تقسیم صد سال اخیر به سه دوره برای مقایسهٔ آزادی زنان و مردم
پس ما سه قطعه از زمان را، که خیلی از آن را، بعضی از آن را شما [میدانید] و همهاش را در تاریخ ثبت شده و میشود. این صد سال اخیر سه قطعه دارد. از اول، صد سال تا زمان مشروطه. و بعد از مشروطه تا زمان محمد رضا خان یک قطعه حساب بکنید؛ و وضع آن وقت و آزادی زنها در آن وقت و آزادی مردم در آن وقت. با اینکه آن وقت هم حکومتش فاسد بود، آن را حساب کنید. یک قطعه هم از بعد از رفتن این رژیم، یا در حال شکست این رژیم که دیگر نمیتوانست کاری بکند، تا حالا هم یک قطعه حساب بکنید. یک قطعه هم در زمان رژیم؛ از زمانی که رضا خان کودتا کرد، تا زمانی که رژیم از بین رفت؛ …
پنجاه و چند سال اخیر بدترین دوران تاریخ کشور و هجوم همهجانبهٔ بیگانگان
آنکه ما یادمان است [در این] پنجاه و چند سال، بدترین اوقات را مملکت ما گذراند، بدترین اوقات تاریخ ما بود؛ یعنی از همه اطراف به ما هجوم آورده بودند، به مملکت ما هجوم آورده بودند. همه قشرها را بعد از مطالعه در خدمت گرفته بودند؛ و ما را از خودمان بکُلی تهی کرده بودند. باید ما، نه ما تنها، شرق باید، شرق که خودش را که گم کرده پیدا کند. اینها با تبلیغات خودشان ما را همچو به غرب برگرداندند و غربزده کردند که همه چیز خودمان، همه مفاخر خودمان، …
ستم دوهزار و پانصدسالهٔ جاهطلبان حاکم بر جامعه
… هم هست، در همه جای مملکت ما هست. و توقع این را نداشته باشید که یک درد پنجاه و چند ساله به چند روز و چند ساعت و چند وقت و چند ماه و چند سال معالجه بشود. شما ملاحظه کنید، یک کسی که یک ربع ساعت سرماخوردگی برایش پیش میآید یک ماه گاهی احتیاج به معالجه دارد. و یک جامعهای که دو هزار و پانصد سال زیرِ یوغ اشخاصی بوده است که برای خودشان میخواستند جاه و مقام درست کنند و ظلمشان بر جامعه از همه طرف بوده است.