رفتن به محتوای اصلی

اولوالالباب

نام‌های دیگر: صاحبان خرد

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خردمندان در تعبیر قرآن و ویژگی‌های آنان.

تعریف در کلام رهبر

﴿اِنَّ في خَلقِ السَّماواتِ وَ الاَرِ﴾[20]، اینها مقدمه است، ﴿اِنَّ في خَلقِ السَّماواتِ وَ الاَرِ﴾ همانا در آفرینش آسمان‌ها و زمین ﴿وَ اختِلافِ اللَّيلِ وَ النَّهارِ﴾ آمد و رفت شب و روز، ﴿لَآياتٍ﴾ همانا نشانه‌هایی است، برای گیج‌ها؟ برای بی‌هوش‌ها؟ برای آنان که نمی‌اندیشند؟ ابدا! ﴿لِاُولِي الاَلبابِ﴾ برای خردمندان. خردمند، آن‌که دارای خرد و نیروی فهمیدن است و او همۀ مردمند، درصورتی‌که فکر و هوششان را به‌کار بیندازند. واِلّ خردمندها از اول ولادت با یک آرم مخصوصی جدا نشدند که بگوییم ما جزو آنها نبودیم و خردمند نمی‌توانیم بشویم و خردمندان چنین و چنانند، نه؛ خردمند یعنی همۀ ما مردم، با سه میلیارد انسانِ دیگر که در دنیا هستند، همه خردمندند، به‌شرط آنکه این نیروی خرد را که در آنها هست، یک‌خُرده به‌کار بیندازند. این ماشین را اگر پول دادید خریدید، در خانه گذاشتید، بازَش نکردید، از آن کار نکشیدید، بعد از مدتی بگذرد، سراغش بروید، می‌بینید کارآمدی ندارد، کارآیی ندارد، زنگ زده است، اگر زنگ‌زده هم نباشد، رُو و روان نیست. تقصیر ماشین نبود، تقصیر تو بود که به‌کارش نزدی. اولی‌الالباب یعنی آنها که نیروی فکر و اندیشه و خرد را به‌کار می‌زنند تا خردمند می‌شوند.
چه کسانی‌اند اولی‌الالباب؟ ببینید، اینجا یکی از نکات لطیف قرآن است. وقتی‌که اولی‌الالباب را می‌خواهد بگوید، خردمندان را می‌خواهد بگوید و می‌خواهد معرفی بکند، اگر مردم معمولی بخواهند معرفی کنند، می‌گویند خردمند آن‌کسی است که در همۀ امور زندگی‌اش پیشرو است، در هیچ کار سرش کلاه نمی‌رود، در کاسبی‌ها، در پُلتیک‌ها،[21] در سیاست‌بازی‌ها، در معارضه‌ها و مقابله‌های با حریف‌ها، همه‌جا دستِ او روی دست حریف‌هاست. قرآن چون هیچ‌یک از این بازیگری‌ها را قبول ندارد، چون ارزش واقعی را برای انسان، اتصال و ارتباط با خدا می‌داند، خردمند را به‌این‌صورت معرفی می‌کند؛ خردمند ازنظر قرآن آن‌کسی است که این عالی‌ترین ارزش‌ها را بیش‌از همه‌چیز و همه‌کس مورد نظر داشته باشد. ﴿الَّذينَ يَذكُرونَ اللهَ﴾ آن کسانی‌اند خردمندان که یاد می‌کنند خدا را، ﴿قِياماً﴾ در حال ایستاده، ﴿وَ قُعوداً﴾ در حال نشسته، ﴿وَ عَلی جُنوبِهِم﴾ در حال به یک پهلو افتاده. یعنی در همه‌حال، در همه‌حال به یاد خدایند. اما این به یاد خدا بودن به‌معنای یک حالتِ عرفانی خلسه‌آمیز درویش‌مآبانه نیست که بعضی دلشان خوش باشد که خیلی خب، ما هم همیشه به یاد خداییم، همیشه هو می‌زنیم، نه؛ به یاد خدا بودنِ فعال، به یاد خدا بودنی که عملی محسوب می‌شود. چطور مگر؟

همهٔ مردم، به شرط به‌کار انداختن نیروی خرد

… ﴿اِنَّ في خَلقِ السَّماواتِ وَ الاَرِ﴾ همانا در آفرینش آسمان‌ها و زمین ﴿وَ اختِلافِ اللَّيلِ وَ النَّهارِ﴾ آمد و رفت شب و روز، ﴿لَآياتٍ﴾ همانا نشانه‌هایی است، برای گیج‌ها؟ برای بی‌هوش‌ها؟ برای آنان که نمی‌اندیشند؟ ابدا! ﴿لِاُولِي الاَلبابِ﴾ برای خردمندان. خردمند، آن‌که دارای خرد و نیروی فهمیدن است و او همۀ مردمند، درصورتی‌که فکر و هوششان را به‌کار بیندازند. واِلّ خردمندها از اول ولادت با یک آرم مخصوصی جدا نشدند که بگوییم ما جزو آنها نبودیم و خردمند نمی‌توانیم بشویم و خردمندان چنین و چنانند، نه؛ خردمند یعنی همۀ ما مردم، با سه میلیارد انسانِ دیگر که در دنیا هستند، همه خردمندند، به‌شرط آنکه این نیروی خرد را که در آنها هست، یک‌خُرده به‌کار بیندازند. این ماشین را اگر پول دادید خریدید، در خانه گذاشتید، بازَش نکردید، از آن کار نکشیدید، بعد از مدتی بگذرد، سراغش بروید، می‌بینید کارآمدی ندارد، کارآیی ندارد، زنگ زده است، اگر زنگ‌زده هم نباشد، رُو و روان نیست. تقصیر ماشین نبود، تقصیر تو بود که به‌کارش نزدی. …

ارتباط با خدا برترین ارزش، نه زیرکی در کاسبی و سیاست

چه کسانی‌اند اولی‌الالباب؟ ببینید، اینجا یکی از نکات لطیف قرآن است. وقتی‌که اولی‌الالباب را می‌خواهد بگوید، خردمندان را می‌خواهد بگوید و می‌خواهد معرفی بکند، اگر مردم معمولی بخواهند معرفی کنند، می‌گویند خردمند آن‌کسی است که در همۀ امور زندگی‌اش پیشرو است، در هیچ کار سرش کلاه نمی‌رود، در کاسبی‌ها، در پُلتیک‌ها،[21] در سیاست‌بازی‌ها، در معارضه‌ها و مقابله‌های با حریف‌ها، همه‌جا دستِ او روی دست حریف‌هاست. قرآن چون هیچ‌یک از این بازیگری‌ها را قبول ندارد، چون ارزش واقعی را برای انسان، اتصال و ارتباط با خدا می‌داند، خردمند را به‌این‌صورت معرفی می‌کند؛ خردمند ازنظر قرآن آن‌کسی است که این عالی‌ترین ارزش‌ها را بیش‌از همه‌چیز و همه‌کس مورد نظر داشته باشد. ﴿الَّذينَ يَذكُرونَ اللهَ﴾ آن کسانی‌اند خردمندان که یاد می‌کنند خدا را، ﴿قِياماً﴾ در حال ایستاده، ﴿وَ قُعوداً﴾ در حال نشسته، ﴿وَ عَلی جُنوبِهِم﴾ در حال به یک پهلو افتاده. یعنی در همه‌حال، در همه‌حال به یاد خدایند. اما این به یاد خدا بودن به‌معنای یک حالتِ …