رفتن به محتوای اصلی

انگیزهٔ الهی

نام‌های دیگر: انگیزهٔ دینی، انگیزهٔ معنوی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

محرک معنوی انسان در کار و تأثیر آن بر ارزش عمل.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:وصیتنامه سیاسی- الهی— ۱۳۶۱/۱۱/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۵
۱۳۶۱۱۳۶۵

فقط سال ۱۳۶۵همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

پسرم! نه گوشه‌گیری صوفیانه دلیل پیوستن به حق است، و نه ورود در جامعه و تشکیل حکومت، شاهد گسستن از حق. میزان در اعمال، انگیزه‌های آنها است. چه بسا عابد و زاهدی که گرفتار دام ابلیس است و آن دام‌گستر، با آنچه مناسب او است چون خودبینی و خودخواهی و غرور و عُجْب و بزرگ‌بینی و تحقیر خلق الله و شرک خفیّ و امثال آنها، او را از حق دور و به شرک می‌کشاند. و چه بسا متصدی امور حکومت که با انگیزه الهی به معدن قرب حق نائل می‌شود، چون داود نبی و سلیمان پیامبر- علیهما السلام- و بالاتر و والاتر چون نبی اکرم- صلّی الله علیه و آله و سلّم- و خلیفه بر حقّش علی بن ابی طالب- علیه السلام- و چون حضرت مهدی- ارواحنا لِمَقْدَمِه الفداء- در عصر حکومت جهانی‌اش. پس میزان عرفان و حرمان، انگیزه است. هر قدر انگیزه‌ها به نور فطرت نزدیکتر باشند و از حُجب حتّی حُجب نور وارسته‌تر، به مبدا نور وابسته‌ترند تا آنجا که سخن از وابستگی نیز کفر است.

تمایز اعمال هم‌صورت به غایات و انگیزه‌های آن‌ها

… ظاهر بشود و از یک مومن موحد یا از یک ولی خدا، ظاهر یکی است. شمشیری که ابن ملجم می‌کشد و بهترین خلق الله را شهید می‌کند با شمشیری که بهترین خلق الله می‌کشد و عدو الله را اعدام می‌کند در صورت یکی است؛ شمشیر است و قدرت عمل است و کشتن آن طرف یا شهید کردن آن طرف. اما آنچه که ممتاز می‌کند این دو عمل را از هم و همه اعمال صادره از بشر به واسطه او ممتاز می‌شود، آن عبارت از غایات اعمال است، انگیزه‌های اعمال است. این شمشیر برای چه کشیده شد و برای چه زده شد؟ این ندا برای چی بلند شد و برای چی ختم شد؟ اگر شمشیر برای خدا بلند بشود و برای خدا به پایین بیاید، این انگیزه، انگیزه الهی است، ارزشمند است؛ اگر برای شیطان باشد، این ابلیسی است و ارزشمند نیست. این در همه اعمال مردم است؛ در همه اعمال خصوصی انسان در اعمال اجتماعی، سیاسی، انقلابی است.

تبدیل تلخی مصائب به لذت با توجه به غایات اعمال

… طرف ما هم کشته می‌شود، از باب این است که این انگیزه برای اسلام است. وقتی انگیزه برای اسلام شد، دیگر لذت دارد نه غم، منتها ما چون ناقص هستیم و نرسیدیم به آن مقامی که باید برسیم، از این جهت تلخی داریم. ما البته تلخی‌ها داشتیم به حسب این وضع روحی‌ای‌ که داریم. از ما اشخاص بزرگ شهید شده است به دست اشخاص پلید، و خانوارها، خانواده‌ها، اطفال اینها الآن دارند کشته می‌شوند و این برای ما سخت است، برای ما دشوار است، لکن وقتی انگیزه را ملاحظه کنیم و غایات اعمال را ملاحظه کنیم و اگر بفهمیم این مقاصدی که انبیا داشتند و آن کارهایی که انبیا کردند و آن کارهایی که در صدر اسلام واقع شده است چه جور بوده است، برای ما سهل می‌شود؛ یعنی، خوف از بین می‌رود، تلخی مبدّل به لذت می‌شود، ناگواری مبدل به گوارایی می‌شود. و هر چه طرف این انگیزه پیش برویم و این مطلب روحی را بر خودمان تزریق کنیم و با مجاهدت پیش برویم، این اسباب این می‌شود که هیچ تلخی، ما در دنیا نبینیم مگر آن چیزی که مخالف اسلام است. آنی که مخالف اسلام است برای ما تلخ باشد و آن چیزی که برای اسلام است برای ما …

سفارش به الهی کردن انگیزه‌ها به‌جای کشورگیری و سلطه

… جوانها را می‌شنوم، بعضی از این شادی‌های آنها را می‌بینم در جبهه‌ها، می‌بینم که جایی که الان آتش است و هر روز آتشبازی است، اینها با سرافرازی و با عظمت روح و با شادی دارند پیش می‌روند، من متحیر می‌شوم و از این حسرت می‌برم که ما نرسیدیم به یک همچو مقامی. سعی کنید که انگیزه‌ها، انگیزه‌های الهی باشد. سعی کنید که به مردم خودتان هر جا هستند، به کشورهای خودتان هر جا هستند تزریق کنید که انگیزه‌هایشان الهی باشد؛ برای کشورگیری نباشد، برای سلطه نباشد، برای دنیا نباشد. گمان نکنند که دنیا یک چیزی است که باقی می‌ماند، چند روز می‌ماند دست این و از بین می‌رود. آن چیزی‌ که باقی می‌ماند آنی است که للَّه تعالی است. ما عِنْدَکُمْ یَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللهِ باقٍ،[3] ما عند الله آن چیزهایی است که انسان برای خدا می‌کند، آنها باقی هست …