رفتن به محتوای اصلی

بصیرت

نام‌های دیگر: بصیرت دینی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آگاهی و دقت نظر در شناخت حق از باطل، دشمن و جریان‌های سیاسی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم در مقابل لانه جاسوسی— ۱۳۵۸/۰۹/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

نکته‌ی دوم: عناصر بسیجی در هر کجا هستند، باید درست توجّه کنند که دشمن، آنها را هم به عنوان شخص و هم به عنوان بسیجی هدف گرفته است. این توجّه باید این نتیجه را داشته باشد که هر عنصر بسیجی روزبه‌روز مانعِ در مقابل دشمن را مستحکم‌تر کند. این مانع چگونه مستحکم‌تر میشود؟ استحکام مانع انسانی در مقابل دشمن، با بالا رفتن بصیرت و ایمان و با خودسازی امکانپذیر است. عزیزان من! قبل از آن‌که دیگران بخواهند ما را بسازند، خودمان باید خود را مستحکم کنیم و از درون بسازیم. هر انسانی مسؤول دل و فکر و احساسات و انگیزه‌های خود در مقابل خداست. جوانان بهتر از قشرهای دیگر میتوانند خودسازی کنند؛ چون نیرومندند. بعضی کسان خیال میکنند جوانان در مقابل گناه بیتابند؛ ولی من میگویم جوان همچنان که از قدرت جسمانی برخوردار است، از قدرت اراده هم بهره‌مند است. اراده، همان چیزی است که انسان میتواند با اتّکای به آن، خود را به خدا نزدیک و از شیطان دور کند. اسلام برای انسان، تربیت و تهذیب نفس و به دست آوردن بصیرت را لازم دانسته و در خلال برنامه‌های اسلامی، آنها را تأمین کرده است. بصیرت جوان، یعنی این‌که او بداند با چه وسیله و انگیزه‌ای دنبال این هدف است؛ بداند کجا میرود و چه کار میکند. امروز ملت ایران و بخصوص جوانان از بصیرت برخوردارند؛ این را همه میفهمند.
بصیرت بسیجی این است که بداند امروز با تکیه به چه ایمانی و در مقابل چه کسی ایستاده است. خیال نکنید مخالفان شما چهار نفر آدمی هستند که به ظاهر ممکن است با اخم به شما نگاه کنند؛ نه، اینها برادران و خواهران شما هستند و حدّاکثر این است که در زمینه‌ای اشتباه میکنند. مخالفان و دشمنان شما قدرتهای استکباری و غارتگران بین‌المللی و کمپانیهای بزرگ اقتصادی دنیا هستند که تقریباً به طور کامل همه‌ی رسانه‌های جمعی را در اختیار دارند.
مهمترین نقطه‌ی قوت ما در قیام جمهوری اسلامی، نقطه‌ی قوت انسانی بود. ما که نه سلاح داشتیم، نه پول داشتیم، نه سازماندهی داشتیم، نه حزب داشتیم و نه پشتیبانی جهانی؛ ما ملت ایران در همه‌ی کشورهای دنیا یک نقطه را نداشتیم که از قیام، انقلاب و حرکت ما حمایت و دفاع کنند. آنچه این ملت را پیروز کرد، قدرت نیروی انسانی بود؛ یعنی آگاهی و ایستادگی؛ همان که امیرالمؤمنین در جنگ صفین فرمود: «اَلا لایحمل هذا العَلَم الّا اهل البصر والصبر»؛ بصر یعنی بصیرت و آگاهی؛ صبر یعنی پایداری؛ فقط اینها هستند که میتوانند این عَلَم را در دست بگیرند و پیش بروند. قله‌ی این صبر و بصر شهدای مایند؛ همین آزادگانی هستند که این‌جا حضور دارند و همین جانبازان عزیزی هستند که این‌جا نشسته‌اند. اینها بودند که جان خودشان را در معرض نابودی گذاشتند؛ از حیات خودشان برای دوام این حرکت و این قیام بزرگ و انسانی مایه گذاشتند؛ اینها اوج ایثار و مظهر بصر و صبرند؛ مظهر آگاهی و ایستادگی و پایداری. آیا کشور ما به آگاهی احتیاج ندارد؟ آیا رسیدن به آرمانهای این ملت و این انقلاب احتیاج به پایداری ندارد؟ آیا در مقابل شیطنتها و دشمنیها و بغضهای غارتگران جهانی این ملت احتیاج ندارد که آن سلاح کارآمد خود را همواره در دست داشته باشد؛ یعنی سلاح اراده، پایداری، ایمان و آگاهی؟ اگر احتیاج دارد - که دارد - پس بایستی این روحیه‌ی ایمان و آگاهی و پایداری در قالب احترام به نمادهای آن در مردم حفظ شود و نمادها، همین شهدایند؛ همین جانبازانند؛ همین آزادگانند.

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

شناخت دشمن واقعی و درک ترفند استکبار، راه نجات ملت‌های مسلمان

… دیگری خواهد بود. دولتهای وابسته به استکبار جهانی و امریکا و غرب، تا کی باید بدون در نظر گرفتن مصالح ملتها، هر کاری که میخواهند، با ملتهای خودشان بکنند؟ راه نجات چیست؟ آیا راه نجاتی نیست؟ راه نجات وجود دارد. راه نجات در کشورهای اسلامی، بازگشت به اسلام است. راه نجات، بصیرت نسبت به دشمن واقعی است. ملتهای مسلمان باید دشمن واقعی را بشناسند و ترفند و خدعه‌ی استکبار را درک کنند.

شناخت اهمیت لحظه‌ها و زمانه نشانهٔ بیداری ملت

روزهاى مهمّى است از چند جهت؛ یکى از علامتهاى بیدارى یک ملّت این است که لحظه‌ها را بشناسد، بفهمد حالا چه زمانی است و اهمّیّت این لحظه چقدر است. ما در دوران طاغوت، لحظه‌هایى را پى‌درپى میگذراندیم بدون اینکه بفهمیم که چه شد، چه اتّفاق افتاد، چه بر سر ما آمد، چه وظیفه‌اى به ما متوجّه شد؛ شاید خیلى زمان گذشت و ما این‌جور بودیم. یکى از برکات این نهضت و از خصوصیّات آن رهبر استثنائى بى‌نظیر همین بود که …

لزوم قدرت درک و تشخیص سیاسی نیروهای مسلح

… و نباید هم در باندها و حزبها و تشکیلات و خط و خط‌بازى و مانند اینها باشند؛ براى کمیته و سپاه و مانند اینها فعل حرام است که این کارها را انجام بدهند؛ [نباید] در خط‌بازى‌هاى معمولى وارد بشوند؛ این گروه‌گرایى‌ها را امام نهى فرمودند و منهى[19] است و ممنوع است؛ امّا باید قدرت درک سیاسى داشته باشند، باید تشخیص سیاسى داشته باشند، باید قضاوت سیاسى داشته باشند. این آقایان و این برادران [روحانی] باید این مسائل را برایشان فراهم کنند.

بازشناسی هوشمندانهٔ خط صحیح از کج‌راهه‌های انحرافی

… کنید و پیوند خود را با جامعه و اقشار مختلف و بخصوص روحانیّت معظّم تقویت کنید و از حیله‌هاى شیطانى و دسائس و ترفندهاى ابلیسى که گاه حتّى در لحن و قالب دلسوزى است، بر حذر باشید. در مسیر مبارزه‌ى افتخارآمیز ملّت ایران، جوانان همیشه باید پیشاهنگ و پیشرو باشند. خود را آماده‌ى پیشاهنگى در خطّ صحیح و بى‌انحراف نگه دارید و هوشمندانه خطّ صحیح و مستقیم را از کج‌راهه‌هاى انحرافى بازشناسید و صبغه‌ى الهى را ترویج و شعائر اسلامى را تعظیم کنید.

لزوم بصیرت ملت در انتخاب افراد خبرگان

نکته‌اى که مهم است، این است که ملّت باید در انتخاب افراد خبرگان با بصیرت عمل کند. چشمهایتان را باز کنید و از خدا مدد بخواهید، ببینید چه کسانى را انتخاب خواهید کرد. افراد صالح را انتخاب کنید؛ افراد مؤمن، افراد لایق، افرادى که مصلحت دین و دنیاى مردم را میتوانند تشخیص بدهند؛ افرادى که داراى تقواى کافى هستند که آنها را از لغزش باز بدارد؛ افراد عالِم، متّقى، انقلابى؛ کسانى که تجربه‌ى سالهاى گذشته نشان داده است که در خطّ درست …

آگاهی مردم از هدف فشار استکبار برای بازگشت استعمارگران

… مسئله‌ى جمهورى اسلامى را و انقلاب اسلامى را براى خودش حل کند؛ با فشار اقتصادى هم نمیشود، آگاهى مردم ما را در این یازده سال تجربه کردند؛ مردم اوضاع را خوب میدانند ــ مردم با چقدر سختى گذراندند و چه سختى‌هایى را تحمّل کردند، چه کمبودهایى را تحمّل کردند؛ که [این] ناشى از آگاهى مردم است ــ مردم میدانند استکبار جهانى به چه امیدى دارد بر روى نظام جمهورى اسلامى فشار مى‌آورد و چه میخواهد؛ مردم ما میدانند که استکبار جهانى فشار مى‌آورد براى اینکه راه برگشتِ استعمارگران به این کشور را باز کند؛ مردم ما میدانند که بسیارى از نابسامانى‌ها و کمبودها و مشکلات، به‌ خاطر دشمنى و دخالت و خباثت دشمنان جهانى ما است و این را هم میدانند که با تکیه‌ى به نیروى خودشان، با مقاومتشان، با پشتکارشان، با یگانگى و صمیمیّتشان با دولت و همکارى‌شان با دولت و مسئولان اجرائى …

افزایش مستمر آگاهی و بینش نیروهای سپاه و بسیج

۷) نیروهاى سپاه و بسیج را با هدایت و توجیه مداوم انقلابى و سیاسى آماده‌ى حضور فعّال در صحنه‌هاى دفاع از انقلاب نگه دارید و پیوسته بر آگاهى و بینش آنان بیفزایید.

افزایش مستمر آگاهی و بینش نیروهای سپاه و بسیج

7) نیروهای‌ سپاه‌ و بسیج‌ را با هدایت‌ و توجیه‌ مداوم‌ انقلابی‌ و سیاسی ‌آماده‌ی‌ حضور فعال‌ در صحنه‌های‌ دفاع‌ از انقلاب‌ نگهدارید و پیوسته‌ بر آگاهی ‌و بینش‌ آنان‌ بیفزایید.

روشنگری با بصیرت نافذ در زدودن شبهه از ذهن مؤمنان

عظمت امثال عمّار یاسر، به همین است. عظمت اصحاب خاصّ امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) در همین است که در هیچ شرایطی دچار اشتباه نشدند و جبهه را گم نکردند. بنده دیدم در جنگ صفّین در موارد متعدّد ــ البتّه مخصوص جنگ صفّین هم نیست، یک وقت دیگری من راجع به عمّار در یک سخنرانی،[13] مفصّل صحبت کرده‌ام و این حرف را هم گفته‌ام ــ و در بسیاری از آن جاهایی که یک نکته‌ای مورد اشتباه قرار میگرفت برای جمعی از مؤمنین، آن کسی که می‌آمد با بصیرت نافذ خود و با بیان روشنگر خود، شبهه را از ذهن آنها برطرف میکرد، عمّار یاسر بود. در قضایای متعدّدِ امیرالمؤمنین، نشان وجود این مردِ روشنگرِ عظیم‌القدر را انسان میبیند؛ از جمله در صفّین. جنگ صفّین ماه‌ها طول کشید؛ جنگ عجیبی هم بود. خب، مردم طرف مقابل را میدیدند که دارند نماز میخوانند، عبادت میکنند، نماز جماعت میخوانند، قرآن میخوانند، حتّی …

نیاز مردم دوران خلفای اموی و عباسی به شناخت اسلام اصیل

در این دوران دوّم نهضت ــ یعنى دوران خلافت خلفاى سفیانى و مروانى و عبّاسى ــ مهم‌‌ترین چیزى که مردم احتیاج داشتند، این بود که اصالتهاى اسلام را، جرقّه‌‌هاى اسلام اصیل و قرآنى را در لابه‌‌لاى حرفهاى گوناگون و پراکنده ببینند و بشناسند و اشتباه نکنند؛ هوشیارى. بىخود نیست که ادیان این همه بر روى تعقّل و تدبّر تکیه کرده‌‌اند؛ بىخود نیست که در قرآن کریم این همه روى تفکّر انسانها، تعقّل انسانها، تدبّر انسانها تکیه شده؛ آن هم درباره‌‌ى اصلى‌‌ترین موضوعات دین، یعنى توحید. توحید فقط این نیست که بگوییم: خدا یک است و دو …

ورود آگاهانهٔ مردم به انتخابات و گزینش افراد مورد اطمینان

… اصلح است، نه رقابت انتخاباتى. این دعواها و رقابتها مال دموکراسى‌هاى غربى است که از خدا و دین، هیچ چیزى به مشامشان نرسیده؛ این کارها بابِ جمهورى اسلامى نیست که بعضى از این قبیل کارها را انجام میدهند. اینجا ممشیٰ، ممشاى اسلامى است؛ انتخاب، انتخاب اصلح است. مردم با چشم باز، با بصیرت باید وارد بشوند و آدمهایى را که اطمینان پیدا میکنند، انتخاب کنند؛ گیرم حالا زید یا عمرو در این جمع نباشد؛ این نباید موجب تعارض بشود.