رفتن به محتوای اصلی

بصیرت

نام‌های دیگر: بصیرت دینی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آگاهی و دقت نظر در شناخت حق از باطل، دشمن و جریان‌های سیاسی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم در مقابل لانه جاسوسی— ۱۳۵۸/۰۹/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

نکته‌ی دوم: عناصر بسیجی در هر کجا هستند، باید درست توجّه کنند که دشمن، آنها را هم به عنوان شخص و هم به عنوان بسیجی هدف گرفته است. این توجّه باید این نتیجه را داشته باشد که هر عنصر بسیجی روزبه‌روز مانعِ در مقابل دشمن را مستحکم‌تر کند. این مانع چگونه مستحکم‌تر میشود؟ استحکام مانع انسانی در مقابل دشمن، با بالا رفتن بصیرت و ایمان و با خودسازی امکانپذیر است. عزیزان من! قبل از آن‌که دیگران بخواهند ما را بسازند، خودمان باید خود را مستحکم کنیم و از درون بسازیم. هر انسانی مسؤول دل و فکر و احساسات و انگیزه‌های خود در مقابل خداست. جوانان بهتر از قشرهای دیگر میتوانند خودسازی کنند؛ چون نیرومندند. بعضی کسان خیال میکنند جوانان در مقابل گناه بیتابند؛ ولی من میگویم جوان همچنان که از قدرت جسمانی برخوردار است، از قدرت اراده هم بهره‌مند است. اراده، همان چیزی است که انسان میتواند با اتّکای به آن، خود را به خدا نزدیک و از شیطان دور کند. اسلام برای انسان، تربیت و تهذیب نفس و به دست آوردن بصیرت را لازم دانسته و در خلال برنامه‌های اسلامی، آنها را تأمین کرده است. بصیرت جوان، یعنی این‌که او بداند با چه وسیله و انگیزه‌ای دنبال این هدف است؛ بداند کجا میرود و چه کار میکند. امروز ملت ایران و بخصوص جوانان از بصیرت برخوردارند؛ این را همه میفهمند.
بصیرت بسیجی این است که بداند امروز با تکیه به چه ایمانی و در مقابل چه کسی ایستاده است. خیال نکنید مخالفان شما چهار نفر آدمی هستند که به ظاهر ممکن است با اخم به شما نگاه کنند؛ نه، اینها برادران و خواهران شما هستند و حدّاکثر این است که در زمینه‌ای اشتباه میکنند. مخالفان و دشمنان شما قدرتهای استکباری و غارتگران بین‌المللی و کمپانیهای بزرگ اقتصادی دنیا هستند که تقریباً به طور کامل همه‌ی رسانه‌های جمعی را در اختیار دارند.
مهمترین نقطه‌ی قوت ما در قیام جمهوری اسلامی، نقطه‌ی قوت انسانی بود. ما که نه سلاح داشتیم، نه پول داشتیم، نه سازماندهی داشتیم، نه حزب داشتیم و نه پشتیبانی جهانی؛ ما ملت ایران در همه‌ی کشورهای دنیا یک نقطه را نداشتیم که از قیام، انقلاب و حرکت ما حمایت و دفاع کنند. آنچه این ملت را پیروز کرد، قدرت نیروی انسانی بود؛ یعنی آگاهی و ایستادگی؛ همان که امیرالمؤمنین در جنگ صفین فرمود: «اَلا لایحمل هذا العَلَم الّا اهل البصر والصبر»؛ بصر یعنی بصیرت و آگاهی؛ صبر یعنی پایداری؛ فقط اینها هستند که میتوانند این عَلَم را در دست بگیرند و پیش بروند. قله‌ی این صبر و بصر شهدای مایند؛ همین آزادگانی هستند که این‌جا حضور دارند و همین جانبازان عزیزی هستند که این‌جا نشسته‌اند. اینها بودند که جان خودشان را در معرض نابودی گذاشتند؛ از حیات خودشان برای دوام این حرکت و این قیام بزرگ و انسانی مایه گذاشتند؛ اینها اوج ایثار و مظهر بصر و صبرند؛ مظهر آگاهی و ایستادگی و پایداری. آیا کشور ما به آگاهی احتیاج ندارد؟ آیا رسیدن به آرمانهای این ملت و این انقلاب احتیاج به پایداری ندارد؟ آیا در مقابل شیطنتها و دشمنیها و بغضهای غارتگران جهانی این ملت احتیاج ندارد که آن سلاح کارآمد خود را همواره در دست داشته باشد؛ یعنی سلاح اراده، پایداری، ایمان و آگاهی؟ اگر احتیاج دارد - که دارد - پس بایستی این روحیه‌ی ایمان و آگاهی و پایداری در قالب احترام به نمادهای آن در مردم حفظ شود و نمادها، همین شهدایند؛ همین جانبازانند؛ همین آزادگانند.

شاهدها (۴۳۵ پاراگراف)

لزوم هوشیاری مردم و آماج‌های توطئه

… به این نمونه است. محیطهای کار را ناامن کنند؛ محیطهای علمی را ناامن کنند؛ محیطهای دانشجویی را ناامن کنند. این که من قبلاً هم اشاره کردم یک مقام امریکایی در یک ماه قبل از این، خبر داد که در ایران ناامنی وجود خواهد داشت، این ناامنی است. اینها برنامه‌هایی دارند. بایستی، هم آحاد مردم هوشیار باشند، هم کسانی که بیشتر آماج توطئه‌های اینها هستند. از اولِ انقلاب تا کنون، بارها دشمن تلاش کرده است محیطهای کار را دچار تشنج کند و با ایجاد اعتصاب، نیروی کار را از فعالیت سازنده در کشور باز دارد. تا امروز نتوانسته است؛ اما دارند طراحی میکنند.

لزوم هشیاری ملت در برابر تشنج‌آفرینی پیش از انتخابات

… البته احتمالاً دستهایی در کار است که در آستانه انتخابات، محیط کشور را محیط متشنّج کند؛ اگر نتواند تشنّج عملی هم به‌وجود آورد، محیط تشنّج فکری و ذهنی و بحران‌سازی مصنوعی کند. این دستها، دستهای خدومی نیستند؛ دستهای خودیها نیستند؛ دستهای بیگانه و دستهای خائنند. ملت ایران باید هشیار باشد و بحمداللَّه هست.

هوشیاری ملت ایران در انتخابات خبرگان

… به همین جهت هم بود که دشمن علیه این مجلس بیاندازه تبلیغات کرد. اینها قریب یک سال خرج کردند، زحمت کشیدند، تبلیغ نمودند و خواستند اهمیتش را کم کنند. مرتّب گفتند تحریم میکنند؛ مرتّب گفتند شرکت نمیکنند؛ امّا همه آنچه که اتّفاق افتاد، عکس نظر آنها را ثابت کرد. ملّت ایران خیلی هوشیاری نشان میدهد. شما برای نظام جمهوری اسلامی و برای انقلاب و کشورتان آبرو شدید. من لازم است از همه کسانی که در این حرکت عظیمِ مردمی نقشی ایفا کردند، صمیمانه تشکّر کنم.

لزوم هوشیاری مردم هرمزگان و شناخت دوست و دشمن و وظیفه

… دستهاى کارى و قوى، این روحهاى مطمئن، باید بتوانند در این بخش از کشور [پیشرفت کنند]، هم از لحاظ معنوى و فرهنگى و دینى، هم از لحاظ اقتصادى، هم از لحاظ مسائل اجتماعى و هم بر لب تنگه‌ى حسّاس هرمز، این آبراه عظیم جهانى که چشم همه‌ى قدرتمندان عالم به این تنگه است. مردمى هوشیار، جوانانى مصمّم، پنجه‌هایى قوى و نیرومند، زنان و مردانى که دلشان از عشق به میهن و فداکارى براى اسلام میتپد، در این نقطه‌ى حسّاس گوش‌به‌زنگ باشند، دوست را بشناسند، دشمن را بشناسند، وظیفه را بفهمند. پیشرفت همه‌جانبه‌ى این استان به امنیّت این کشور هم، به طور مستقیم و غیر مستقیم ارتباط پیدا میکند که باید به فضل پروردگار همه‌ی این کارها انجام بگیرد. البتّه نقش شما، نقش آحاد مردم، بخصوص نقش جوانان، بخصوص آن کسانى که از آنها انتظار تخصّص و مهارت و آمادگى‌هاى …

نقش بیداری مردم در ناکامی دشمن در اختلاف‌افکنی

البتّه دشمنان خیلى سعى کردند ملّت بزرگ ایران را هم به این ورطه بیندازند امّا نتوانستند. به فضل پروردگار، شکل نظام جمهورى اسلامى آن‌چنان است که ایجاد این‌جور اختلافاتى میان مردم در این نظام کار بسیار دشوارى براى دشمنان است. البتّه بیدارى شما مردم نقش داشته است؛ من میخواهم باز هم به همین بیدارى شما تکیه کنم. بحمدا‌لله‌ این بخش دوّم هم، یعنى اتّحاد و همدلى میان مردم و مسئولین، از اوّل انقلاب ــ بخصوص از آن‌ وقتى که عناصر بیگانه‌طلب و بیگانه‌پرست شرّ خودشان را از این انقلاب کم کردند و رفتند، و نیروهای مؤمن و نیروهای خطّ امام [آمدند]؛ از سال ۱۳۶۰ به این طرف ــ همیشه …

لزوم شناخت آگاهانهٔ مردم در انتخاب

… خوب را به آنها معرفی نمایند. در معرفىِ نامزدهای نمایندگی باید ملاحظه کنند که هیچ رابطه‌ای را غیر از رابطه دینی و الهی و وظیفه شرعی دخالت ندهند. فلان کس با ما رفیق است، فلان کس با ما دوست است، فلان کس فایده‌ای به ما میرساند؛ ابداً این چیزها را در نظر نگیرند. البته هر کاری هم که آنها بکنند، مردم باید چشمشان باز باشد؛ خودشان واقعاً بشناسند و بفهمند که چه کار میکنند.

بینش تیز شهید مطهری در شناخت خطاهای فکری جامعه

… جمعى از مردم، یک انسانى که حق را مى‌شناسد، بِایستد و بخواهد از حق دفاع کند و با بیان، با فکر، با منطق، با سلاح زبان و قلم بخواهد ذهنها را به سمت آنچه درست است هدایت کند؛ این از آن جهادهاى بسیار سخت است و شهید مطهّرى این جهاد سخت را سالهاى متمادى انجام داد. او نگاه میکرد به سطح جامعه ــ انسان بصیر و نافذالبصیره‌اى هم بود؛ آدم معمولى‌ای نبود، بینش تیزى داشت ــ میدید که اشتباه‌ها در فهم عمومى ملّت ما که تحت تأثیر تلقین دشمنان قرار گرفته است، چیست؛ و شروع میکرد با آنها مبارزه کردن.

لزوم هشیاری و فهم مردم جمهوری اسلامی

… چاپیدند و بردند. مدّتی انگلیسیها چاپیدند و بعد هم امریکاییها وارد شدند. اسلام، مانع چپاولگریهاست؛ لذا با اسلام مخالفند. روحانیت معارض آنهاست؛ لذا با روحانیت هم مخالفند. رهبری دینی میتواند مردم را به مقابله با اوضاع نابسامان وادار کند؛ لذا با آن هم مخالفند. ما مردم جمهوری اسلامی، باید هشیار باشیم و بفهمیم.

فریب خوردن ساده‌لوحان و همراهی ناآگاهانه با جریان دشمن

… است که قلمزنانِ جریان فرهنگی وابسته به استکبار، هرچه میخواهند بنویسند و قلمزنانِ طرفدار نظام و جناح و جریان اسلامی، به آنها جواب ندهند! توقّعشان این است! اگر جواب دادند، میگویند: «آزادی نیست. شما ما را مرعوب کردید!» این، آن فضایی است که دشمن به وجود میآورد. یک عده ساده‌لوحند که فریب میخورند. خیلیها هستند که بدون غرض، در جریان ملایم با جریان دشمن قرار میگیرند؛ بدون این‌که بفهمند که چه میگویند و چه میکنند.

لزوم هوشیاری در برابر انتقام‌جویی آمریکا و استکبار

… این است که این ملّت را از آرمان‌خواهى نسبت به اسلام و ارزشهاى اسلامى دچار فراموشى کنند، سرگرم مسائل روزمرّه‌ى زندگى کنند؛ سعى‌شان این است که این پشتوانه‌ى باعظمت را از اسلام و ملّتهاى مسلمان منطقه بگیرند؛ سعى‌شان این است که این توده‌ى مقاوم را متلاشى کنند. دوازده سال است که آمریکا و استکبار از این ملّت خون دل دارد میخورد؛ میخواهد انتقام بگیرد؛ هوشیار باشید.

ورود آگاهانهٔ مردم به انتخابات و گزینش افراد مورد اطمینان

… اصلح است، نه رقابت انتخاباتى. این دعواها و رقابتها مال دموکراسى‌هاى غربى است که از خدا و دین، هیچ چیزى به مشامشان نرسیده؛ این کارها بابِ جمهورى اسلامى نیست که بعضى از این قبیل کارها را انجام میدهند. اینجا ممشیٰ، ممشاى اسلامى است؛ انتخاب، انتخاب اصلح است. مردم با چشم باز، با بصیرت باید وارد بشوند و آدمهایى را که اطمینان پیدا میکنند، انتخاب کنند؛ گیرم حالا زید یا عمرو در این جمع نباشد؛ این نباید موجب تعارض بشود.

لزوم هوشیاری در برابر اختلاف‌افکنی دشمن

… که شیعه‌ی دوازده امامی نیستند، اینها همه برادران اهل سنّت ما هستند، می‌بینید چه فشاری دارند روی اینها می‌آورند ‌- و با شعب اسلام و با ملّت اسلام از هر شکلش مخالف است، حالا در موضع یکی از این فرقه‌ها قرار میگیرد، علیه یک فرقه‌ی دیگر تلاش میکند، پول خرج میکند! ما باید هوشیار باشیم.

شکر خدا بر شنوایی و بصیرت برای فهم حق و حرکت به دنبال آن

نام اسلام خیلى جاها هست، اما اسلام چیزى جز تشکیل نظام الهى در جامعه نیست. اسلامى که این بخش حیاتى و عمده را ندارد اسلام حقیقى و کامل نیست... درس همه‌ى پیغمبرها این است، امام حسین هم مى‌گوید ما براى این قیام کردیم. «و جعلت لنا أسماعاً و أبصاراً و أفئدةً» تو را شکر مى‌گوئیم خدایا که به ما گوشهایى دادى، چشمهایى دادى؛ یعنى شنوایى و بصیرت به ما دادى و دل دادى که حق را بفهمیم و به دنبال حق حرکت کنیم. این پیام امام حسین در قالب یک دعا به زبان دعا موقعیت خودش را دارد براى تاریخ روشن مى‌کند و مشخص مى‌کند.

فریب نخوردن هوشیاران ملت از آرمان‌های کوچک

… تظاهرات کن؛ برای همه یک چیزی دارد؛ برای هر قشری و هر گروهی یک آرمانی کوچک ــ اگرچه آرمان ممکن است در حدّ خود بزرگ باشد امّا در مقابل آرمان عظیم و عمومی این ملّت کوچک است ــ آرمانی محدود، آرمانی منطقه‌‌ای، موضعی و صنفی در آستین دارد و در مقابل او قرار میدهد. آنها که فریب نخورند، هوشیاران این ملّتند.

اصل بودن آگاهی در دین و نپذیرفتن مسلمان ناآگاه

مطلب دیگری که در این زمینه می‌توانیم از آن استنباط و استنتاج بکنیم و نتیجه بگیریم، این است. آنچه را که نتیجه‌گیری می‌کنیم در این بحث، دو، سه مورد است؛ یکی‌اش همین بود که الآن عرض کردم، که دین آگاهی و بصیرت را اصل می‌داند و مسلمانِ ناآگاه را قبول نمی‌کند. نکتۀ دوم این است که پیروان انبیا، آن‌کسانی‌که خود را وارث نبوت‌ها می‌دانند، نه‌فقط علما، البته علما وارثان انبیائند، اما همۀ الهیون عالم به یک معنا وارثان انبیا محسوب می‌شوند، هرکسی که در راه توحید مشی بکند و توحید را به‌عنوان یک قطعنامه‌ای قبول بکند، این آدم …