برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیروحانی مبارز و نخستین امام جمعهٔ تهران پس از پیروزی انقلاب اسلامی.
امام خمینی
فقدان مجاهدی که عمری در خدمت اسلام رنج و حبس کشید
یک سال از رحلت شخصیتی ارجمند و عزیزی ارزشمند گذشت. یک سال از فقدان مردی گذشت که میتوانست به انقلاب اسلامی و پیشرفت اهداف مقدس اسلام خدمتهای ارزندهای کند. او میتوانست با رفتار و گفتارش به اعصاب ناآرام که موجب نگرانیها و تفرقها میشوند آرامش بخشد. مجاهد بزرگوار و عالم هوشیاری که از عُنْفوان[2] جوانی تا آخرین لحظات زندگانی در خدمت به اسلام و کشورهای اسلامی متحمل رنجها و حبسها و فشارها بود و هیچ گاه از این زحمت ارجمند و خدمت سودمند کنارهگیری نکرد و به کوشش خود در راه هدف و انقلاب ادامه داد. مرحوم مجاهد متعهد و مبارز عظیم الشان طالقانی عزیز به جوار اجداد عالی قدرش شتافت و ما نیز ان شاء الله تعالی همان راه را خواهیم رفت. ملت عزیز باید در این وقتی که قدرتهای جهانی در پیکار با اسلام و کشور ما بسیج شدهاند و مفتیان درباری به کمک صهیونیسم جهانی و قدرتهای شیطانی در تفرقه افکنی بین مسلمانان بپاخاستهاند، با اتکال به قدرت بیپایان حق تعالی و هوشیاری، وحدت خود را حفظ کنند و با شور …
احترام مردم به او بهعنوان عالمی که رنج و حبس برای مردم کشید و به آنان خدمت کرد
آقای طالقانی را که شما از او تقدیر کردید، برای اینکه یک عالم عامل، یک عالمی که به درد مردم میرسید [بود]؛ نه یک روشنفکر و نه یک آدم، یک شخص مثلًا دمکرات. مردم، دمکرات نمیدانند چی است. آنها هم که میدانند، میفهمند که غلط است. این به عنوان اینکه یک عالمی بود که به درد مردم میرسید، رنج کشیده بود برای این مردم، حبس رفته بود برای این مردم، خدمت کرده بود به این مردم، رشد مردم اقتضا میکرد که از این احترام کنند. حالا نویسندهها هر چه میخواهند بگویند. مردم با آن رشد خودشان ریختند به خیابانها و به سر و سینه خودشان زدند و گفتند که این عالم و این «نایب پیغمبر» ما از دنیا رفته است. حالا روشنفکر هر چه بخواهد بنشیند بگوید که این چون مثلًا در فلان جبهه بود و چون در فلان! مردم آن جبهه را اصلًا نمیشناسند تا این در آن جبهه چون بود از این جهت احترام کردند. مردم این قدر توی سر خودشان زدند. خوب، رئیس آن جبههها بمیرند، ببینیم که هیچ کس فاتحه …
ثبت نام او در تاریخ به سبب خدمت به اسلام و مبارزه با استبداد و استعمار
تلگراف تسلیت آن حضرت را به مناسبت در گذشت اسفانگیز برادر مجاهد، حجت الاسلام و المسلمین آقای سید محمود طالقانی- طاب ثراه- دریافت داشتم. آنچه مسلّم است نام آن فقید سعید به لحاظ خدمات ارزندهای که به اسلام و مسلمین نمودهاند، و همچنین به خاطر مبارزات مداوم و مستمر آن مرحوم، علیه جور و ستم و استبداد و استعمار شرق و غرب، و تاریخ آزادیخواهان و طالبان حق و عدالت ثبت خواهد شد.
ثبت نام او در تاریخ مجاهدان به سبب خدمت به اسلام و مبارزه با ظلم
تلگراف تسلیت جنابعالی به مناسبت درگذشت حجت الاسلام و المسلمین آقای سید محمود طالقانی- طاب ثراه- را دریافت داشتم؛ موجب تسلی گردید. نام آن مرحوم به خاطر خدماتی که به اسلام کرده و به لحاظ مبارزات پیگیرش با ظلم و با استبداد و دیکتاتوری شرق و غرب، در تاریخ مجاهدان راه حق و آزادی ثبت میباشد. جا دارد ضمن سپاسگزاری از تلگراف تسلیت جنابعالی، در گذشت آن مرحوم را به حضرت عالی- که خود از پیشگامان مبارزه در راه حق هستید- تسلیت بگویم.
علاقهٔ مردم به او به سبب روحانی بودنش نه دموکرات بودن
… همه ما این طوری هستیم. به عنوان اینکه ما یک آدمی هستیم خدمتگزار اسلام هستیم مردم ما را میپذیرند؛ و الّا چشم و ابروی سیاهی که ما نداریم که مردم برای خاطر او ما را بپذیرند. اینها میدانند که ماها خدمتگزار هستیم به آنها و خدمتگزارها را به آنها علاقه دارند. این مردمی که به آقای طالقانی این قدر اظهار [علاقه] کردند این واقعاً برای این است که آن آقا نوشته است که چون ایشان دمکرات بود از این جهت این قدر مردم [...]، آن چیزها را که مردم میبوسیدند، آن کلنگی که قبر ایشان را کنده بود میبوسیدند، این برای آن بود که ایشان یک مردی بود دمکرات بود؟ این جوری بود؟! یا نه، این یک روحانی بود، مردم روحانیها را مظهر نبوت میدانند و مظهر امامت میدانند.
تقدیر از حفظ نام و چهرهٔ واقعی طالقانی به همت فرزند و همکارانش
اوّلاً از آقازادهی مرحوم آقای طالقانی (رحمةاللهعلیه) و دوستان همکارشان تشکّر میکنیم که نام طالقانی و بیت طالقانی را همچنان که آن شخصیّت زندگی کرد و بود، حفظ کردند. بعضی از بیوت و وابستگان به شخصیّتها، بعد از آنکه آن شخصیّت پایش از این عالم مادّی بریده میشود و بیرون میرود، نام او را حفظ میکنند لکن محتوای او را بکلّی -گاهی اوقات به ۱۸۰ درجه عکس- تغییر میدهند. شاید اگرچنانچه ایشان -که خب در بین برادرها به این مسئله همّت گماشتند- همّت نمیکردند و پا جلو نمیگذاشتند، شاید سرنوشت آقای طالقانی هم به همان سرنوشت دچار میشد؛ امّا خب الحمدلله شما توانستید چهرهی آقای طالقانی را حفظ کنید.
روشنفکر دینی متکی بر قرآن و نهجالبلاغه که اهل عمل و مبارزه بود و تبعات آن را پذیرفت
… عمومی تقریباً [همهی] روشنفکران دیروز و شاید بعضاً امروز ما در آنها هم بود که من یک وقت از یک نمایشنامهای نقل کردم آقای روی ایوان [را] که پائین نمیآید توی مردم نمیآید با متن قضیه کار ندارد با میدان کار ندارد، بالای ایوان مینشیند تماشا میکند حرف میزند! خب خیلی از روشنفکرهای دینی اینجوری بودند [اما] آقای طالقانی نه، اهل عمل بود؛ یعنی توی میدان بود، احساس درد میکرد حقیقتاً؛ این را ما که با ایشان معاشر بودیم – رفت و آمد میکردیم- میدیدیم، محسوس بود در ایشان، واضح بود که آدمی اهل درد بود و میخواست مبارزه کند؛ لذا تبعات مبارزه راهم قبول کرد [و به] زندان افتاد؛ هیچ اظهاری از آقای طالقانی بالواسطه [یا] بیواسطه نقل نشد؛ [البته] من هیچوقت با ایشان همزندان نبودم، اما همزندانهای ایشان هم نقل میکنند؛ خود ما هم دیدن ایشان میرفتیم – گاهی از مشهد که من میآمدم، روزهای ملاقات میرفتم زندان قصر – از پشت میلهای صحبت میکردند؛ …
گرامیداشت یاد او و پیوند خاطرهاش با تاریخچهٔ امامت جمعه
در خطبهی دوم، اولاً لازم است که یاد مرحوم آیةاللَّه طالقانی و همچنین یاد شهید آیةاللَّه مدنی (رضوان اللَّه علیهما) را گرامی بداریم. این ایام، مناسبت با هر دوی این بزرگواران دارد و این دو نفر جزو کسانی هستند که خاطرهی آنها از تاریخچهی امامت جمعه در کشور ما انفکاکناپذیر است. حقاً و انصافاً هر کدام از این دو مرد بزرگ به نحوی حقوق فراموشنشدنی دارند و یاد فراموش نشدنیای از آنها در ذهنها و در تاریخ ما خواهد ماند.
نخستین امام جمعهٔ تهران؛ عالم مجاهد پارسا و سربلند در امتحان پیش و پس از انقلاب
در این خطبه اولین مطلبی که عرض میکنیم، یاد نیک مرحوم آیةالله طالقانی (رضواناللهتعالیعلیه) است که نماز جمعهی باشکوه تهران اول بار به امر امام بزرگوارمان به امامت ایشان برگزار شد. این مرحوم یک عالم مجاهدِ بااستقامتِ پارسا و پاکیزهای بود؛ امتحان خوبی هم داد. هم در دوران مبارزه، هم پس از پیروزی انقلاب و در این معادلات پیچیده و بسیار دشواری که در زمینههای سیاسی و امنیتی بعد از انقلاب پیش آمد، مرحوم آیةالله طالقانی امتحان خوبی داد. نماز جمعه هم نهاد بابرکتی شد؛ چه در تهران، چه در سایر شهرهای این کشور. بتدریج نماز جمعه در شهرهای کوچک و کوچکتر هم در سرتاسر کشور اسلامی در هر نقطهای تبدیل شد به کانونِ هم معنویت و هم مقاومت. نماز عبادی - سیاسی که تعبیری بود که آن روز ظاهراً از زبان امام …
امیدوار نبودن او در آغاز به تحقق سخن امام دربارهٔ رفتن شاه
… حالا شماها هنوز خیلی جوانید و انشاءالله به قدری که بنده سن کردهام،[11] ده بیست سال هم بیشتر سن کنید، خواهید دید موارد زیادی را. ما در این سنّ خودمان دیدیم؛ پیروزی انقلاب را دیدیم که این، غلبهی حق بر باطل بود. کسی فکر نمیکرد، هیچکس اصلاً تصوّر نمیکرد. مرحوم آقای طالقانی به خود من گفت؛ گفت آن روزی که امام گفت «شاه باید برود»،[12] ما گفتیم: «آقا چه حرفهایی میزند»! خب، آقای طالقانی آدم کوچکی نبود؛ یعنی کسی مثل مرحوم آیتالله طالقانی، یک مبارز عمیق عریق سابقهدارِ آنچنانی، امیدوار نبود، امّا شد؛ انقلاب پیروز شد؛ لَاَغلِبَنَّ اَنا وَ رُسُلی.