی همه چیز شکلش خارجی باشد و مثل اینکه غیر از این شکل زندگی کردن امکان ندارد، که اگر شما بخواهید این وضع را عوض کنید و افکار را به جایی برسانید که به راه صحیح بیفتند مدت طولانی لازم دارد.

مخالفت تشیع با فساد اخلاق و مصرف‌زدگی نه با مدرنیزه کردن کشور

- اساساً اسلام- که تشیع چیزی جز اسلام اصیل نیست- نه تنها جلو رشد علمی و فکری بشر را نمی‌گیرد بلکه خود زمینه‌های این حرکت را آماده تر می‌کند و به این حرکت جهت انسانی و الهی می‌دهد. و تکامل علمی و فرهنگی بشر بعد از ظهور اسلام، محققین تاریخ را خیره ساخته است. بله، چیزی که باید اضافه کنم این است که فساد اخلاق و انسان مصرفی شدن و تمام تلاش انسان برای لذتجویی بیشتر و تمام ارزشها را با پول سنجیدن مفهومی غیر از مدرنیزه کردن کشور دارد؛ و تشیع با آنها مخالف است نه با مدرنیزه کردن کشور. در مورد کار روحانیت باید بگویم که مطالعه و تحقیق در بحثهای اسلامی و شناختن فقه شیعه، به علت گسترش زمینه‌های آن، به صورت تخصصی درآمده است که قهراً ایجاب می‌کند که همیشه عده‌ای از مردم خود را برای درک و سپس ابلاغ این مسائل آماده کنند. و کسانی که این مسئولیت را …

جواز همهٔ آثار تجدد و تمدن در اسلام جز آنچه فساد اخلاق و عفت آورد

در اسلام، تمام آثار تجدد و تمدن در اسلام مجاز است مگر آنهایی که فساد اخلاق بیاورند، فساد عفت بیاورند. اسلام آن چیزهایی را که مخالف با مصالح ملت بوده است، آنها را نفی کرده. آنهایی که موافق با مصالح ملت است، آنها را اثبات کرده است. ما الآن این مظاهر تمدنی که در جاهای دیگر- در ممالک پیشرفته- از آنها استفاده‌های صحیح می‌شود، وقتی که آمده است در مملکت ما یا …

رد ادعای مخالفت اسلام و روحانیت با مظاهر تجدد

این جور نیست که اگر یک حکومت اسلامی پیدا بشود، دیگر زندگی مردم را به هم می‌زند؛ و توپ و تانک و این چیزها دیگر نمی‌خواهیم و ما می‌خواهیم الاغ سوار بشویم؛ حرفهای مفت است که می‌زنند. کجای قرآن، کجای احکام قرآن، کجای احکامی که خود روحانیون [دارند] یک همچو کلمه‌ای ازشان صادر شده است که ما با مظاهر تجدد مخالفیم. ما با مظاهر انحرافات مخالفیم آقا. چیزهایی که مظاهر تمدن بوده وقتی که به دست این مفسده جوها و این استفاده گرها می‌افتد، از آن صورتی که داشته مسخش می‌کنند. یک سینمایی که ممکن است مربی یک طایفه‌ای، مربی یک ملتی باشد، به یک صورتی در می‌آورند که بچه‌های ما را هرزه بار می‌آورند؛ بچه‌های ما را بد …

مخالفت با مظاهر عقب‌ماندگی و نه با مظاهر تمدن

… که ما اداره بکنیم، ما خیلی هم با آن موافقیم، ما رادیو را بهتر از شما اداره می‌کنیم. شما تلویزیون دارید؛ ولی عکسهایی که لا بد در آن نشان داده می‌شود که گفته می‌شود در آن نمی‌دانم عکسهایی است که جوانهای ما را ضایع دارد می‌کند. یک نسلی را دارند خراب می‌کنند. ما با این مخالفیم، نه با مظاهر تمدن. ما با مظاهر عقب‌ماندگی مخالفیم.

هشدار از مدعیان تمدن و تجدد و لزوم دوری از آنان

و إیّاک ثمّ إیّاک ایّها الاخ الروحانی و الصدیق العقلانی و هذه الاشباح المنکوسه المُدَّعون للتمدُّن و التجدُّد، وهم الحُمُر المُسْتَنْفَره و السِّباع المفترسه و الشیاطین فی صوره الإنسان، و هم اضلّ من الحیوان، و ارذل من الشیطان، و بینهم- و لَعَمْرِ الحقیقه- و التمدّن بونٌ بعید؛ إن استشرقوا استغرب التمدّن، و إن استغربوا استشرق، فرّ منهم فرارک من الاسد فإنّهم اضرّ علی الإنسان من الآکله للابدان‌

هشدار از مدعیان تمدن و تجدد و لزوم دوری از آنان

بپرهیز و بر حذر باش- ای برادر روحانی و دوست عقلانی- از این اشباح مدعی تمدن و تجدد که آنان ستوری رمیده و گرگهایی درنده و شیاطینی انسان نما هستند که از حیوان‌ گمراهتر و از شیطان پست‌ترند، و قسم به جان حقیقت که میان آنان و تمدن آن چنان فاصله دوری است که اگر به شرق روند تمدن به غرب گریزد و چون به غرب روی آورند تمدن به شرق برود، و همانند تو که از شیر می‌گریزی تمدن از ایشان در فرار است، که ضرر ایشان بر بنی آدم از آدمخوارگان بیش است‌

نفی مخالفت با تجدد و نقد کشاندن ملت به توحش با مظاهر تجدد اروپایی

… ما مرکز فحشاست. ما با سینما مخالف نیستیم، ما با مرکز فحشا مخالفیم. ما با رادیو مخالف نیستیم، ما با فحشا مخالفیم. ما با تلویزیون مخالف نیستیم، ما با آن چیزی که در خدمت اجانب برای عقب نگه داشتن جوانان ما و از دست دادن نیروی انسانی ماست، با آن مخالف هستیم. ما کیْ مخالفت کردیم با تجدد؟ با مراتب تجدد؟ مظاهر تجدد وقتی که از اروپا پایش را در شرق گذاشت- خصوصاً در ایران- مرکز [عظیمی‌] که باید از آن استفاده تمدن بکنند ما را به توحش کشانده است. سینما یکی از مظاهر تمدن است که باید در خدمت این مردم، در خدمت تربیت این مردم باشد؛ و شما می‌دانید که جوانهای ما را اینها به تباهی کشیده‌اند. و همین طور سایر این [مراکز]. ما با اینها در این جهات مخالف هستیم. اینها به همه معنا خیانت کرده‌اند به مملکت ما.

رد تبلیغ کنار گذاشتن مؤسسات متجدد در حکومت اسلامی

یا مثلًا تبلیغ شده است به اینکه اگر حکومت اسلامی تاسیس بشود، دیگر تمام این موسسه‌هایی که بوی تجدد از آنها می‌آید، اینها همه به کنار باید بروند. حتی در آن اوایل امر یکوقت شاه گفته بود که این روحانیون می‌گویند که ما اصلًا سوار طیاره و اتومبیل نمی‌شویم، ما می‌خواهیم سوار الاغ بشویم! می‌خواهیم مثل زمان سابق که سوار الاغ‌ می‌شدند، ما می‌خواهیم سوار الاغ بشویم! و حالا هم همین حرفها را با کم و زیادش می‌زنند …

نقد تجددی که لازمه‌اش کهنه‌پرست دانستن پیامبر است

… اسلام این قدر با آزادیها موافق است؛ اسلام، ارتجاع سیاه است؟ علمای اسلام که از خودشان چیزی ندارند، ما که خودمان حرفی نداریم، ما هر چه می‌گوییم «قالَ رسولُ الله» می‌گوییم، رسول الله هم «قالَ الله» می‌فرماید. اگر ما مرتجعیم، معلوم می‌شود رسول الله مرتجع است؛ اگر شما ما را مرتجع می‌دانید، ما را کهنه‌پرست می‌دانید- مردک امروز هم باز دست از حرفش برنمی‌دارد- اگر ما را کهنه‌پرست می‌دانید، ما که از خودمان حرفی نداریم، ما می‌گوییم «قال اللهُ تعالی»، ما می‌گوییم «قالَ رسولُ الله»؛ پس شما رسول الله را کهنه‌پرست می‌دانید، اف بر این تجدد!