رفتن به محتوای اصلی

بوروکراسی

نام‌های دیگر: بوروکراسی اداری، دیوان‌سالاری، مقررات دست‌وپاگیر، مقررات زائد، مقررات‌زدایی، کاغذبازی، کاغذبازی اداری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

لایه‌های اداری، کاغذبازی و اثر آن بر اجرای کارها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و اعضاى هیئت دولت— ۱۳۷۰/۰۶/۰۳

سیر زمانی

از ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۳
۱۳۷۰۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

علاجِ راهِ دراز و پُرپیچ‌وخم فرایندهای اداری. یک وقتی یک تعدادی از همین مسئولین و فعّالین بخشهای مختلف اقتصادی پیش من آمدند و یکی از آنها گفت برای گرفتن یک مجوّز، تعداد زیادی مرکز وجود دارد که باید به اینها مراجعه کنیم که [چون] چند سال گذشته، متأسّفانه من تعدادش یادم نیست؛ اینها باید اصلاح بشود. حالا در یک بخشهایی یک پنجره‌ی واحدی درست شده[10] که بسیار خوب است، این بسیار مفید است؛ در بخشهای مختلف باید این کار انجام بگیرد؛ یعنی فرآیندهای اداری برای کسب مجوّز، برای رفع اشکالات مردمی که مشغول کسب و کار هستند، بایستی اصلاح بشود، راه‌ها کوتاه بشود و مقرّرات‌زدایی بشود. معنایش مراقبت‌زدایی نیست؛ مراقبت باید وجود داشته باشد امّا این راه‌های پُرپیچ‌وخم بایستی برداشته بشود.

ریشهٔ مشکلات توزیع نفت و خدمات در بوروکراسی و ضعف دستگاه اجرایی

… یک وقت [در مورد] امکانات دستگاه است که خب امکانات دستگاه که قابل کم و زیاد شدن نیست با این حرفها. بالاخره دستگاه یک مقدارى پول دارد، یک مقدارى امکانات دارد، یک مقدارى نفت فراهم میکند. این را که نه با دعا، نه با دعوا، نه با شوخى، با هیچ چیز نمیشود کارى کرد. آنچه اشکال ایجاد میکند که ما از همان [چیزی] که داریم نتوانیم نفت را به مردم بدهیم، مشکلاتِ بوروکراسى و اشکالات ادارى و ضعف دستگاه اجراکننده است که برمیگردد به این بوروکراسى. یا مثلاً فرض کنید راجع به هواپیما و بلیت هواپیما و از این چیزها دیدم که صحبت میشود. خب مشکل ما این نیست که ما چند طیّاره داریم. حالا همان که داریم، همان است دیگر؛ بیشتر از اینکه از آن موجودى نمیشود کار کشید؛ [امّا] از اینها استفاده‌ى بهینه نمیشود به ‌خاطر …

دستگاه اجرایی ابزار اجتناب‌ناپذیر رسیدن به هدف و خطرناک بدون مراقبت

… ده سال، دوازده سال سابقه‌ى کار اجرائى داریم، هنوز بوروکراسى را نشناخته‌ایم. ما در سخنان دیگران و کلام کسانى که بوروکراسى‌هاى عظیم معروف پنجاه‌ساله و شصت‌ساله و صدساله را تعریف میکنند، بوروکراسى را مى‌شناسیم؛ که در بسیارى از موارد منطبق با وضع خود ما هم هست. این ماشین اجرائى ضمن اینکه یک دستگاه اجتناب‌ناپذیر است، اگر از آن مراقبت نکنید چیز خطرناکى خواهد شد. این همان چیزى است که شما را میتواند به سهولت و سرعت به هدفها برساند، که اگر دستگاه اجرائى نباشد، دستهاى شما نباشد، شما به هیچ هدفى نمیتوانید برسید؛ در عین‌ حال همین ماشین میتواند شما را تا ابد یعنى تا وقتى که اراده بکند، از رسیدن به آن هدفى که دنبال آن هستید باز بدارد؛ بسته به این است که ترکیب این مجموعه چگونه باشد؛ و مهم‌تر از آن، نظارت شما بر این مجموعه چگونه باشد؛ اگر به آن نظارت کردید و رسیدید، در اختیار شما قرار خواهد گرفت و اگر از آن غفلت کردید، شما در اختیار او قرار خواهید گرفت و هر چه [هم] خوب باشید، از عهده‌ى آن …

نرسیدن دستور وزیر و دولت به اجرا به سبب مانع‌تراشی یک نفر

… به آن مهر امضا و اجرا زده باشند، و یک نفر مانع بشود از انجام آن کار؛ یک نفر! شماها هر کدام که مدّتى در کار اجرائى بودید، این را تصدیق میکنید. هر کسى با دستگاه اجرائى سروکار هم داشته باشد، این را تصدیق میکند، یعنى مراجعین به دستگاه اجرائى میفهمند این را. یک چیزى است که وزیر خواسته، دولت خواسته، دستور داده شده امّا نمى‌آید؛ با این کانال‌کشى به این عظمت که آب را هم از آنجا ریخته‌اند و دارند پمپاژ هم میکنند، از این لوله آب بیرون نمى‌آید؛ یک ریگى آن وسط در کفش کسى است و این کانال را سد کرده. علاج این، فقط هم نظارت شما است.