نقش در نهضت تنباکو و مشروطه و نمایش قدرت ایستادگی ایران
در حوادث بعدی هم همین جور بود. در قضیّهی تنباکو یکی از نقاطی که علما [از جمله] مرحوم حاج میرزا جواد آقای تبریزی ــ حاج میرزا جواد مجتهد ــ همراهی کردند با قضیّهی تحریم تنباکوی میرزای شیرازی، تبریز بود. در قضیّهی مشروطه حرکت تبریز [مهم بود]؛ هم در اوّل مشروطه که مسئلهی ستّارخان و باقرخان و مانند اینها بود، هم بعد از قضایای گوناگون و ورود روسها و مانند اینها، شیخ محمّد خیابانی، آمیرزا اسماعیل نوبری و دیگران و دیگران؛ اینها بودند که توانستند قدرت ایستادگی ایران را در مقابل حوادث گوناگون نشان بدهند. در انقلاب اسلامی همین جور، در دفاع مقدّس همین جور، در قضایای بعد از دفاع مقدّس تا امروز همین جور؛ [همان طور که] آقای آلهاشم فرمودند، در همین قضایای اخیر همین جور. خب، این حالا از جهت خصوصیّت قدرتنمایی ملّی.
علاج فتنهٔ ضدانقلاب به دست خود مردم و پیشگامی در فتنههای بعدی
… امام فرمودند هیچ کس متوحّش نباشد؛ خود مردم تبریز از عهدهی رفع فتنه برمیآیند، احتیاج به کس دیگری نیست؛ همین جور هم شد. از اطراف و اکناف، ضدّانقلاب را جمع کردند کشاندند به تبریز، در همان ماههای اوّل انقلاب، بلکه بتوانند یک غائلهای، فتنهای درست کنند؛ آن کسی که علاج کرد فتنه را خود مردم تبریز بودند؛ خود مردم تبریز، خود جوانهای تبریز، آمدند وسط میدان. در دفاع مقدّس همین جور؛ در مسائل بعد از دوران دفاع مقدّس، در فتنههای گوناگون، در سال ۸۸، در مسائل بعدی همیشه تبریز جلودار بوده، همیشه مقدّم بر دیگران حرکت میکرده. با اینکه پیکر شهید سلیمانی را نیاوردند تبریز، امّا در بدرقهی شهید، حرکت عظیم مردم و اجتماعی که در تبریز شد- بنده در تلویزیون نگاه میکردم -واقعاً اشک انسان را جاری میکرد؛ اینها خیلی مهم است، اینها خیلی بامعنا است؛ بعد هم که راهپیمایی بیستودوّم بهمن در آن …
پیشگامی مردم تبریز و آذربایجان در حوادث سرنوشتساز تاریخ اخیر و انقلاب
… جلوهی ویژهی خدای متعال است؛ گاهی نیّت مردم، همّت مردم، ارادهی مردم، یک چنین روزی را میآفریند. مردم تبریز در سال ۵۶ این روز را در بیستونهم بهمن با همّتشان، با بصیرتشان آفریدند که حالا بعد عرض خواهم کرد. البتّه این اوّلین بار نبود، آخرین بار هم نبود؛ طول تاریخ اخیر ما پُر است از پیشگامی مردم تبریز و آذربایجان در مسائل مهم، در حوادث مهم و سرنوشتساز. در همین دوران انقلاب شما نگاه کنید، در حوادث اوّل انقلاب -شما جوانها یادتان نیست- تبریزیها شقّالقمر کردند به معنای واقعی کلمه؛ توطئهای که دشمن در تبریز تدارک دیده بود، به دست خود مردم تبریز به بهترین وجه خنثی شد. همان وقتی که همه نگران بودند که تبریز چه خبر خواهد شد و دشمنان و ضدّانقلاب از اطراف لشکرکشی کرده بودند که بتوانند تبریز را از انقلاب جدا کنند، امام فرمودند -به این مضمون- …
افتخار به گذشتهٔ انقلابی و آغاز حرکت چهلمها در انقلاب
… به یومالله بیستونهم بهمن افتخار میکنند. ببینید! این نکته است، این خیلی مهم است. یک عدّهای ضعیفند، بیچارهاند، منفعلند؛ یک روز هم ممکن است یک حرکت انقلابی کرده باشند [امّا] حالا زیر فشار توطئهی دشمن و البتّه تمایلات دنیایی، از گذشتهی خودشان شرمسارند. مردم تبریز مثل اکثر ملّت ایران به گذشتهی انقلابیِ خودشان مفتخرند، افتخار میکنند؛ سرشان را بالا میگیرند، میگویند ما بودیم که این حرکت انقلابیِ چهلم را، اربعینها را راه انداختیم؛ راست میگویند. و همین آمدنِ شما به اینجا و این اجتماع عظیم و پُرشور شما بخصوص جوانان عزیز، یکی از محورها و از نشانههای این افتخار بزرگ و پُرمعنا است.
شور و توان انقلابی ممتاز مردم تبریز
… کسی مثل بنده از بُن دندان به شماها قهراً ارادت و محبّت و اخلاص دارد؛ یعنی این صفائی که در شما هست، این غیرتی که در شما هست، این حرکت آشکار انقلابیای که در شما وجود دارد و احساس میشود و نهفقط در زبان، [بلکه] انسان در عمل آن را میبیند، هرکسی را مجذوب میکند. بنده هم از اوّلین باری که بعد از انقلاب به تبریز آمدم یا به آذربایجان آمدم و برگشتم -که سفرهای متعدّدی بوده است- بهمعنای واقعی کلمه این را احساس کردم، همان وقت خدمت امام هم آمدم و گفتم -زمان ریاستجمهوری آمدم تبریز، بعد خدمت امام آمدم گفتم- تبریز از جنس دیگری است. مردم تبریز یک حقیقتِ انقلابیِ پرشور و پرتوان و توفندهی دیگری را نشان میدهند به انسان؛ بااینکه همهی ملّت ایران آن روزها همان شور انقلابی را داشتند، امّا تبریز چیز دیگری بود. ما امروز با شما عزیزان تبریزی و آذربایجانی، از شهرهای مختلف آذربایجان، در اینجا روبهرو هستیم، [لذا] چند مطلب را عرض میکنم. البتّه مخاطب ملّت ایرانند؛ همه مخاطبند.
تفاوت مردم تبریز با دیگر نقاط در گزارش به امام
انس و علاقهی من به تبریز و آذربایجان، یک علاقهی ذاتی است. قبل از انقلاب من دو سفر آمدم تبریز، رفتیم خامنه، رفتیم شبستر؛ بعد از انقلاب هم چند بار آمدیم، باز خامنه رفتیم، شبستر رفتیم. آنجاها را از نزدیک دیدیم. من مردم تبریز را هم متفاوت از همه جا دیدم. سفر اوّلی که بعد از انقلاب آمدم تبریز، وقتی برگشتم تهران، به امام گفتم آقا اینجا مردمش با همه جا فرق میکند. خب، ما هر جا رفته بودیم، مردم محبت میکردند، اظهار علاقهی به انقلاب میکردند؛ اما تبریز یک جور دیگر است. این علاقهی ماست و دوست داریم که انشاءاللّه تحقق پیدا کند؛ ببینیم حالا چه جور میشود.
پیشگامی و ابتکار عمل مردم تبریز در حوادث بزرگ از مشروطه تا امروز
در طول تاریخِ نزدیک به خودمان، در حوادث بزرگ، از دوران مشروطه و قبل از مشروطه تا امروز، انسان دو ویژگی را در تبریز و در آذربایجان میبیند: یکی اینکه مردم تبریز در حوادث گوناگون همیشه آغازکننده بودند، شروع کننده بودند و ابتکار عمل را در دست گرفتهاند. قضیهی بیست و نهم بهمن از این قبیل است. اگر مردم بیدار تبریز در چهلم حوادث قم، آن حادثهی بزرگ را به وجود نمیآوردند، این سلسلهی اربعینها در کشور راه نمیافتاد و این حرکتِ خودجوش عظیم مردمی در سراسر کشور معلوم نبود چگونه به وجود خواهد آمد و چگونه ادامه پیدا …
استقبال پرشور و مخلصانهٔ مردم تبریز برخاسته از علاقه به انقلاب و اسلام و نظام
… جاهای دیگری که رفتیم، چنان محبّت و اخلاص و شور و هیجان انقلابی از خود نشان دادند که برای همه افراد که شاهد و ناظر، شگفتآور و تحسینبرانگیز بود. من به نقاط مختلفی از کشور سفر کردهام و سفر میکنم. در همه جا هم با محبّت و استقبال گرم و پرشور مردم روبهرو هستم. لکن آنچه که در تبریز مشاهده کردیم، با بقیه مناطق، متفاوت بود. برخورد بسیار محبّتآمیز و پرشور و مخلصانه مردم که ناشی از علاقه آنان به انقلاب و اسلام و نظام جمهوری اسلامی است، برای ما شگفتآور و فوقالعاده بود. مردم، از مرد و زن و پیر و جوان، در این چند روز ما را مشمول محبّتهای صادقانه و صمیمانه خودشان کردند. البته جاهای دیگر هم که رفتیم همینطور بود. من نسبت به مردم تبریز و آذربایجان، علاقه دیرینهای دارم و آنچه که مشاهده کردم، تا حدود زیادی مسبوق به سابقه بود. از …
ایمان و غیرت مذهبی مردم تبریز و وفاداری آنان به خدمتگزاران
مردم تبریز، مردم بسیار خوبی هستند؛ بخصوص که ایمان و غیرت مذهبی آنها، خیلی بالاست. محبّت آنها، خونگرمی شان و علاقهشان به مسؤولین، خیلی بالاست. خدمتگزارانِ خودشان را تشویق میکنند، آنها را دوست میدارند و نسبت به آنها ابراز وفاداری میکنند. مردم تبریز و آذربایجان، مردم بسیار وفاداری هستند. البته سفر ما به تبریز، هم برای این بود که با مردم منطقه و استان از نزدیک دیدار کنیم و هم برای اینکه به بعضی از مسائل استان رسیدگی شود و برای برخی از مشکلات که جز با رسیدگی ویژه و مستقیم قابل حل نیست، بلکه انشاءاللَّه بتوانیم راهحلی پیدا کنیم. بحمداللَّه …
پیشتازی مردم تبریز در جهاد، دانش، فرهنگ و غیرت
… هم در این سفر و هم در غیر این سفر، مطالب فراوانى را گفتهام و چند برابر آنچه گفتهام، در ذهن من و سینهى من هست. آنچه در مجموع این شهر کهن و بافرهنگ و باایمان و شجاع و غیور و برجستهى از جهات گوناگون، انسان میتواند مشاهده کند و بگوید، خود یک کتاب مفصّل است؛ وقتى دربارهى جنگ و جهاد بحث بشود، شما در صفوف مقدّمید؛ وقتى دربارهى دانش و فرهنگ سخنى گفته شود، شما در شمار برجستهترینها هستید؛ وقتى از غیرت و ایمان و اتّکاء به نفْس و آمادگى براى ابراز وجود در مقابل دشمنان در صحنههاى مختلف بحث شود، شما در صفوف اوّلید. بحمدالله تبریز، همچنان که در گذشته هم همینجور بوده است، امروز جایگاه خود را و موقع خود را در صحنههاى مختلف حفظ کرده است. شعر شما، نثر شما، فرهنگ شما، دانشگاه کهن و ریشهدار شما، شخصیّتهاى شما، ایمان شما، همه قلمهاى برجستهاى است. و من مناسب میبینم که براى اظهار ارادت به اینهمه، از یک مصراع از شهریارِ بزرگِ سخن و زبان گویاى خود شما وام بگیرم و به شما مردم تبریز و آذربایجان …
متوقف کردن لشکر مهاجم روس و نجات منطقه به دست تبریزیها
… داشته باشد. آذربایجان در واقع خطّ مقدّم جبههى ملّت ایران در مقابل متجاوزین و متجاسرین[2] در طول تاریخ چند قرن گذشته تا امروز بوده است؛ و چقدر بجا است که جوانان آذربایجانى، بخصوص جوانان و نوجوانان تبریزى با این تاریخ پُرشکوه و باعظمت هر چه بیشتر آشنا بشوند. در گذشتهى دور، در آن وقتى که کشور عزیز ما مورد تهاجم همسایهى شمالى آن روز ما، یعنى کشور روسیه قرار گرفت و به خاطر ضعف پادشاهان قاجار و بىلیاقتى رجال نظامى و سیاسى، گرجستان و هفده شهر قفقاز از ایران عزیز جدا شد، آن نیرویى که توانست لشکر روس را که سرمست از پیروزىها به جلو مىآمد، بر سر جاى خود متوقّف کند، تبریز بود. تبریزىها جلوى لشکر مهاجم را توانستند بگیرند و یک بار این منطقه از ایران عزیز را نجات بدهند.
نجات آذربایجان از سلطهٔ پیشهوری به دست مردم تبریز
بعد در دوران مشروطیّت، سردار ملّى[4] و سالار ملّى [بودند] که باز سالار ملّى، یعنى باقرخان، مال همان محلّهى «خیابان» و کوچهى «قرهباغىها» است که الان هم همان کوچه و همان محلّه و همان مسجد که در آنجا مردم اجتماع میکردند، به حال خود باقى و موجود است. دوران سالهاى بعد از دیکتاتورى رضاخانى که پیشهورى[5] به کمک شوروى سابق بر این منطقه تسلّط پیدا کرد، آن نیرویى که توانست تبریز را و آذربایجان را نجات بدهد، نیروى تبریزى است؛ اگر تبریزىها نبودند، هیچ نیروى دیگرى نمیتوانست تبریز را و آذربایجان را نجات بدهد.
آغاز حرکت مبارزه با چهلم مردم قم و خدمت همهٔ اقشار به انقلاب
در دوران انقلاب حرکت گردونهى مبارزهى ملّت ایران از چهلمى شروع شد که تبریزىها براى مردم قم گرفتند.[6] فرزندان اسلام، فرزندان قرآن، فرزندان امام در این شهر توانستند پرچم مبارزهى اسلام را بلند کنند و یکسره آذربایجان و تبریز در خدمت انقلاب قرار گرفت؛ دانشجویش، روحانىاش، کاسب بازارىاش، زنانش، مردانش، اهل شهرش، اهل روستایش، کارگرانش، کشاورزانش، حتّى زبانِ گویایش مرحوم شهریار (رحمة الله علیه)، در خدمت انقلاب، در خدمت قرآن و اسلام قرار گرفت. و وقتى ما به دوران انقلاب نگاه میکنیم، عملکرد شما مردم، عملکرد یک جماعت مؤمن و مخلص و نمونه است؛ این را من از نزدیک دیدهام. این شهر، دو شهید محراب[7] تقدیم انقلاب کرد؛ شیراز هم شهید محراب داشت، یزد هم شهید محراب داشت امّا یک شهید محراب؛ تبریز دو شهید محراب در راه اسلام و قرآن قربانى داد. فتنهى «خلق مسلمان»[8] را خود تبریزىها ــ همین جوانان حزباللهى …
پرورش شخصیتهایی چون علامه طباطبایی، علامه امینی و شهریار و بالا بردن اعتبار ایران
… از سوی آدمهایی ــ که نمیتوان درست اینها را مأمور بیگانه دانست لکن به هر حال منحرف بودند و دستی در دستگاههای دولتی زمان طاغوت داشتند ــ تلاش میشد با تکیه بر خصوصیّات قومی، با یک نگاه ضدّ دینی و بهاصطلاح سکولاریستی، یک هویّت غیر اسلامی به آذربایجان بدهند؛ آنچه در مقابل این حرکت اتّفاق افتاد، برای چشمهای بینا درسآموز است. در همان دورانی که این تلاشها انجام میگرفت، تبریز گوهرهای درخشانی از قبیل علّامهی طباطبائی،[4] از قبیل علّامهی امینی،[5] شخصیّت برجستهی ادبی و هنریای از قبیل استاد محمّدحسین شهریار و امثال اینها را تحویل جامعهی ایران داد و نام ایران را، عنوان ایران را، اعتبار ایران را بالا برد. در دستگاههای مختلف اینجوری است.
همترازی جایگاه امامت جمعه با خصوصیات ممتاز مردم مؤمن و شجاع و انقلابی تبریز
انتظار دارم که جایگاه امامت جمعه برای مردم مؤمن و شجاع و انقلابی تبریز، با خصوصیات ممتاز آنان به گونهی شایستهای همتراز باشد و دانش و اخلاص و همدلی و تبیین، محور تعامل با تودههای مؤمن و پرشور مردمی بویژه جوانان قرار گیرد، و ارتباط صمیمانه با علمای اعلام و دانشگاهیان و فرزانگان و مجموعههای انقلابی و همدردی با ایثارگران و ضعفای جامعه، همواره مدّ نظر باشد. توفیقات شما را از خداوند مسألت میکنم.
پرچمداری آزادی ایران با ایستادگی و شجاعت
تبریز با ایستادگی، با مقاومت، با شجاعت نگذاشت تجربههای گذشته تکرار بشود؛ پرچم آزادی ایران دست تبریزیها است؛ این تعجّب ندارد؛ آذربایجان در مقاطع دیگر هم یک چنین حرکتی، یک چنین نمود عظیمی از خودش نشان داده. این تاریخ را باید بدانیم، باید نگذاریم تاریخ فراموش بشود. در یک مقطع دیگر ــ در دورهی طلوع صفویّه ــ همین آذربایجان یعنی همین تبریز و اردبیل و شهرهای آذربایجان …
نمونه و کمنظیر بودن مردم و جوانان تبریز در کشور
برادران عزیز، خواهران عزیز، علما، شخصیّتها، خانوادههای محترم شهیدان، جوانان پُرشور و کمنظیر تبریز! خیلی خوشآمدید. حقیقتاً مردم تبریز، مخصوصاً جوانهای تبریز در کشور نمونهاند و کمنظیرند. خیلی خرسندم از اینکه بحمدالله امسال هم این توفیق را پیدا کردیم که در یومالله بیستونهم بهمن -که حقیقتاً یومالله است، جزو روزهای خدایی است- شما را در این حسینیّه زیارت کنیم.
ستایش مردم مؤمن و شجاع تبریز و مجاهدتهای کمنظیرشان
از جنابعالی انتظار میرود که با سلوک صمیمانه و تلاش خردمندانه با آن مردم مؤمن و پر انگیزه و شجاع که گامهای بلندشان در مجاهدتهای بزرگ در همهی دورانها، کمنظیر است بویژه با قشر جوان انقلابی و پر شور، جایگاه معتبر امامت جمعه را بیش از پیش در خدمت پیشرفتهای فکری و عملی انقلاب قرار دهید.
تحقق سفر به تبریز در پی دعوت آقای شبستری
خب، الحمدللّه سفر تبریز هم به این صورت تحقق پیدا کرد. جناب آقای شبستری در دیداری که در بیست و نهم بهمن با برادران و خواهران آذربایجانی داشتیم، گفتند که بیائید تبریز. خب، آقا بیورن اولدی؛ همانی که فرمودند، همان شد دیگر؛ آمدیم تبریز! امیدواریم خدای متعال ترتیبی بدهد که باز هم بتوانیم به تبریز بیائیم.
پیشروی تبریز در سابقهٔ فرهنگی با داشتن ادیبان و شاعران و متفکران
… و خبرگى است؛ پیشرفت زبان و تطوّر زبان فارسى در حدّ بسیار خوبى است؛ و از این قبیل، چیزهاى زیادى [هست]؛ اینها آن جهات فرهنگى ما است. خب در کشور ما هم همهجا یکسان نیستند؛ بعضى از شهرها از لحاظ سوابق فرهنگى برجستگىهایى دارند؛ [امّا] بعضىها در آن حد نیستند. تبریز جزو آن شهرهایى است که از لحاظ سابقهى فرهنگى هم، با داشتن ادبا و فضلا و شعرا و متفکّرین و روشنفکران و مانند اینها، جزو شهرهاى پیشرو و پیشقدم است؛ حتّى در بعضى از جهات، از همهى شهرهاى ایران پیشروتر است؛ عرض نمیکنم در همهجهت امّا در پارهاى از جهات، اینجور است.
شهر خاطرات مجاهدت و فداکاری در دوران مشروطیت
این شهر پُر از خاطرات مجاهدت و فداکارى است. و من از گذشتگان خود قضایایى را دربارهى حوادث تبریز شنیدهام که آنها خود شاهد آن قضایا بودهاند؛ چه در قضایاى دوران استبداد صغیر که مرحوم شیخ محمّد خیابانى، مرد مبارز و روحانى آزاده، اینجا قیام کرد، و چه در دوران قبل از آن که آغاز مشروطیّت بود؛ [مانند] همین محلّههاى گوناگون تبریز، از جمله محلّهى «خیابان» که عالِم بزرگ آن روز تبریز، مرحوم حاج سیّدحسین خامنهاى که جدّ ما و پدربزرگ ما است، ساکن محلّهى خیابان و کوچهى «قرهباغىها» ــ خیابان محلّه سى و قرهباغلار کوچه سى ــ [بود] مردم میرفتند به …
وجود شاعران قوی و گویندگان خوب
… حتماً استفاده بشود. مثلاً مشهد را من مىشناسم؛ مشهد شهرى است که من در آن بزرگ شدهام و میدانم این شهر، لبالب از هنر و ذوق و شعر و توانایى ادبى [است]؛ استفاده میشود؟ من نمیدانم استفاده میشود یا نه. باید شناسایى کرد؛ باید بروید شناسایى کنید. یا تبریز مثلاً؛ بنده یک سفر رفته بودم چند سال قبل از این تبریز،[4] مرحوم شهریار ــ خدا رحمتش کند ــ یک جلسهاى با ما داشت، یک جمعى از این شعراى تبریز را دعوت کرده بودند، من دیدم یک عدّه شعراى قوى، خوب، واقعاً شاعر خوب [حضور دارند]. بنده اصلاً خبر نداشتم که تبریز اینهمه شاعر دارد؛ با اینکه من به یک معنا ترکزبان هستم و ترکى میفهمم و صحبت میکنم و احساس خویشاوندى میکنم با آنها، رفتوآمد هم داشتم، در عین حال من نمیدانستم که اینقدر اینجا پُر از اینهمه شاعر و اینهمه گویندهى خوب و این قبیل افراد است. اینها را باید شناسایى کرد، باید پیدا کرد، از وجودشان استفاده کرد. در حوزههاى علمیّه گاهى افراد خیلى خوبى هستند؛ در حوزهى علمیّهى مشهد افراد بسیار خوبى هستند و در جاهاى دیگر همینجور.
حماسهٔ مردم تبریز در سالهای ۵۸ و ۵۹
… آمریکائیها نمیتوانستند این حقیقت را تحلیل کنند؛ این را یک خودی، یک ایرانی، یک آشنا به طبیعت روحانیت میتوانست بفهمد؛ این را به آنها یاد دادند؛ لذا سعی کردند در قم زمینهی فتنه را فراهم کنند. من چون نمیخواهم از کسی اسم بیاورم، اسم نمیآورم و عبور میکنم. در همان سال ۵۸ و ۵۹، هم مردم قم، هم مردم تبریز حماسه آفریدند؛ نه فقط حماسهی آمدن توی میدان و مشت گرهکردن، بلکه حماسهی معنوی، حماسهی شعور، حماسهی تحلیل درست. بعد از رحلت امام هم به شکل دیگری همین اتفاق در قم افتاد. اینجا هم مخالفین و دشمنان - عمدتاً دشمنان بیرون مرز؛ اصل آنهایند - طراحی کرده بودند که بتوانند این …
مردم تبریز مظهر انگیزه و روحیهٔ انقلابی در طول زمان
خوشامد عرض میکنم به همهی برادران و خواهران عزیز که در این مناسبت بسیار باشکوه و فراموش نشدنی - یعنی مناسبت بیست و نهم بهمن تبریز - این راه طولانی را طی فرمودید، قبول زحمت کردید و حسینیهی ما را منور کردید. حقیقتاً نفَس گرم شما، زبان گویای شما، انگیزههای غیر قابل سکون و سکوت شما، که در همهی موارد محسوس بوده است، فضای حسینیه را امروز گرم و گیرا و انقلابی کرد؛ همچنان که در طول زمان، همیشه مردم تبریز مظهر همین خصوصیات برجسته بودهاند.
ستایش مردم انقلابی، پرشور و باایمان تبریز
اکنون که امام جمعهی محترم تبریز پس از سالها خدمت سودمند و تلاش صادقانه و مجاهدتآمیز در میان مردم انقلابی و پرشور و با ایمان آن شهر عزیز، برای خدمات علمی به حوزهی عالیمقام قم منتقل میشوند، جنابعالی را که برخوردار از شایستگی علمی و عملی، و خود فرزند صالح آن شهر علم و فرهنگ میباشید و در ادارهی حوزههای علمیه و فعالیتهای خطیر دینی و سیاسی دارای سوابق درخشان هستید به نمایندگی ولی فقیه در استان و امامت جمعهی تبریز منصوب میکنم.
مرکز شور و عشق و مجاهدت فداکارانه
… نقطهى روشن عشق و محبّت ما عبارت است از عنصر عزیز و بىهمتاى بسیج. و بنده در فکر این بودم که در یک جمعى از بسیجیان شرکت بکنم و علاقهى خودم و امید خودم به بسیج را، یک بار دیگر روبهرو با آنها در میان بگذارم؛ الحمدلله که آنچه میخواستیم، در تبریز پیش آمد. تبریزى که مرکز شور و عشق و مجاهدت فداکارانه است؛ و بسیج تبریز همان عنصر باارزشى است که به طور عمده در قالب لشکر عاشورا و شاید بعضاً در غیر آن، در میدان نبرد در طول سالهاى جنگ تحمیلى آن کارهاى درخشان را انجام دادند. بسیارى از سرداران لشکر عاشورا هم بسیجى بودند؛ همهى سپاهیان برجستهى ما هم، در درجهى اوّل، …
امید به پیشروی اهل فرهنگ تبریز در این میدان
… روزى است که همهى [افراد] داراى استعداد میتوانند در زمینهى فرهنگى کار کنند؛ کارِ نکرده هم زیاد است و باید انجام بگیرد. این، آن چیزى است که من امروز براى خطاب به همهى اهل فکر و فرهنگ و هنر و ادب و دانش و معلومات و معارف عرض میکنم و آن را یک چیز لازم میدانم. البتّه شما جایگاه خودتان را دارید، شما تبریزى هستید، شما جزو پیشروان هستید و انشاءالله که در این میدان هم جزو پیشروان باشید.
شهر قهرمانپرور، شهر شهیدان و مجاهدتهای تاریخی
از خداى متعال بسیار سپاسگزارم که این توفیق را به بنده عنایت فرمود که یک بار دیگر به شهر قهرمانپرور تبریز، شهر شهیدان، شهر مردان بزرگ، شهر مجاهدتهاى تاریخى و بهیادماندنى بیایم و شما مردم عزیز را، چه مردم شهر تبریز و چه برادران و خواهرانى که از بعض شهرها یا روستاهاى نزدیک به تبریز تشریف آوردهاید، ملاقات کنم.
احتمال بزرگتر بودن تبریز از تهران در دوران مشروطه
… عبادت اینها و بقیّهى مسائلشان و بعد هم مسائل سیاسى در این شهر بزرگ داستانها و ماجراهایى دارد؛ یک عدّه از علماى تبریز در طرف مشروطه، یک عدّه در طرف ضدّ مشروطه؛ هر دو دسته هم از علما، هر دو دسته هم عالِم، مجتهد، فقیه و داراى مرید و دوستان و علاقهمندان. شهر باعظمت تبریز هم با آن جمعیّت زیاد و آن فضاى وسیع آن شهر ــ که شاید در ایران در آن وقتها، اوّلشهر بوده است؛ از تهران هم شاید آن زمانها بزرگتر بوده است ــ محلّ قضایاى گوناگون و اختلافات فراوان در قضایاى مشروطیّت [بوده است که] بخش مهمّى [از آن] به خاطر اختلافات همین علماى بزرگ، همین شخصیّتهاى معروف [بود]؛ یک طرف امامجمعه[7] و شیخ سلیم،[8] شیخالاسلام[9] و ثقةالاسلام[10] و دیگران، یک طرف هم آمیرزا حسن مجتهد و بقیّهى علما؛ قبل از آنها یک جور، بعد از آنها یک جور. البتّه به نظر این بندهى حقیر، سعى همهى آنها مشکور است؛ زیرا که فقیه بودند و به وظایف خودشان عمل …
گواهی تبریز بر حضور صادقانهٔ روحانیت از ۱۵ خرداد تا چهلم شهدای قم
… بودند که براى مردم حرف میزنند یا قلم میزنند یا فکر میکنند امّا از راه مردم کناره گرفتند. دربارهى آنها در تاریخ ما و در تاریخ انقلاب هم ــ در آینده هم همین جور است ــ قضاوت خوبى نخواهد شد. روحانیّت به فضل الهى از روز اوّل، با دل و جان وارد این میدان شد. همین شهر تبریز شما، شاهد قضایاى بسیارى بود؛ چه در اوّل انقلاب، چه در قضایاى پانزدهم خرداد، چه در طول این چندین سال، چه در قضایاى قُبِیل[27] پیروزى انقلاب، که از آن چهلم پُرشکوه و پُرسطوت که تبریزىها گرفتند براى شهداى قم[28] شروع شد؛ در همهى این مراحل روحانیّت به فضل الهى داراى قدمِ صدق بود؛ و این بسیار چیز باارزشى است. البتّه بحمدالله آن کسانى هم از مسئولین کشور که از جملهى روحانیّون هستند، انصافاً خوب امتحان دادند. البتّه وظیفهى روحانیّت قبول مسئولیّت ادارهى کشور نیست؛ روحانیّت وظیفهى مشخّصى دارد امّا اگر شغلى از مشاغل و مسئولیّتى بزرگ و …