عالم صاحبنظر فارسینویس با انگیزهٔ در اختیار مردم گذاشتن دانش
… این چیز مهمّی است. بنده بارها گفتهام مرحوم مجلسی با آن مقامات عالی، وظیفهی خود میدانست که کتاب فارسی هم بنویسد؛ در کنار دریای عظیمی مثل کتاب بحار که واقعاً یک اقیانوس است، [نوشتن] کتاب حقّالیقین و حیاتالقلوب؛ [یعنی] فارسینویسی برای استفادهی مردم. خب، حالا [اینکه] مرحوم آقای آقانجفی در این کتابهایی که به زبان فارسی نوشته شده، چقدر توانستهاند ادبیّات معاصر را مورد ملاحظه و مورد استفاده قرار بدهند، آن بحث دیگری است -اگرچنانچه در این زمینه کمبودی وجود داشته باشد، همانطور که شما[2] گفتید، راهش همین است که یک عدّه از فضلای قم، طلبههای قم، دقایق[3] را استخراج کنند و درواقع ادبیّات این [متون] را تبدیل کنند- لکن مهم، این انگیزه است، انگیزهی با مردم بودن، این ذهن فعّال و پُرتلاش و پُرمحتوا را در اختیار مردم گذاشتن؛ این را مرحوم آقای آقانجفی نشان دادند. درجات ایشان انشاءالله عالی است پیش خدای متعال و خداوند عالیتر کند مقامات ایشان را.
شاگردی نزد نائینی و ارزش علمی تقریرات درس اصول او برای حوزه
خب ایشان از لحاظ سلوکی و معنوی شاگرد پدرشان و اساتید دیگری در نجف -مرحوم آقای قاضی[4] و شاید دیگران- بودند؛ شاگرد علمی مرحوم آقای نائینی[5] و مرحوم حاج شیخ محمّدحسین[6] و دیگران هم که بودند. انصافاً ایشان زحمت کشیدند؛ شنیدم یک دوره تقریرات [دارند]؛ در همان مصاحبهای[7] که آقای صالحی اشاره کردند که بنده آن مصاحبه را خواندهام و دیدهام، آنجا ایشان ظاهراً میگویند که من یک دوره درس اصول آقای نائینی را رفتم و نوشتههای خودم را به ایشان نشان میدادم. خب این باارزش است؛ یعنی اگر واقعاً یک چنین چیزی الان حاضر باشد، آماده باشد و در اختیار حوزههای علمیّه قرار بگیرد، از لحاظ علمی چیز باارزش و یک بخشی از ثروتِ علمی و اصولی ما است. خب، ایشان از جنبهی علمی که مقاماتشان این است.
سلوک انقلابی و پیوند گرم با جوانان جبههرو در دوران جنگ
از جنبهی سلوکی [هم]، ایشان انصافاً مردی پارسا و مؤمن [است]، لکن در کنار اینها آن چیزی که به چشم انسان خیلی میآید و خیلی جلوه میکند، سلوک انقلابی ایشان است. در دوران جبهه و در دوران جنگ، بنده یکی دو بار همدان رفتوآمد کردم؛ هم ایشان، هم مرحوم آقای تألّهی،[8] این دوتا پیرمرد ملّا، با جوانهای جبههبرو آنچنان گرم و گیرا بودند که کأنّه یکی از آنها هستند. و همیشه [برای ما] میگفتند و ما اینجا هم از دوستانی که با همدان مرتبطند شنیده بودیم و نقل میکردند و به نظرم میرسد آنجا هم برای ما نقل کردند که این دو بزرگوار جوری بودند که مرجع جوانهای جبههای بودند؛ هم مسجدشان، هم نمازشان، هم منزلشان، هم برای رفتن به جبهه. این خیلی چیز مهمّی است که یک کسی در این سن و با این مقامات و مرتبهی علمی، غافل از مسئلهی مهمّ زمان خودش نباشد. بعضیها از مسئلهی مهمّ زمان خودشان که آن تهاجم دشمن و تهدید کشور و تهدید ملّت و تهدید …
جمع علم و تقوا و همراهی با انقلاب و ضایعهٔ رحلت او
خبر رحلت عالم جلیل مرحوم آیتالله آقای آقا نجفی همدانی موجب تأثر و تأسف گردید. این مرد شریف و بزرگوار که علم و تقوا و معرفت و عمل صالح را در طول عمر کهن خود جمع کرده بود حقاً یکی از علمای ابرار و اعلام علم و دین در زمان ما محسوب میشد که خود از سرسپردگان انقلاب و ارادتمندان به خیل عظیم جوانان بسیجی ما بود. رحلت آن بزرگوار برای جامعهی ما ضایعهای سنگین است. اینجانب در گذشت این مرد بزرگوار را به مردم مؤمن و انقلابی همدان بخصوص به جنابعالی و جامعه علمی آن شهر و همچنین به خانواده محترم و بازماندگان مکرم ایشان تسلیت عرض میکنم و از خداوند رحمت و فضل و مغفرتش را برای ایشان مسألت مینمایم.
جمع علم و تقوا و عمل صالح و ارادت به انقلاب و بسیجیان
خبر رحلت عالم جلیل مرحوم آیةالله آقاى آقانجفى همدانى موجب تأثر و تأسف گردید. این مرد شریف و بزرگوار که علم و تقوى و معرفت و عمل صالح را در طول عمر کهن خود جمع کرده بود، حقاً یکى از علماى ابرار و اَعلام علم و دین در زمان ما محسوب مىشد که خود از سرسپردگان انقلاب و ارادتمندان به خیل عظیم جوانان بسیجى ما بود.
ظرفیت او برای منشأ حرکتهای عظیم شدن در همدان
… تألّهی در همدان یک گوهرهای ناشناختهای هستند که در یک کُنجی قرار گرفتهاند. حالا مردم همدان و جوانهای همدان و حزباللهیهای همدان خیلی از ایشان و مرحوم آقای آقانجفی استفاده میکردند، لکن ظرفیّت استفادهی از این بزرگوران و امثال اینها خیلی بیشتر از اینها است. واقعاً یکی مثل مرحوم آقای آقانجفی یا مثل مرحوم آقای تألّهی در همدان میتوانست منشأ یک حرکات عظیمی باشد.
رحلت او ضایعهای سنگین برای جامعه
رحلت آن بزرگوار براى جامعهى ما ضایعهیى سنگین است. اینجانب درگذشت این مرد بزرگوار را به مردم مؤمن و انقلابى همدان، بخصوص به جنابعالى و جامعهى علمى آن شهر و همچنین به خانوادهى محترم و بازماندگان مکرم ایشان تسلیت عرض مىکنم و از خداوند رحمت و فضل و مغفرتش را براى ایشان مسألت مىنمایم.
نورانیت او و نورانی کردن فضای پیرامون
… دوروبرش تمام، این جوانهای علاقهمند و عاشق جبهه و مانند اینها [بودند]. و اینها اقناع میشدند؛ ببینید این مهم است. روحانی خوب، عالم دینی خوب، این جوری است که مثل یک خورشیدی میدرخشد؛ وقتی میآیند نزدیک او، به طور طبیعی نورانی میشوند؛ و ایشان این جور بود. مرحوم آقای آقانجفی هم همین جور؛ ایشان هم همین طور واقعاً نورانی بودند و منوّر میکردند فضا را.