در دورانى که پیغمبران مبعوث میشوند، وضع انسانها به این کیفیّت است؛ یعنى از لحاظ مادّى وضع مردم بد است. گیرم عدّهاى از مردم نانِ بخور و نمیرى هم پیدا بکنند، امّا عامّهى مردم، هیئت جمعىِ جوامع بشرى در زیر فشار قدرتها است، در زیر فشار مکندگان سرمایههاى مادّى و معنوى انسان است. فرعونها، نمرودها، ابوجهلها که بر مردم حکومت میکردند ــ مثل قدرتهاى مادّى امروز ــ آن چنان مردم را در زندگى تلخ و زهرآگین نگه میداشتند که مردم از همهى مواهب مادّى و معنوى محروم بودند. حکومت، حکومت طغیان؛ حکومت، حکومت هوسها؛ حکومت، حکومت انسانهاى آلوده و ناپاک؛ از لحاظ معنویّت و اخلاق هم انسانها در انحطاط مطلق اخلاقى. پیغمبر در یک چنین زمینهاى مبعوث میشود. بعثت پیغمبر اسلام هم در یک چنین زمینهاى بود. مردم مکّه و جزیرةالعرب را در دوران بعثت پیغمبر اسلام، اگر در تاریخ بخوانید و مطالعه کنید، مىبینید از همه جهت در سختى بودند؛ گرسنگى در میان آن مردم رواج داشت، تبعیض فراوان بود، آزادى اصلاً نبود، اخلاق و معنویّت در میان آن مردم وجود خارجى نداشت، جنگ و اختلاف بر سر هواها و هوسها در میان آنها برافروخته بود. در یک چنین زمینهاى است که پیغمبر ظهور میکند، مبعوث میشود. بعثت پیغمبر یعنى برانگیختگى پیغمبر؛ آن انسان والایى که خدا او را از میان انسانها بر طبق معیارها و ملاکها انتخاب کرده است، با نهیب الهى بلند میشود، بیدار میشود، برانگیخته میشود، بعد او نهیب میزند تا انسانها بیدار بشوند، تا انسانها برانگیخته بشوند، مردم را از همهى آن اسارتها آزاد میکند؛ وَیَضَعُ عَنهُم اِصرَهُم وَالاَغلٰلَ الَّتی کانَت عَلَیهِم. در این آیه، اسارتهاى مادّى و معنوى هر دو را میگوید؛ زنجیرها را، غلها را از دست و پاى انسانها پیغمبر باز میکند؛ اسارت معنوى را از مردم میگیرد. وَ یُعَلِّمُهُمُ الکِتٰبَ وَ الحِکمَةَ وَ یُزَکّیهِم؛[6] مردم را تزکیه میکند، اخلاق به مردم میدهد، آموزش به مردم میدهد، جهالت را از مردم میگیرد، انسان را از محدودهى تنگ دیدگاه مادّى بیرون مىآورد. عرب در دوران قبل از ظهور پیغمبر در جزیرةالعرب به هیچ چیز فکر نمیکرد، مگر چهاردیوارى محدود و محصور زندگى مادّى خود، [امّا] اسلام آمد به او یک افق دید وسیع داد؛ او را به جاى اینکه به خود و به منافع محدود خود فکر بکند، به فکر اصلاح عالم انداخت؛ اسلام آمد از انسانهایى جاهل، انسانهایى بزرگ، فداکار، ایثارگر، انسانهایى که پرچم آزادى بشریّت را به دست گرفته بودند، ساخت؛ و لذا بود که بزرگترین دشمنى که در مقابل پیغمبران و پیغمبر ما ایستادگى و مقاومت میکردند، همان کسانى بودند که انسانها را به آن اسارتها دچار کرده بودند. همهى کسانى که شهوت را در انسانها تحریک میکنند، انسانها را به شهوترانى دعوت میکنند، با بعثت پیغمبران مخالفند؛ همهى کسانى که اموال مردم را غارت میکنند، با بعثت پیغمبران معارضند؛ همهى آن حکّام و زمامدارانى که میخواهند بر مردم بِزور حکومت کنند و نظام سیاسى جوامع را در اختیار بگیرند، با پیغمبران دشمنند؛ همهى طاغوتها، همهى شیطانهاى بزرگ و کوچک با پیام بعثت و پیام اسلام مخالفند. بعثت یعنى حرکت الهى بشر براى رها کردن خود، براى رستگار کردن خود از زندانهایى که قدرتها و طاغوتها و شیطانها براى او به وجود آوردند؛ لذا در این آیه میفرماید: اُولئکَ هُمُ المُفلِحون؛ آن کسانى که به پیغمبر ایمان مىآورند، بعثت را قبول میکنند، زنجیر اسارت را باز میکنند، استقلال و آزادى الهى را که پیغمبر و بعثت به آنها هدیه کرده است، میپذیرند، اینها مفلحند، رستگارند، آزادشده هستند. این، مجمل معناى بعثت است.بعثت
نامهای دیگر: مبعث، بعثت پیامبر اکرم (ص)
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
برانگیخته شدن پیامبر اکرم (ص) و انبیا و اهداف و آثار آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران به مناسبت عید مبعث— ۱۳۶۴/۰۱/۳۰
سیر زمانی
از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۴۱۳۶۴۱۴۰۴
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
بعثت را به عنوان نهضت رهایى و نجات انسان میشود نامگذارى کرد؛ منتها رهایى و نجات همهجانبه، نه فقط به معناى به دست آوردن نان. آن نهضتهایى که میخواهد مردم را فقط از چنگ فقر نجات بدهد، خوب است امّا محدود است، کوچک است. آن نهضتهایى که میخواهد انسانها را فقط از شرّ یک رژیم یا چند نفر آدمِ خاص که ظلم میکنند، خلاص کند، البتّه خوب است امّا محدود است. نهضت حقیقى و شایسته و بزرگ، آن نهضتى است که میخواهد انسانها را به شکل همهجانبهاى آزاد کند؛ هم از لحاظ مادّى، تا در میان مردم دیگر فقر نباشد، تبعیض نباشد، استثمار نباشد، بدبختى نباشد، وابستگى نباشد، مردم آزاد باشند، مستقل باشند، باشخصیّت باشند، تحقیر نشوند؛ و هم از لحاظ معنوى، یعنى انسانها فکر درست داشته باشند، بینش و بصیرت کامل داشته باشند، جهانبینى صحیح الهى را فرا گرفته باشند، راه زندگى را از فرستادگان خدا و مبعوثان الله تعلیم گرفته باشند و داراى اخلاق و فضیلت باشند؛ این نهضت حقیقى است. البتّه [فرق] بعثت پیغمبر با بعثتهاى دیگر که قبل از پیغمبر در طول تاریخ بشر اتّفاق افتاده، این است که مخاطبان این بعثت، زمان معیّنى از تاریخ ندارند. بعثت حضرت موسىٰ بعثتى بود که مخاطبانش فقط آن مردمانى بودند که تا قبل از نبوّت عیسىٰ به این دنیا آمده بودند؛ و مخاطبان بعثت حضرت عیسىٰ آن مردمى بودند که تا قبل از ظهور نبوّت خاتمالانبیا در این دنیا آمده بودند. امّا مخاطبان بعثت پیغمبر اسلام حد و مرز ندارند؛ نه طبقهى خاصّى از مردم، نه کشور خاصّى از کشورهاى دنیا، و نه زمان خاصّى از زمانها؛ مال همهى انسانها است در طول تاریخ.بعثت برای ما عید است. یعنی یک حرکت دوباره است. یک حرکت نوین است. این، معنای عید است. به یادآوردن آن چیزی است که قرنهای متوالی از یادهای ما رفته بود و امروز مسلمین، به برکت اسلام میتوانند حیات دوباره پیداکنند.شاهدها (۱۹۰ پاراگراف)
لزوم قدرشناسی، تأمل و درسگرفتن مسلمانان از بعثت برای آینده
ما مسلمانها البته باید قدر بدانیم؛ باید در پدیدهی بعثت بیندیشیم؛ باید از آن درس بگیریم؛ باید این گذشتهی پُرفروغ را چراغی کنیم برای راه آیندهی دشوارِ خودمان که در پیش داریم.نیاز امروز بشریت به درسهای بعثت در برابر ظلم و سلطهٔ طاغوتها
عید شریف مبعث را به امّت بزرگ اسلامی و به ملت عزیز ایران و به همه حضّار محترم این جلسه تبریک عرض میکنم. بزرگداشت مبعث، بیش از آنچه صرفاً تجلیل از یک خاطره گرامی باشد، مطرح کردن درسهای بزرگ بعثت پیغمبر است که امروز همه بشریّت - بخصوص جامعه مسلمانان - به آنها نیاز دارد. امروز بشریّت از سلطه قدرتهای طاغوتی، از ظلم، تبعیض، فساد و تسلّط هوسهای گروههای خاص بر زندگی مردم رنج میبرد. امروز زندگی بشریّت، دستخوش اهواءِ انسانهایی است که از معنویّت بویی نبردهاند و بر وجود آنها، هوسها و اهواء حاکم است. بشریّت، امروز بیش از همیشه به پیام بعثت نیاز دارد.آغاز راه نو برای بشر در دنیای مادیگرا و ظالم
این عید بزرگ را به همه امّت اسلامی و به ملت شریف ایران و به حضّار محترم این مجلس، بخصوص میهمانانی که از کشورهای اسلامی دیگر در این جلسه تشریف دارند، تبریک عرض میکنم. بعثت نبىّ اکرم برای بشر آغاز راه نوی بود. دنیای محیطِ بر آن پیام و محل پیدایش این پیام، دنیای بسیار بد و غیر قابل تحمّلی بود؛ دنیای گرایش و جذب مادّیات شدن، دنیای خوی حیوانی، دنیای بیمهارىِ قدرتمندان و زورمندان و زورگویان، دنیای تبعیض و فساد و ظلم و شهوترانىِ بیبندوبار. این وضعیت، مخصوص منطقه حجاز نبود؛ آن دو دولت بزرگی هم که منطقه عربستان را احاطه کرده بودند - یعنی ایران ساسانی و امپراتوری روم - دچار همین مشکلات بودند.پرچم علم، حکمت، عدل و اخلاق و پاسخ به همهٔ نیازهای بشر
… دعوت اسلامی در حقیقت گسترش و پراکندن حکمت در سراسر عالم و در طول تاریخ است؛ همچنان که بعثت، پرچمداری و برافراشته شدن پرچم عدل است؛ یعنی در میان مؤمنین، بندگان خدا و آحاد بشر، عدالت استقرار پیدا کند؛ همچنان که رسالت، برافراشتن پرچم اخلاق والای انسانی است؛ «بعثت لأتمّم مکارم الاخلاق».[3] خدای متعال خطاب به پیغمبر میفرماید: «و ما أرسلناک الّا رحمة للعالمین»؛[4] یعنی همه چیزهایی که بشر - در همه زمانها، در همه شرایط و در هر نقطه عالم - به آن نیاز دارد، در این بعثت گنجانده شده است؛ یعنی علم و معرفت، حکمت و رحمت، عدل و برادری و برابری؛ چیزهای اساسیای که جریان زندگىِ سالم انسان به اینها وابسته است. حتی با این که در اسلام، جهاد مقرّر شده است، و جهاد یعنی مبارزه با زورگویی و تجاوز - البته بعضی کسان به طور بدخواهانه، اسلام را به خاطر حکم جهاد، دینِ شمشیر معرفی کردند - اما همین اسلام میفرماید: «و إن جنحوا للسّلم فاجنح لها و توکّل علی اللَّه»؛[5] یعنی باز …هدف بعثت: خارج کردن انسانها از ظلمات به نور
حرکت بعثت نبوی، راه نویی در مقابل بشر گذاشت؛ «هوالّذی یصلّی علیکم و ملائکته لیخرجکم من الظّلمات الی النّور»[1] . بعثت برای این است که انسانها را از ظلمات خارج و به نور هدایت کند. این ظلمات شامل همه تاریکیهایی است که در سطح جهان، در فضای زندگی انسانها و در همه تاریخ به وجود میآید؛ ظلمات شرک و کفر، ظلمات جهل و حیرت، ظلمات ستم و بیعدالتی و تبعیض، ظلمات دوری از اخلاق اسلامی و آلوده شدن به لجنزار فساد اخلاقی، ظلمات برادرکشی، ظلمات بدفهمی …روز مبعث بزرگترین روز تاریخ به سبب عظمت مخاطب و مأموریت
… اسم اعظم الهی وجود مبارک اوست و هم از این جهت که آن مأموریتی که بر دوش این انسانِ بزرگ گذاشته شد - یعنی هدایت مردم به سوی نور، برداشتن بارهای سنگین از روی دوش بشر و تمهید یک دنیای مناسبِ وجود انسان و بقیه وظایف لایتناهی بعثت انبیا - وظیفه بسیار بزرگی بود. یعنی هم مخاطب بزرگترین است؛ هم وظیفه بزرگترین است. پس، این روز بزرگترین و عزیزترین روز تاریخ است.بعثت پیامبر اکرم (ص) برترین حادثهٔ تاریخ بشر و لزوم اندیشیدن مسلمانان دربارهٔ آن
… در میان انسانها، عادات خوب و بسیارى از این مقوله، اگر ظاهراً هم به ادیان متّصل نباشد، در ریشهى اصلى، جوشیدهى از ادیان الهى و معارف الهى و در رأس آنها بعثت نبىّ مکرّم اسلام است؛ لکن در عین حال همهى بشریّت در آینده هم بیشتر از این برکات استفاده خواهند کرد. بنابراین بزرگترین، مهمترین، برجستهترین حادثه در تاریخ بشر، این بعثت است. جا دارد که مسلمانها دربارهى این حادثه بیشتر بیندیشند.پیام مبعث در قرآن: خارج کردن مردم از ظلمات به نور
پیام مبعث در قرآن را میشود در بخشهاى برجستهاى جستجو کرد که دو قسمت از این پیام عظیم را من اشاره میکنم تا ببینید چقدر [مبعث] براى ما انسانها مهم است و چطور در مقابل ما برنامه و راه قرار میدهد. یکى پیامی است که در آیاتى از قرآن به آن اشاره شده است، از جمله این آیه که میفرماید: بِسمِ الله الرَّحمٰنِ الرَّحیمِ * الٰر کِـتٰبٌ اَنزَلنٰهُ اِلَیکَ لِتُخرِجَ النّاسَ مِنَ الظُّلُمـٰتِ اِلَی النّور؛؛[2] پیام خروج از ظلمت و ورود به نور. نور و ظلمت چیزى نیست که در بخشهاى مختلف براى انسان قابل اشتباه باشد. ظلمات جهل، ظلمات عادات زشت، ظلمات خُلقیّات بد، ظلمات فتنههاى میان افراد بشر، ظلمات خرافاتى که بر ذهنهاى انسانها حاکم میشود و پنجه مىاندازد و آنها را از راه مستقیم منحرف میکند، ظلمات ظلم، …بعثت پیامبر اسلام بزرگترین حادثهٔ تاریخ بشر
حقیقتاً در یک ارزیابی واقعبینانه باید گفت آنچه که در مثل امروزی اتّفاق افتاد - در لحظه بعثت نبىّ مکرّم اسلام - بزرگترین حادثهای بود که در تاریخ بشر اتّفاق میافتاد و تأثیر خود را در زندگی بشر میگذاشت. قضیه بعثت، قضیه خیلی عجیب و مهم و پرماجرا و قابل بررسی و تأمّل و دقّت است.خصوصیات بینظیر بعثت خاتم پیامبران در میان بعثتهای انبیا
البته همه بعثتها همین طور است. همه انبیای الهی در آزمایش خودشان در مورد بعثت، یک مرحله مهمّی را گذراندند. در هنگام بعثت حضرت موسی، حضرت عیسی، حضرت ابراهیم و دیگر پیغمبران بزرگ، کار عظیمی انجام گرفته است؛ لیکن بعثت خاتم پیامبران، خصوصیاتی دارد که برای آن نظیری نمیشود پیدا کرد.لحظهٔ بعثت حلقهٔ وصل عالم مادی به عالم غیب و قدم اول راه
… اکرم صلیاللَّه علیه و آله و سلّم جوشید و جاری شد، مسیر مهمّی دارد. یعنی مسأله به همین جا خاتمه پیدا نمیکند که ازطرف پروردگار، حقیقت و نوری در قلب یک انسان ممتاز، برجسته و استثنایی درخشید. این، قدم اوّل و اوّل کار است. البته مهمترین بخش قضیه هم، همین است. درخشیدن این نور در قلب مقدّس و مبارک پیغمبر و تحمّل مسؤولیت وحی از طرف آن بزرگوار، همان قسمتی است که به طور صریح، عالم خلقت، عالم وجود انسان و دنیای مادّی را به معدن غیب وصل میکند. حلقه وصل این جاست. اگر چه همیشه برکات الهی در طول این روندی که عرض خواهیم کرد، نسبت به بشر و نسبت به این راه وجود دارد؛ لیکن حلقه وصل در همان لحظه بعثت است که از عالم غیب، سرچشمه حقایق الهی و سرچشمه بعثت - که خود این یک کلمه کافی است - به روح مقدّس پیغمبر سرازیر و جاری میشود و بر قلب مقدّس پیغمبر میجوشد. پس قدم اوّل، تحقّق این بعثت است.کمال مکارم اخلاق هدف اصلی بعثت و مقدمه بودن بقیه
این «انّما» خیلی معنا دارد. یعنی اساساً بعثت من برای این است؛ هدف این است؛ بقیه مقدّمه است. «لاتمّم مکارمالاخلاق»؛ تا اینکه مکارم اخلاق، در میان بشر و افراد جامعه، در میان انسانها و این امّت کامل شود؛ رشد پیدا کند و همه از آن برخوردار شوند و انسان شویم.متذکر کردن انسانها و ایمان به غیب، نخستین هدف بعثت
… و صاحب اختیارِ از غیب بودن. این، اصل قضیه است؛ که باز تعبیر دیگر قرآنی، همان «ایمان به غیب» است: «الّذین یؤمنون بالغیب.[4] » در این ظواهرِ مادّىِ زندگی غرق نمیشوند. زندگی را در همین خور و خواب، شهوات، تمایلات انسانی، قدرت، ریاست و امثال اینها، خلاصه نمیکنند. این، اوّلین هدیه بعثتها به انسانها و اوّلین هدف پیغمبر است؛ که آنها را متذکّر کند و به آنها ایمان بدهد؛ آن هم ایمان به غیب.ایجاد محیط سالم زندگی بدون ظلم، دومین هدف پیامبر
هدف دومی که پیغمبر، از لحظه اوّل بهدنبال آن بوده است، عبارت است از ایجاد یک محیط سالم و صحیح برای معیشت انسان و زندگی انسانی. یعنی دنیایی که در آن، ظلم و دریده شدنِ ضعیف بهوسیله قوی نباشد. دنیایی که در آن، ناکامی مطلق برای ضعفا و قانون جنگل نباشد. یعنی همان چیزی که در اصطلاحات قرآن، حدیث، و اصطلاحات دینی، به آن «قسط و عدل» گفته میشود. یعنی بزرگترین آرزوی بشر. بزرگترین آرمان بشر از اوّل تاریخ انسان (یعنی از آن زمانی که انسانْ تعقّلی یافته و فکری به سراغ او آمده، و به زندگی خود، نظم و ترتیبی داده است) تا …پیام بعثت حرکتی سازنده و درس برای امروز، نه قراردادی اجتماعی
پس، نکتهای که بنده امروز خواستم عرض کنم این است که پیام بعثت، برای خود ما یک پیام سازنده و یک درس است. این پیام، صرفاً یک قرارداد اجتماعی نیست؛ بلکه یک حرکت است و بیش از همه، مسؤولین نظام باید خودشان را به این حرکت آرایش دهند. هر یک از ما که در این نظام، مسؤول هستیم باید تسابق به این حرکت کنیم. البته آحاد انسانها مسؤولند؛ منتها خصوصیت ما این است که مسؤولیتِ جمع کثیری را بر دوش داریم و این بار، سنگینی میکند. اوّلین مسأله این است که ما بکوشیم فراتر از یک امر قراردادی حرکت کنیم. این …نیاز بشریت به بعثت و حکمت الهی در انتخاب مکان آن
… حقیقتاً بیش از آن مقدارى است که امثال بنده بتوانیم دربارهى آن سخن روشنگرى را بیان کنیم، لکن از لحاظ تأثیر بعثت در زندگى انسان و در انسانیّت در ادوار مختلف تاریخ، یک نکاتى در آن هست که دربارهى آنها میشود حرف زد. بعثت در روز اوّل در یک خلأ به وجود آمد؛ بشریّت واقعاً محتاج آن بعثت بزرگ بود. خداى متعال هم بر طبق حکمت بالغهاش مکان این انگیزش عظیم و این واقعهى بزرگ را جایى قرار داد که مفاهیم واقعى بعثت بدون آلوده شدن به مفاهیم رایج و دایر آن روز، هم در دنیاى آن روز شناخته بشود و هم در تاریخ، صحیح بماند؛ و خود این یک نکتهاى است که ممکن بود بعثت آخرین، فرض بفرمایید در روم آن روز، در یونان آن روز، در کشورهاى پیشرفتهى آن روز اتّفاق بیفتد. در دنیا تمدّنهاى بزرگى در زمان بعثت بودند؛ ملّتهایى بودند که از فلسفه و معارف بشرى و آگاهىهاى مدنیّتى و مانند اینها بهره …دائمی بودن بعثت خاتمالانبیا برای پرکردن خلأ معنوی بشر
این بعثت یک امر دائمى براى بشر است و این، خصوصیّت بعثت خاتمالانبیا (صلّى الله علیه و آله و سلّم) است؛ یعنى هر وقت که زمینهى عالم و زندگى بشر از معنویّت تهى بشود، همین معارفى که قرآن کریم به آن ناطق است، میتواند در هر زمانى که باشد بیاید آن خلأ را پُر کند. یک نیرویى در درون این مجموعهى قانونى و مجموعهى معارف وجود دارد و کیفیّت معارف اسلامى آنچنان کیفیّتى است که در همهى شرایط میتواند خلأهاى معنوى را پُر کند و به بشریّت امکان زیستن در فضاى معنوى را بدهد. امروز هم یکى از همان شرایط است.درس بعثت: پیامآوری سخن نو و نخستین عملکننده بودن به آن
برادران و خواهران عزیز من در این مجلس و در سرتاسر کشور! درس بعثت براى ما این باشد، درس قرآن این باشد که ما پیامآور یک سخن نو هستیم؛ [اوّلاً] خودمان بایستى احترام آن سخن نو را حفظ کنیم؛ اوّلین عملکنندگان باشیم تا آنجایى که براى ما ممکن است و براى یک بشر ممکن است. ثانیاً اینکه آنچه ما در دست داریم، مورد نیاز بشرى است که محروم است از خیرات واقعى زندگى، به خاطر نداشتن این؛ این را بیخود با حرفهاى این و آن، با سوغاتىهاى دروغین همان متفکّرینى که آن دنیاى جهنّم را براى مردم خودشان با آن حرفها به بار آوردهاند، مخلوط …عظمت بعثت در حد مقایسه با حادثهٔ خلقت انسان
… روز مبارک، اگر کسی بخواهد الفاظ و تعبیرات را به کار گیرد، شاید با هیچ بیانی نشود عظمت و اهمیّت مبعث را بیانکرد. زیرا الفاظ، در موارد متعدّد، به شکل مکرّر، در معانی مجازی بهکار رفتهاست و این کشش را ندارد که انسان بتواند بزرگی این حادثه را با آنها بیان کند. شاید بشود گفت که مثلاً بعثت حضرت خاتمالانبیا صلّیاللَّهعلیهوآلهوسلّم، حادثهای است که با اصل حادثه خلقت انسان باید مقایسه شود؛ این قدر با عظمت و مهم است. آنچه برای ما، به عنوان درس و استفاده از این حادثه و عید باید مطرح شود، پیام مبعث در حدّ درک و قدرت استفاده ماست. آنچه که به طور اجمالی میشود فهمید و گفت، این است که «بعثت نبىّاکرم در قلمرو وجود فردی و تحوّل درونی انسان و همچنین در قلمرو حیات اجتماعی انسان و …هدف اجتماعی بعثت مقدمهٔ تحول درونی انسان
بشر نمیتواند در سایه بیعدالتی و رفتار ظالمانه و تجاوز و تعرّض و اتّکای به قلدری و زور زندگی کند. این، زندگی نمیشود. این، جهنّم است. انبیا آمدهاند تا از محیط زندگی، بهشتی بسازند. البته اگر به چشم دقیق نگاهکنیم، این دومی هم که هدف انبیا در قلمرو زندگی اجتماعی است، مقدّمهای برای رسیدن انسان به همان هدفی است که در قلمرو فردی وجود دارد. یعنی تحوّل درونی؛ درست شدن و انسانِ صحیح شدن. هر شیئی را شما در دنیا ملاحظه کنید، شکل صحیحش آن شکلی است که فایده مطلوب از آن عاید شود. انسان برای این نیامده است که به دیگران ضربه بزند، به دیگران حسادت ورزد، همهچیز را برای خود بخواهد، دیگران را محروم کند، از وجود او برای عالم و آدم شرّ صادر شود، به مسائل …نیاز بشریت به حرکت و بعثتی برای اصلاح نظم قلدرانهٔ جهان
… نداشته باشد و همه به همان وضع موجود زندگی خودشان قانع باشند و اگر تکّه نانی دست کسی است، دو دستی آن را بچسبد که قلدرتری نیاید و از دست او نرباید و خودش به دندان نکشد؟ این وضعیت دنیا خوب است؟ آیا چنین نظمی و چنین نظام بینالمللیای برای بشریّت، بهشت موعود است؟ نباید علیه آن، برای اصلاح آن و برای ادبکردن آن هیچ کاری بشود؟ نباید بشریّت حرکتی کند و بعثتی انجامدهد؟ آیا امروز در دنیا، یا لااقل در بخشهای مهمّی از دنیا، به معنای حقیقی کلمه، «قانون جنگل» حکمفرما نیست؟ آیا از قسط هیچ خبری هست؟نیاز دنیای متوحش امروز به بعثت
این قانون جنگل نیست؟ این زورگویی نیست؟ این دنیا، دنیای متوحّش و جاهلی نیست؟ این دنیا احتیاج به بعثت ندارد؟ امروز دین خدا نیازِ این مردم نیست؟نیاز امروز بشر به بعثت برای تزکیهٔ درونی و نظم عادلانه
آن بعثت، امروز هم مورد نیاز است. بشریّت امروز، هم باید از درون متحوّل و تزکیه شود و هم نظم اجتماعیاش نظم عادلانه و قسط آمیزی گردد. امروز در دنیا قسط نیست، عدالت نیست. ظلم است و دنیا را از ظلم نسبت به ملتهای مظلوم پر کردهاند. من به شما برادران عزیزی که مسؤولان جمهوری اسلامی هستید، یک جمله میخواهم عرض کنم: شما میتوانید در مقابل قدرتهای متّکی بهزور قدبرافرازید؛ مشروط به اینکه با همه …حرکتی عظیم برای نجات انسانها و تهذیب نفوس و اخلاق
واقعهى عظیم بعثت با وجود گذشت قرنهاى متوالى و اظهارنظر متفکّران و اندیشمندان عالم، همچنان شایسته و درخور تدقیق و تأمّل از جوانب مختلف است. بعثت نبىّ اکرم (صلّى الله علیه و آله و سلّم) یک حرکت عظیمى در تاریخ بشر بود در راه نجات انسانها و تهذیب نفوس و ارواح و اخلاق بشر و مقابله با مشکلات و مصائبى که بشر در همهى دورانها با آن روبهرو بوده و هنوز هم هست. همهى ادیان مقابلهى با شر و فسادند و ایجاد راهى و صراط مستقیمى به سمت اهداف عالیه، ولى آئین مقدّس اسلام این خصوصیّت را دارد که یک نسخهى همیشگى است؛ براى همهى ادوار زندگى بشر این نسخه کارساز است.هدف بعثت نجات انسان با نسخهای شفابخش برای همهٔ ادوار
… هم نشان میدهد که بعد از طلوع اسلام در اقطار[3] عالم حتّى در محیط اسلامى ــ البتّه با گذشت چند ده سال ــ بُتهایى پیدا شدند، طواغیتى پیدا شدند، ظلمهایى به بشریّت شد، همان ناکامىهایى که همواره بشر با آن دستبهگریبان بود، باز هم براى بشریّت به وجود آمد؛ پس معناى اینکه غایت و هدف بعثت، نجات انسان است، چیز دیگرى است. معنایش، این است که آنچه پیغمبر و اسلام به مردم دادند، یک نسخهى شفابخش است براى همهى ادوار؛ نسخهاى است در مقابل جهل انسانها، در مقابل استقرار ظلم، در مقابل تبعیض، در مقابل پامال شدن ضعیفها به دست اقویا، در مقابل همهى دردهایى که از آغاز خلقت، بشر از این دردها نالیده؛ نسخهاى است در مقابل اینها که مثل همهى نسخههاى دیگر اگر عمل شد، نتیجه خواهد داد؛ اگر متروک شد یا بد فهمیده شد یا جرئت و گستاخىِ اقدامِ به آن وجود نداشت، کأنلمیکن خواهد بود. بهترینِ اطبّا اگر صحیحترین نسخهها را به شما بدهند، [امّا] شما نتوانید آن را …عید بشریت بهسبب علاج دردهای اصلی بشر با تعالیم اسلام
عید بزرگ مبعث را که یقیناً یکى از بزرگترین اعیاد همهى بشریّت است، به مستضعفان عالم، به ملّتهاى مسلمان، به ملّت عزیز و مؤمن و قهرمان ایران و به شما آقایان محترم تبریک عرض میکنم. این حرف درستى است که ما ادّعا کنیم که بعثت خاتمالانبیا (صلّى الله علیه و آله و سلّم) عید بشریّت است؛ چون در این مقطع با تعالیم اسلام همهى دردهاى اصلى بشریّت با بهترین علاجها و تداوىها[2] قابل تداوى شده است و همانطور که امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) دربارهى پیغمبر فرمود: طَبیبٌ دَوّارٌ بِطِبِّهِ قَد اَحکَمَ مَراهِمَهُ وَ اَحمىٰ مَواسِمَه؛[3] مرهمهاى زخمهاى کهنهى لاعلاج بشریّت را آماده داشت. همهى وسایل براى صلاح و اصلاح جامعهى بشرى از اوّلین لحظات بعثت و وحى بر نبىّ اکرم (صلّى الله علیه و آله و سلّم) در آیات قرآن مورد توجّه قرار گرفت. در همین سورهى مبارکهى «إقرَأ بِاسمِ رَبِّکَ الَّذی خَلَق»،[4] بعد از نام خداى متعال و امر به قرائت به …جهانبینی بعثت و تعیین علاج برای نابسامانیهای مادی و معنوی بشر
سیاهروزىهاى بشریّت که منتهى شده است به ظلم و استضعاف و عقبماندگى و برادرکشى و سخت زندگى کردن در این عالم و استفاده نکردن از مواهب الهى در عالم و بقیّهى نابسامانىهاى زندگى انسان ــ چه آن چیزهایى که فقط و فقط به حیات این نشئه[9] مربوط است مثل حوائج انسان و خوراک و دیگر نیازهاى بشر، و چه آن چیزهایى که به حیات جاودانهى انسان ارتباط پیدا میکند، گمراهىهاى او، ظلمهاى او، خلافکارىهاى او، ناپاکىها و آلودگىهاى اخلاقى و رفتارى بشر ــ در جهانبینى بعثت اسلامى ملاحظه شده است؛ با واقعیّت دیده شده است و براى آن، علاج معیّن شده است. لذا اگر بشر این دین را و این مجموعهى دستورالعمل سعادت را میفهمید و میشناخت و عمل میکرد و تسلیم آن میشد، امروز در این همه فلاکت و این همه نابسامانى نبود. اگر با چشم واقعبین نگاه کنیم، تیرهروزىهاى امروز بشر با چند هزار سال پیش تفاوتى نکرده است. اینکه به …مبعث ریشهٔ سعادت بشر و تکلیف بشریت به تجلیل از آن
روز مبعث هم در همین هفتهى مبارک و مقدّس است که ریشهى سعادت بشر و تاریخ و سرچشمهى خیرات تا ابدالآباد است. بزرگداشت مبعث، فقط تکلیف مسلمانها نیست؛ بشریّت مظلوم باید فرامین پیغمبر اسلام را که سرآغاز آن، روز مبعث بود، احترام کند و تجلیل کند و قدرشناسى کند، که نجات انسان در این تعالیم است.فرستاده شدن پیامبر برای نسلهای آینده نیز بر پایهٔ سورهٔ جمعه
در سورهى جمعه ــ که در نماز جمعه تکرار میشود و آدم اینجاها میفهمد که چرا باید سورهى جمعه، هر جمعه تکرار بشود و مردم بشنوند اینها را ــ ببینید چطور این حقیقت به شکل بسیار هنرمندانه و ظریفى بیان شده: اوّل راجع به [آیهی] «هُوَالَّذی بَعَثَ فِی الاُمِّیّینَ رَسولًا مِنهُم یَتلوا عَلَیهِم ءایٰتِه؛ وَیُزَکّیهِم وَیُعَلِّمُهُمُ الکِتٰبَ وَالحِکمَةَ وَ اِن کانوا مِن قَبلُ لَفی ضَلٰلٍ مُبینٍ * وَ ءاخَرینَ مِنهُم لَمّا یَلحَقوا بِهِم»؛ یعنى خدا این پیغمبر را فقط براى همین عدّهاى که هستند نفرستاده؛ براى دیگرانى که هنوز به اینها ملحق نشدهاند ــ یعنى شماها، یعنى نسلهاى آینده ــ [هم فرستاده.] خب چطور؟ یعنى کشش این دعوت و پرتاب این دعوت الهى به نسلهاى بعد هم خواهد رسید؟مهمترین و اثرگذارترین حادثه و بزرگترین لطف الهی در تاریخ بشر
اوّلاً این عید عظیم و این بعثت بینظیر الهى را -که امروز شما مؤمنین به اسلام و ارادتمندان به نبىّ اکرم (صلّى الله علیه و آله و سلّم) یادبود آن و خاطرهی آن را جشن گرفتهاید- به همهی مسلمین جهان و به مردم انقلابى کشورمان و به شما برادران و خواهران تبریک عرض میکنم.مسئلهی بعثت و پدید آمدن این حادثهی الهى در تاریخ بشر، مهمترین مسئلهاى است که در طول عمر طولانى بشریّت براى او اتّفاق افتاده. و در سرنوشت انسان و سرنوشت تاریخ بشر، هیچ حادثهاى به قدرِ این حادثه مؤثّر نبوده و هیچ لطفى از طرف پروردگار عالم، به عظمت این لطف و فضل براى انسانها وجود نداشته است. ما این افتخار را داریم که این بعثت عظیم را با همهی وجود قبول کردیم و به آن ایمان آوردیم و این راه سعادت را شناختیم؛ که این خودْ یک نعمت عظیم الهى است. و هر انسان مسلمانى وظیفه دارد که بعثت نبوى را در زندگى شخصى خود و در دنیاى خود تحقّق ببخشد و با ایمان و عمل …