رفتن به محتوای اصلی

برنامه‌ریزی

نام‌های دیگر: برنامه‌ریزی بلندمدت، برنامه‌ریزی راهبردی، برنامه‌ریزی کلان، برنامه‌ریزی و پیگیری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

هدف‌گذاری و تنظیم برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت و پیگیری اجرای آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و اعضاى هیئت دولت— ۱۳۶۸/۰۶/۰۸

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اگر ما نگاه کلان به انقلاب و حادثه‌ی پدید آمدن جمهوری اسلامی بکنیم، جزئینگریها نمیتواند ما را گمراه کند. گاهی جزئینگری و نگاه نکردن مسیر مستمرِ از ابتداء تا انتهاء، انسان را گمراه میکند؛ حتّی گاهی آدم راه را گم میکند، هدف را گم میکند. نمیخواهیم بگوئیم جزئینگر نباشیم؛ چرا، نگرش به جزئیات، یعنی همان برنامه‌ریزی؛ این را ما منکر نیستیم. برنامه‌ریزی، نگاه به فصول مختلف و بخشهای مختلف، یعنی جزئینگری. میخواهیم بگوئیم این نگاه به بخشها و اجزاء و ابعاض موجب نشود که ما غافل بشویم از نگاه به کل. چون نگاه به کل برای ما درس‌آموز است.
یک نکته هم در مورد پیشنهادهایی که میشود -چند نفر از خانمها و آقایان پیشنهادهایی هم مطرح کردند که حالا باید ان‌شاءالله نگاه کنیم، به برادران و آقایان محترم مدیریّت این پیشنهادها عرضه بشود که بروند دنبال کنند، ان‌شاءالله نگاه کنیم ببینیم میتوانیم تحقّق بدهیم یا نه- عرض بکنم؛ پیشنهاد عملی باید داد. هر پیشنهادی که میخواهید بدهید، نگاه کنید ببینید چقدر قابل عملی شدن است؛ برنامه‌ی منطبق با وضعیّت زمین بدهید. اینجا هم من اشاره کنم به حرفی که باز همین پریروز[10] به این آقایان مسئولین -چون [در آنجا] همین‌طور برنامه گفته میشود برنامه‌ی چه، برنامه‌ی چه- [گفتم]؛ بنده به اینها گفتم برنامه، چیزی فراتر از هدف‌گذاری است؛ هدف‌گذاری، برنامه نیست. برنامه عبارت است از کشیدن راه، کشیدن جادّه به سمت مقصد؛ این برنامه است، به این میگویند برنامه. اگر چنانچه شما جادّه‌ای که میخواهید بکشید، خصوصیّات و ممیّزات زمین را در نظر نگیرید و خودتان را آماده نکنید برای برخورد با این خصوصیّات، خیلی زود دچار مانع میشوید؛ میرسید به یک فرض کنید ارتفاعی، میگویید نشد؛ خب از اوّل میخواستید فکرش را بکنید که این راه ارتفاع دارد، این راه ارتفاعات صخره‌ای دارد، این راه رودخانه دارد، پل لازم دارد؛ وقتی اینها را قبلاً پیش‌بینی نکردید و در برنامه نگنجاندید و برنامه را بر اساس واقعیّت زمین تنظیم نکردید، طبعاً گیر میکنید. برنامه را با توجّه به واقعیّتها [باید نوشت]؛ آن چیزی که واقعیّت است و میشود عمل کرد.

لزوم هدف معین و از پیش روشن برای ملاقات‌ها و تماس‌ها

… گاهی هم شخصی برود با یکی تماس بگیرد، مادامی که برنامه‌ریزی نشده نباشد، خیلی کار نیست. اگر برنامه‌ریزیشده و هدایت‌شده باشد، چرا. ممکن است بگویند شما در ماه با پنج نفر، ده نفر از شخصیتها در آن‌جا مرتب تماس بگیرید؛ خودتان هم برای تماس دیگران آماده بنشینید. این باید برنامه داشته باشد و قبلاً معلوم باشد که در این ملاقاتها چه میخواهیم داده بشود و چه میخواهیم گرفته بشود؛ چه به آنها محول کنیم و از آنها چه بخواهیم. غرض، همه چیز به آن بخش اجرایی در دبیرخانه برمیگردد. هر کدام از آقایانی که بتوانند در آن بخش همکاری کنند، بسیار خوب است.

مشکلات مسیر دلیل نادرستی هدف و برنامه نیست

خیلى از کارهایى که خودش صحیح است، هدفش هم صحیح است، ممشىٰ[3] هم درست است، در حین عبور از گردنه‌هاى مختلف به مشکلاتى برخورد میکند. این مشکل دلیل نادرست بودنِ راه و هدف و برنامه و پیش‌بینى نیست. این حالا یک نمونه. برنامه‌ى متین و دقیقى است که اگر بى‌معارض و بى‌مزاحم پیش برود، به نقاط خوبى خواهد رسید. در زمینه‌ى مسائل سیاسى و مشى بین‌المللى، برنامه‌ى دقیقِ روشنِ حساب‌شده‌اى وجود دارد که اگر بى‌معارض و بى‌مزاحم حرکت بکند، به هدفهاى خوبى خواهد رسید. در …

دسته‌بندی کمبودها و رفع یک‌به‌یک موارد در اختیار

… همدیگر مؤثّر است؛ همه‌‌ی اینها بوده: کمبود پول داشتیم، کمبود آدم داشتیم ــ خب الان مثلاً این تعدادى که ما نماینده داریم در کشورها، تعدادِ لازم که نیست؛ چند برابرِ این لازم است ــ لابد امکانات نیست؛ امکانات انسانى و مادّى و تجهیزاتى قاعدتاً کمبود داریم، نیست. باید بنشینیم مثل یک حسابگر، یک مغز متفکّر، یک جدول درست کنیم؛ این کمبودها را در این جدول بگذاریم، ببینیم کدام از اختیار ما خارج است و کدام تحت اختیار ما است؛ آنهایى که تحت اختیار ما است، بگوییم: حالا این یکى را همّت بگماریم برطرف کنیم، این دوّمى را همّت بگماریم برطرف کنیم، این سوّمى را برطرف کنیم؛ غفلت در کار جایز نیست.

ملاک بودن خیر عامهٔ مردم، نه نفع کوتاه‌مدت

… دو کار در قبال مردم داریم: یک کار این است که به آنها خدمت برسانیم؛ یک کار [هم] این است که محبّت و اعتماد آنها را جلب کنیم. «خدمت به آنها برسانیم» یعنى چه؟ یعنى شما هر جا هستید، برنامه‌ى شما آن وقتى درست است که نفع آن به مردم برسد؛ به همین مردمى که عرض کردم. البتّه دنبال نفع کوتاه‌مدّت نیستیم. نگویید که حالا برنامه‌ى پنج‌ساله چنین شد، چنان شد، وضع حقوق‌بگیرها بدتر شد ــ البتّه درباره‌ى مسائل مربوط به اوضاع گرانى‌ها و تورّم و مشکلات، مطالبى هست که ان‌شاءالله من در دیدار جداگانه‌اى با مسئولین آن، با هیئت دولت در میان خواهم گذاشت ــ نه، آن برنامه‌ى صحیح، آن راه درست که منتهى خواهد شد به خیر عامّه‌ى مردم؛ این ملاک است. در دستگاه قضائى ملاک این است؛ در دستگاه قانونگذارى ملاک این است؛ در دستگاه اجرائى هم ملاک این است؛ هر کسى در کشور باید براى خدمت به مردم تلاش کند.