… که انسان به حرفهای سست تکیه کند. این همه مناقب اهلبیت (علیهمالسّلام) در کتابهای معتبر وجود دارد؛ از آنها استفاده بشود؛ از گفتههای افرادی که خودشان سندند، ثقه و معتبرند؛ مثل همین شعری که امروز یکی از آقایان از مرحوم آشیخ محمدحسین اصفهانی - مفتقر - خواندند. خب، این بزرگوار استاد مجتهدین است. مجتهدین بزرگ و مراجع تقلید بزرگ، در فقه و اصول و فلسفه شاگردهای او هستند. ایشان شاعر هم بوده. خب، این شعر میشود سند. یا روایات گوناگونی که در کتب مناقب وجود دارد، شرح حال ائمه (علیهمالسّلام)، مناقب معتبر. پس یک بخش، بخش مناقب اهلبیت (علیهمالسّلام) است.
شعرهای این مجتهد بزرگ بهعنوان سرمایهٔ خودی
… یک شعر عوامانه خوانده است گوش بدهیم؟ گاهی بعضی از شعرهایی که عربها با صداهای خوش میخوانند و شما میشنوید و خیلی هم معروف است، در حد شعرهای عوامانهی مکتبخانههای قدیمی است! شعر در حد بسیار پایین و نازل است؛ اما چون صدای خواننده خوش است، شعر هم جلوه میکند. این در حالی است که خودمان شعرهای مرحوم کمپانی - آیةالله غروی[1] ، رضواناللهتعالیعلیه - آن مجتهد بزرگ را داریم. حدس زدم شعری که گروه همخوانی اجرا کرد و در مدح امام حسن مجتبی علیهالسّلام بود، از ایشان باشد. انشاءالله که به سمت این خودگراییها و استفاده از نیروها و استعدادهای درونی خودمان برویم.
حضور ماندگار در حوزههای فقاهت بدون رسیدن به مرجعیت
… - یا هر کس از قبیل ایشان - مدت کمی بعد از وفات از بین خواهد رفت. در نجف چقدر مراجع بزرگ بودند که دایرهی مرجعیتشان از ایشان هم اوسع بوده است؛ ولی اکنون از آنها اسمی نیست. نه اینکه هیچکس آنها را نمیشناسد؛ اما در حوزهها و در اوساط علمیه، از آنها نامی نیست. حالا شما ملاحظه کنید مثلاً در طبقهی اساتید ایشان، مرحوم آقا شیخ محمدحسین اصفهانی[3] و مرحوم آقاضیاء عراقی[4] ، مرجع نبودند و به مرجعیت هم نرسیدند، اما همین دو نفر ملّای بزرگ، چقدر در حوزههای علمیه و حوزههای فقاهت حضور دارند! کدام حوزهی علمیه است که در آن، شخصیتهای برجستهی فقهی و اصولی باشند و از مرحوم آقاشیخ محمدحسین اصفهانی و آقاضیاء عراقی، نامی و بحثی و سخنی و کتابی و رد و ایرادی نسبت به مبانی، وجود نداشته باشد؟ در حالیکه در معاصرت همان بزرگواران یا اندکی پیش از آنها و …