رد اولتیماتوم روسیه در مجلس با رأی مخالف یک روحانی
… خودشان- تا قزوین آمدند و آنها از ایران (من حالا یادم نیست چه میخواستند، این تو [ی] تاریخ است) یک مطلبی را میخواستند که تقریباً اسارت ایران بود و میگفتند باید از مجلس بگذرد. آن را به مجلس بردند و همه اهل مجلس ماندند که چه باید بکنند؛ ساکت که چه بکنند. در یک مجله خارجی نوشته است که یک روحانی با دست لرزان آمد پشت تریبون ایستاد و گفت: حالا که ما بناست از بین برویم، چرا خودمان از بین ببریم خودمان را؟ رای مخالف داد. بقیه جرات پیدا کردند و رای مخالف [دادند]؛ رد کردند اولتیماتوم را. آنها هم هیچ غلطی نکردند. بنای سیاسیون هم همین معناست که یک چیزی را تشر میزنند ببینند طرف چه جوری است؛ اگر چنانچه طرف ایستاد مقابلشان، اینها عقب میزنند و اگر چنانچه نه، آن بیچاره عقب رفت، اینها هم جلو میآیند. حیوانات هم همین جورند. حیوانات هم همین خصوصیات …
بینتیجه ماندن تهدید پس از رأی مخالف مجلس
… در زمانی که مرحوم مدرس هم در آن مجلس بودند، یک قضیهای واقع میشد، آنها یک مسئلهای را میخواستند از ایران، یک وقت میآمدند، اگر ایران یک سستی میکرد، یک کشتی از انگلستان میآمد در نزدیکهای دریاهای ما. همین اسباب این میشد که اینها عقبنشینی میکردند. از این ور روسیه یک وقتی یک اولتیماتومی داده بود[1] و ارتشش هم شروع کرده بود به آمدن و در خود آنها هم این را گفتند، یک چیزی را از مجلس میخواستند هیچ کس جرات نمیکرد صحبت کند، مرحوم مدرس رفت گفت، حالا که ما باید از بین برویم چرا با دست خودمان از بین برویم، بگذار آنها از بین ببرند. این را دیگران هم قبول کردند و رای بر خلاف دادند و هیچی هم نشد. اینها همیشه بنایشان این است که با هیاهو و جنجال، یا خودشان یا به دست نوکرهایشان هیاهو کنند، جنجال بکنند که ما را عقب بنشانند و مساله این طور نیست. و من امیدوارم که ان شاء الله این جنگ بزودی خاتمه پیدا کند و ان شاء الله به نفع اسلام به نحو احسن خاتمه پیدا …
رد اولتیماتوم با ایستادگی یک روحانی در مجلس و بیعملی روس
… شورا راجع به گذراندن یک مطلبی که حالا من یادم نیست، و [تهدید] کردند که لشکر روس حرکت کرده است طرف ایران، یا از طرف قزوین دارند میآیند و باید این کار را انجام بدهید، در نوشته یکی از همین خارجیهاست- که اوضاع ایران را نوشته- نوشته است که مجلس سکوت کرد چه بکند! او نوشته است که در بین اینها یک نفر روحانی که دستش میلرزید آمد ایستاد گفت: حالا که بناست از بین برویم، چرا خودمان خودمان را از بین ببریم. نخیر، رد میکنیم. رد کرد، و آنها هم قدرت پیدا کردند رد کردند و آنها هم هیچ کاری نکردند. همان ارعاب بود!
رد اولتیماتوم روسیه در مجلس با سخن یک روحانی
… اولتیماتوم داد به ایران و آوردند به مجلس و قوای نظامیش هم حرکت کرده بودند به طرف تهران یا قزوین که این را قبول کنند، مجلس- آن طور که حالا نقل میکنند- بهتشان زده بود که باید چه بکنند. قوا، قوای شوروی است، مقاومت نمیتوانیم بکنیم؛ قبول این هم که خیانت است. آنجا نوشته است که یک روحانی با دست لرزان آمد و گفت حالا که ما باید از بین برویم چرا خودمان از بین ببریم؟ ما این را ردش میکنیم. رد کرد. همه هم قبول کردند. آنها هم هیچ کاری نکردند. اینها میبینند یک انسان وقتی در یک ملت پیدا بشود، میتواند که مجرای امور را از آن طریقی که آنها میخواهند برگرداند. آنی که آنها میخواهند نگذارد بشود. کوشش کردند نگذارند انسان پیدا بشود.
رد اولتیماتوم در مجلس و بیاثر ماندن تهدید روسها
… که وکلا همه نشسته بودند و هیچ حرفی نمیزدند و قدرت اینکه کاری بکنند [نداشتند]، خوب چه بکنند؛ نوشتهاند یک سید، یک معمم، یک ملایی، با دستهای لرزان آمد پشت آنجا، و گفت حالا که بناست ما از بین برویم، چرا به دست خودمان از بین برویم! نه، ما رد میکنیم این را. رد کردند و هیچ غلطی هم آنها نکردند. قدرت پیدا کردند به قول ایشان،[8] وکلای دیگر هم قدرت پیدا کردند و رای بر خلاف دادند و قبول نکردند حرف آنها را؛ آنها هم هیچ کاری نکردند. اینها ما را میخواهند بترسانند.