رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «بدعت»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «بدعت»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیافزودن امری ناروا به دین و رد آن از سوی پیشوایان و علمای دین.

امام خمینی

وظیفهٔ عالم دینی در آشکار کردن علم خود هنگام ظهور بدعت

… مبنی بر آنکه اعلیحضرت بیش از هر کس در حفظ شعائر مذهبی کوشا هستند، و تلگراف این جانب را برای دولت ارسال داشتند، و توفیق این جانب را در ترویج مقررات اسلامی و هدایت عوام خواستار شدند، موجب تشکر گردید. البته ملت مسلمان ایران از اعلیحضرت همین انتظار را دارند. فرموده اعلیحضرت موافق است با آنچه از پیغمبر اسلام- صلی الله علیه و آله- به ما رسیده: إِذَا ظَهَرَتِ البِدَعُ فِی امَّتِی فَلیُظهِرِ العَالِمُ عِلمَهُ؛ فَمَن لَم یَفعَل. فَعَلَیْهِ لَعنَهُ اللهِ[1]. البته شغل روحانی، ارشاد و هدایت ملت است.

تکلیف اظهار نظر در برابر ظلم و وارونه کردن اسلام، چه با غلبه چه بی‌غلبه

… که ما یک تکلیفی داریم، ادا می‌کنیم. ما به شرط غلبه قیام نمی‌کنیم، ما می‌خواهیم یک تکلیفی ادا بکنیم. اگر غالب شدیم که نتیجه هم به دست آمده و چنانچه غالب نشدیم و کشته شدیم، انبیا هم خیلی‌شان، اولیا هم خیلی‌شان قیام می‌کردند و نمی‌توانستند به مقصد خودشان برسند. ما مکلّفیم که در مقابل یک همچو ظلمی که در آستانه این است که اسلام را وارونه کند و کج‌فهمی‌ها اسلام را صدمه بزنند، ما می‌خواهیم که در مقابل یک همچو بدعتهایی اظهار نظر بکنیم، چه غالب بشویم و چه نشویم. در دنیا هم متفکرین دنیا، آنهایی که همه جهات قیامها را در نظر داشتند، آنها هم اعتقادشان همینها بوده است که نمی‌شود یک همچو کاری انجام بگیرد، لکن آنها از یک‌ مطلب غافل بودند و آن اینکه فرق است ما بین قیامهایی که برای خدا نباشد؛ قیامهایی که برای منفعت دنیایی …
همهٔ شاهدهای امام خمینی

امام شهید سید علی خامنه‌ای

نقد ترویج دوبارهٔ قفل زدن به بدن در عزاداری پس از منع علما

بنده خیلی متأسفم که بگویم در این سه، چهار سال اخیر، برخی کارها در ارتباط با مراسم عزاداری ماه محرّم دیده شده است که دستهایی به غلط، آن را در جامعه ما ترویج کرده‌اند. کارهایی را باب میکنند و رواج میدهند که هر کس ناظرِ آن باشد، برایش سؤال به‌وجود می‌آید. به‌عنوال مثال، در قدیم‌الایام بین طبقه عوام‌النّاس معمول بود که در روزهای عزاداری، به بدن خودشان قفل میزدند! البته، پس از مدتی، بزرگان و علما آن را منع کردند و این رسمِ غلط برافتاد. اما باز مجدّداً شروع به ترویج این رسم کرده‌اند و شنیدم که بعضی افراد، در گوشه و کنار این کشور، به بدن خودشان قفل میزنند! این چه کارِ غلطی است که بعضی افراد انجام میدهند!؟

بدعت نوعی نوآوری مذموم در شرع اسلام

نوآوری هم خودش فینفسه یک ارزش نیست؛ نوآوری برحسب اقتضائات ارزش است. اگر چیز نویی بیاوریم که برحسب اقتضائات نباشد، چیز خوبی نیست. بدعت، یک نوآوری است؛ اما در شرع مقدس اسلام بد است. بنابراین، باید ابتکاراتی بر اساس نیازها و اقتضائات وجود داشته باشد. شما این را شامل همه چیز بکنید؛ طرح مجله، صفحه‌بندی مجله - البته صفحه‌بندی آن خوب است؛ من در صفحه‌بندی هیچ اشکالی ندارم؛ صفحه‌بندىِ مدرن و زیبایی است؛ اما در عین حال کدام چیز زیبایی است که …

میراندن سنت و زنده کردن بدعت در جامعهٔ زمان امام حسین (ع)

… است که: یکی به رؤسای بصره و یکی به رؤسای کوفه است. در نامه حضرت به رؤسای بصره، این‌طور آمده است: «و قد بعث رسولی الیکم بهذا الکتاب و انا ادعوکم الی کتاب اللَّه و سنة نبّیه فان سنّة قد امیتت و البدعة قدا حییت فان تسمعوا قولی اهدیکم الی سبیل الرّشاد»[11] ؛ من میخواهم بدعت را از بین ببرم و سنّت را احیا کنم؛ زیرا سنت را میرانده‌اند و بدعت را زنده کرده‌اند! اگر دنبال من آمدید، راه راست با من است؛ یعنی میخواهم همان تکلیف بزرگ را انجام دهم که احیای اسلام و احیای سنّت پیغمبر و نظام اسلامی است.

طعن و رد صریح ائمه بر بدعت‌گذارانی چون ابوالخطاب و شلمغانی

… (علیه‌السّلام) در میان مردم بود اشتباهات، دیری نمیپایید و آن پیشوای معصوم خطاهای عمده را در مقطع حساس تبیین میکرد. شعیه مطمئن بود که اگر در خط کلی مکتب، از سویی زاویه‌ی انحرافی پدید آید بالاخره حجت آشکار خواهد شد و آن‌که در پی کشف حقیقت است آن را خواهد یافت. در تاریخ دوران زندگی ائمه (علیهم‌السّلام) به نام اشخاصی بر میخوریم که به خاطر احداث بدعتی یا تأسیسی راه غلطی و ترویج عقیده‌ی باطلی، صریحاً از سوی ائمه (علیهم‌السّلام) مورد طعن و رد قرار گرفته‌اند، مانند محمّد بن مفلاص معروف به ابی الخطاب، یا این ابی العزافر معروف به شلمغانی (که این مورد در دوران غیبت صغری اتفاق افتاده است) و کثیری امثال آن. حتی به مواردی نیز برخورد میکنیم که در اختلاف میان دو دسته از اصحاب با اخلاص و صادق هنگامی که یک دسته از آنان کسی یا جمعی را به خاطر عقیده‌یی مورد طرد و لعن قرار داده‌اند، امام در دفاع از آن فرد یا جمع مطعون، وی را مورد مدح قرار داده و بدینوسیله آن عقیده را …

وضع مقررات خودساخته و مخالف کتاب خدا در جامعه

… مؤمن، این است که این هوس‌ها، در آن هنگامی‌که با اندیشۀ درست، با راه پیشنهادشدۀ به‌وسیلۀ مرشدانِ راه ـ یعنی پیامبران، یعنی عقل، عقل انسانی ـ وقتی میان هوس و این اندیشه‌ها تضادی به‌وجود می‌آید، این هوس‌ها کنار گذاشته بشود، راه پیشنهادیِ این هوس‌ها پیموده نشود. وقتی این وظیفۀ انسانی عمل نشد و راهِ هوس پیموده شد و «اَحکامٌ تُبتَدَعُ» احکام و مقرراتی بدون تناسب با سرشت انسان و بدون اتکای بر مبانی و اصول دین، (58/10/17) مقرراتی خودساخته، احکامی بدون نیاز اجتماع، بدون توجه به وضع مردم، (48/9/11) در جامعه وضع شد، فتنه‌ها شروع می‌شود...«یُالَفُ فیها کِتابُ اللهِ» در این احکام، در این مقررات، در این خطوطی که از روی هوس و بر مبنای هوا در جامعه به‌وجود می‌آید، کتاب خدا مورد مخالفت قرار می‌گیرد. این مشعلی که باید راهنما باشد، کنار گذارده می‌شود. «وَ یَتَوَلّیٰ عَلَیها رِجالٌ رِجالاً عَلی غَیرِ دینِ اللهِ» مقررات به شیوه‌ای درست می‌شود که انسان‌هایی بدون آنکه استحقاق داشته باشند و بدون آنکه صلاحیت‌های لازم در آنها جمع باشد، بر مردمان حکومت و ولایت پیدا بکنند. (58/10/17)
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای