رفتن به محتوای اصلی

انگلیسمکان

نام‌های دیگر: بریتانیا، انگلستان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

کشور بریتانیا و سیاست‌های استعماری آن در ایران و جهان اسلام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گفتگو با علی امینی (نخست وزیر) در مورد مشکلات و نابسامانی‌های جامعه «1»— ۱۳۴۰/۱۰/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۰ تا ۱۳۶۶
۱۳۴۰۱۳۶۶

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

شاهدها (۲۰ پاراگراف)

آوردن رضاخان بر سر کار و اعتراف به آن

در این طول پنجاه سال که تمامش را من شاهد بودم، شاید شما سِنتان اقتضا نکند، اما من تمام این پنجاه سال را از زمانی که رضا خان آمد اینجا و کودتای آن زمان را کرد- 99[1] ظاهراً- تا حالا ما شاهد این حکومت و طرز این حکومت و وضع اینها بودیم. رضا خان که آمد، این با دست انگلیسها آمد که بعد انگلیسها هم خودشان اقرار کردند این را که ما این را آوردیم- در رادیو دهلی، در جنگ عمومی- و چون از ما تخلف کرد حالا داریم می‌بریمش. بردندش آنجا که باید ببرند. ابتدا هم که آمد با حربه اسلام آمد. حربه اسلام را بر ضد اسلام. شروع کرد به کارهایی که مسلمانها از آنها خوششان می‌آمد. خوب، در ایران از باب اینکه قضیه سید الشهدا- سلام الله علیه- خیلی اهمیت دارد، این روی آن نقطه خیلی پافشاری می‌کرد. …

توطئه‌گری مفسدان فراری در پناه انگلستان برای بازگرداندن وضع سابق

… مغز عوض شده است. یک کسی که پنجاه سال مغزش را آنها تربیت کرده‌اند و از مغز انسانی بیرونش کردند، یک مغز غربی روی آن گذاشتند، این هر چه هم که ضربه از غرب به این مملکتش می‌خورد، به این کشور می‌خورد، باز هم از آنها تعریف می‌کند. باز هم دنبال این است که برگرداند. الآن بعضی از این مفسدها که از ایران بیرونشان کردند رفتند در آنجا در پناه انگلستان، آنجا رفتند توطئه‌گری. برای اینکه باز برگردانند وضع را. باز همان مسائل را برگردانند مشغول توطئه هستند. اینجا هم روابط با آنها هست. از اینجا هم باز روابط هست. از اینجا روابط با امریکا هست. روابط اشخاص برای توطئه‌گری با امریکا هست. با انگلستان هم هست.

آوردن رضاخان به حکومت برای منافع خود

شما می‌دانید که ایران در مدت حکومت این دو خبیث،[2]- که حکومتشان هم بر خلاف قانون بود- یک بُرهه‌ای از زمان گرفتار انگلستان بود و بعدش گرفتار امریکا؛ یعنی عمده‌اش امریکا. رضا خان را انگلیسها آوردند و مامورش کردند برای ما، و محمد رضا را متفقین که آمدند ایران- به حسب گفته خودش- صلاح دیدند که محمد رضا باشد. البته آنها صلاح ملت را که نمی‌دیدند، صلاح خودشان را می‌دیدند. در طول این مدت هم گرفتاریهای همه جانبه ملت ما را- چه زنها و چه مردها- همه می‌دانید. شاید بسیاریش را یادتان نباشد که من یادم است که اینها در زمان رضا خان به اسم اتحاد شکل، به اسم کشف حجاب، چه کارها کردند، چه پرده‌ها دریدند از این مملکت. چه‌ زورگوییها کردند و …

مطالبهٔ استرداد بختیار و هشدار دربارهٔ توقیف جوانان ایرانی

… دیگر رفتار می‌کنیم. آنها خیال نکنند که ما هم همین طور نشسته‌ایم گوش می‌کنیم که هر غلطی اینها می‌خواهند بکنند. نخیر، این طور نیست. مساله باز انقلاب است. یک انقلابِ زیادتر از انقلاب اول خواهد شد. باید سر جای خودشان بنشینند و این خائن را او برگرداند. و آن خائن؛ بختیار خائن را هم او برگرداند. نه اینکه بختیار خائن را ببرند آنجا و بنشیند و توطئه کند و افراد دور خودش جمع کند و- عرض بکنم- روزنامه بنویسد و اطلاعات درست کند، و جوانهای ما را دولت انگلستان توقیف کند و بگیرد، برای خاطر اینکه تظاهر بر ضد شاه یا بر ضد بختیار کرده‌اند. اگر دست برندارند از اینها و این جانیها را تحویل ندهند، یا لا اقل بیرون نکنند از مملکت خودشان، ما تکلیف دیگری داریم و عمل می‌کنیم به آن تکلیف.

پناه دادن انگلستان به بختیار و مغزهای فراری که علیه ایران تبانی می‌کنند

… شما اسمش هم نشنیده باشید؛ اما ما بودیم در آن زمان که این مامور بود که به ملیّین، به اشخاصی که اظهار مخالفت با دیکتاتوری می‌کردند، آمپول مرگ تزریق می‌کرد. آن هم یک مغزی بود، حالا اگر یک همچو مغزی از ایران فرار کرد، ما بنشینیم غصه بخوریم که مغز فرار کرده؟! شماها چه طور این طور تشخیص می‌دهید که این مغزهایی که رفته‌اند پیش اربابهایشان، این مغزهایی که مجتمع شده‌اند در انگلستان و بر ضد ایران دارند تبانی می‌کنند و تظاهر می‌کنند، این مغزهایی که دنبال بختیار دارند جمع می‌شوند، و بختیار و اینها را انگلستان پناه داده و در پناه سرنیزه انگلستان دارند زندگی می‌کنند، ما برای اینها بنشینیم اظهار تاسف بکنیم؟ یا این مغزهایی که به امریکا فرار کردند، برای اینکه بروند آنجا پولهایی که در اینجا جمع کرده‌اند خرج بکنند، ما برای اینها باید اظهار تاسف بکنیم؟ فکرهایتان را عوض کنید! افکاری که پنجاه سال در مغزهای شما جمع شده است، و اصلًا تشخیص نمی‌توانید بدهید به واسطه آن …

اعلام آوردن و بردن رضاخان در رادیوی دهلی

… ندارند جوانهای ما! بازی این بزرگها را نخورید. اینها خیانتکاراند! اینهایی که تزریق می‌کنند به شما «ملت گریه»، «ملت گریه»، اینها خیانت می‌کنند. بزرگهایشان و اربابهایشان از این گریه‌ها می‌ترسند؛ دلیلش این است که رضا خان آمد همه اینها را برد از بین، و مامور بود. دلیلش این است که رضا خان آخرش که رفت، انگلستان در رادیوی دهلی اعلام کرد که ما این را آوردیم، حالا هم بردیم! درست هم می‌گفتند. آورده بودند برای سرکوب کردن اسلام، و یکی از راههایش همین بود که این مجالس را از دست شما بگیرند. جوانهای ما خیال نکنند که دارند یک خدمتی می‌کنند می‌روند توی مجلس اگر صحبت عزا بشود، می‌گویند نه، این را نگو، غلط است این حرف، باید این را بگوید، …

برنامهٔ بدنام کردن افراد صالح با اتهام وابستگی به انگلیس و آمریکا

… چیزهایی می‌گویند، باید احتراز بکنند. من نمی‌دانم این مردم چه مردمی هستند. مع الاسف در بین جوانهای ما هم اشخاصی هستند زودباور. به مجرد اینکه می‌گویند فلانی بله، امریکایی است، می‌بینیم که یک عده از جوانها هم باورشان می‌آید که امریکایی است! فلانی انگلیسی است. برنامه خود امریکاییها و انگلیسیها این است که اشخاص صحیح را به اسم انگلیسی و به اسم امریکایی ضایعش کنند؛ چون می‌دانند خودشان ضایع هستند! می‌دانند ملت پیش آنها چه جور هست اسم انگلیسی.

القای انگلیسی بودن روحانیون به مردم از سوی خود انگلیسی‌ها

یک راه دیگرش هم، که در عَرْض همین دنبال می‌شد، اینکه روحانیت را از دست مردم بگیرند؛ اینها در باری‌اند. اینها انگلیسی‌اند! خود انگلیسها تزریق می‌کردند، خود انگلیسها به مردم این طور می‌گفتند، که اینها انگلیسی‌اند؛ اینها منحرف‌اند؛ انگلیسی‌اند! خودشان به مردم این طور می‌گفتند. آنهایی که اجیر بودند از طرف آنها به مردم این طور تزریق می‌کردند. خوب، سابق در ده- بیست سال پیش از این، بیست سال پیش از این؛ یا یک قدری بیشتر، انگلیس معروف بود و مطرح بود، بعد امریکا جلو افتاد ... اینها درباری‌اند، اینها انگلیسی‌اند، اینها را گذاشته‌اند برای …

تلاش صریح برای حفظ شاه به‌خاطر منافع خود

… می‌دادند؛ در پاریس که من بودم، مکرّر می‌آمدند، و مستقیماً با من تماس می‌گرفتند، گاهی با بعضی از کسانی که به من مربوط بودند تماس می‌گرفتند، گاهی به صورت تحذیر[5] و گاهی به صورت نصیحت، و اینها و می‌خواستند که حفظ کنند محمد رضا را؛ رژیم را می‌خواستند حفظ کنند. انگلستان هم به صراحت [تلاش‌] می‌کرد که ما باید این را حفظش کنیم، منافع ما در این است! دیگران هم همین طور بودند و مع الاسف دولتهای اسلامی هم همین طور بودند. دولتهای اسلامی هم پشتیبانی می‌کردند، و اصلًا جدا بودند از مقاصد ما، و مطابق با این مشی می‌کردند. مع ذلک یک ملتی وقتی یک چیز را خواست و آن خواستش هم خواست الهی بود، یک مطلب مادی نمی‌خواست، …

طراحی حزب توده و آوردن رضاشاه در دوران نفوذ گستردهٔ انگلیس

… چنانچه اساس «حزب توده» را من یادم است. آن کسی که حزب توده را در ایران ایجاد کرد سلیمان میرزا بود. سلیمان میرزا همسفر من بود در مکه، آدم نماز خوان و آدم مومن! یک‌ بچه‌ای هم از سر راه برداشته بود که معامله اولادی با او می‌کرد، آن هم برداشته بود آورده بود مکه. این توده‌ای به آن معنایی که اینها می‌گویند نبود که اعتقاد هیچ نداشته باشد، اصلًا این از طریق انگلیسها این طرح را ریخته بود. آن وقت، در آن وقتی که سلیمان میرزا بود، زمان سابق بود، امریکایی‌ها خیلی در اینجا [نفوذ] نداشتند؛ بلکه هیچ، اینکه زیاد دست داشت انگلیسها بودند. و لهذا رضا شاه [را] هم انگلیسها آوردند، به طوری که خود آنها در رادیو گفتند، گفتند: ما این را آوردیم؛ و بعد که خیانت کرد، بیرونش کردیم! و حالا دیگر انگلیسها نیستند، هر چه هست امریکاست، که زیادتر، در اینجاها هم نفع و طمعش زیادتر است؛ هم نفوذش در این ممالک شرقی بیشتر است، و ان شاء الله این نفوذ در ایران دیگر قطع شد و قطع می‌شود از این جهت، به نظر آدم می‌آید که …

نفوذ انگلیس در گذشته و جایگزینی آمریکا در حال حاضر

… بود مکه. خودش هم یک آدم نمازخوان! در آن شعرها، آن وقت که تکفیر سلیمان نمازی[2] و کذا برایش گفته بود که این نماز می‌خواند، چرا تکفیرش می‌کنی؟! حزب توده به دست سلیمان میرزای نمازی و طاعتی و مکّه برو ایجاد شد! این مستقیماً از انگلیس‌ها بود. حزب توده شوروی نبود؛ حزب توده انگلیس‌ها بود! آن وقت انگلیس‌ها اینجا [نفوذ] داشتند؛ حالا امریکایی‌ها هستند. در دربار همین محمد رضا خان از همین کمونیست‌ها خدمتگزار بودند! از همین سران اینها خدمتگزار بودند. مطلب این نیست که ما خیال کنیم که نه اینها کمونیست‌اند؛ کمونیست نیستند اینها، کمونیست به آن معنایی که خودشان ادّعا می‌کنند که ما طرفدار ضعفا و مستضعفین هستیم و …

بی‌ضرر دانستن نماز و روزه و ضرر داشتن محتوای واقعی اسلام برای امپراتوری

… بودند عراق را گرفته بودند، شنیدم که آن سردارشان دیده بود که یک کسی دارد بالای ماذنه یک چیزی می‌گوید- اذان می‌گفتند. گفته بود این چیست؟ گفته بودند اذان می‌گوید. گفته بود که به امپراتوری انگلستان هم ضرر دارد این؟ گفته بودند نه. گفت بگوید، هر چه می‌خواهد بگوید! نماز و روزه ما به امپراتوری انگلستان ضرری نداشت، هیچ هم کاری نداشتند؛ بروید هر چه می‌خواهید نماز بخوانید، هر چه می‌خواهید روزه بگیرید! آنی که به امپراتوری همه ضرر داشت آن اسلام و محتوای واقعی اسلام بود که مع الاسف بسیاری‌اش مَنْسی واقع شده است. سیاسات اسلام همچو منسی شده است که اصلًا سیاست یک ننگی بود در اینجا! فلان آخوند «سیاسی» است! و «ساسه العباد»، که در «زیارت جامعه» می‌خوانیم، اگر به یک مقدس مآبی هم می‌گفتند، تعبیرش لا بد می‌کردند. جرات نمی‌کرد بگوید که آن هم سیاسی است. این یک چیز ننگ‌آوری بود …

اعلام آوردن و بردن رضاشاه و انتقال جواهرات ایران به انگلستان

… به قم آمدند و مرکز را قم قرار دادند؛ لکن باز با حیله و با فشار این را هم ساکت کرد و خفه کرد؛ و دیدید که در مدت چندین سال که این مشغول به فعالیت بود و مشغول به سلطنت بود با مردم چه کرد و با ذخایر ما چه کرد؛ که شاید نتواند تاریخ درست اطلاع در آن پیدا بکند. و آن وقت که بنا شد برود، و رفت، انگلستان اعلام کرد به وسیله رادیو دهلی- که آن وقت تحت نظر انگلستان بود- که رضا شاه را ما آوردیم؛ و بعد از اینکه خیانت کرد به ما، او را بردیم! وقتی که بردند او را، جواهرهای ایران را در چمدانها گذاشتند و در کشتی گذاشتند او را، و خود او هم، یعنی جواهرها را خود او جمع کرد، چمدانها را پر کرد از جواهر. و با کشتی حرکتش دادند برای بیرون از ایران و در بین دریا- آن طوری که به ما آن وقت اطلاع دادند- در بین …

بردن رضاخان و جواهرات و ذخایر ملت ایران

… را بردند در آن کشتی که برایش مهیا کرده بودند که برود. در آن کشتی گذاشتند، و بین راه، آن طوری که یکی از صاحب‌منصبهایی که همراه بوده است نقل کرده بود برای یکی از علما، و او برای من نقل کرد، گفته بود که آن چمدانها را با رضا شاه در کشتی گذاشتند و راه انداختند. وسط دریا یک کشتی دیگری که مخصوص حمل دوابّ بود، مخصوص حمل حیوانات بود، آوردند متصل کردند به این کشتی، و به رضا خان گفتند بیا اینجا! رفت آنجا- البته مخصوص حمل دوابّ بود، و خوب هم حمل کردند!- گفته بود که چمدانها؟! گفته بودند که بعد می‌آید! خودش را بردند به آن جزیره، و چمدانهای این ملت را و ذخایر این ملت را انگلیسها بردند. عین همین مطلب در زمان ما- یعنی آن هم زمان ما بود، لکن در این زمان که همه‌تان یادتان هست- این تحقق پیدا کرد؛ که اینها وقتی که مایوس شدند از اینکه دیگر نمی‌توانند مستقر باشند در اینجا، پولهای این ملت را از بانکهای اینجا- مبالغی بسیار هنگفت، حیرت‌انگیز- هر یک از …

تحمیل رضاخان بر ملت ایران

من تشکر می‌کنم از آقایان که آمدند از نزدیک اوضاع این ملت ما را ببینند، گرچه نمی‌توانند ببینند. ملت ما اخیراً پنجاه و چند سال گرفتار دو حاکم غیر قانونی و جائر، که یکی از طرف انگلیسها بر ما تحمیل شد و آن رضا خان بود. و یکی هم از جانب دولتهای سه‌گانه، که یکی از آنها انگلیس و یکی امریکا و یکی شوروی بود. و در طول این پنجاه سال جنایاتی کردند بر این ملت و خیانتهایی کردند بر این ملت که در چند روز و چند سال نمی‌تواند کسی احصا[1] کند. بعضی از جنایات و خیانتهای اینها در دست نیست. …

تحمیل قرارداد بر ایران با نمایش کشتی جنگی در گذشته

… را زد و بیرون کرد آنی که آنها می‌خواستند باشد. این شکست در این معنا یک شکست کمی و آسانی برای آنها نبود، که آن وضع که آنها پیش آورده بودند، که به همه مغزها تحمیل کرده بودند که شما هیچ کاری نمی‌توانید بکنید. تا ما حرکتی بکنیم چه خواهد شد. سابق این طور بود. اگر یک کاری می‌خواستند بکنند، یک قراردادی، یک کاری و ایران یک اهمالی می‌کرد، یک کشتی از انگلستان می‌آمد طرفهای خرمشهر و آنجاها خودش را نشان می‌داد تمام می‌شد. آن قرارداد بسته می‌شد به هر طوری که آنها می‌خواستند. اگر یک کشتی از امریکا می‌آمد در نزدیکیهای خلیج، مطلب تمام بود. دیگر همه دستشان را روی دست هم می‌گذاشتند. اما حالا می‌بینند این طور شده است که یک جمعیتی در این طرف دنیا قیام کرده است، و کشتیهای اینها همه‌اش می‌آید اینجا و سرگردان دارد می‌گردد. اینها هیچ‌ اعتنا …

آوردن پدر محمدرضا به ایران به دست انگلیسی‌ها

… این را نداریم که دولت امریکا نظرش از ما برگردد و نظر خوب بشود برای این که دولت امریکا منافع زیاد از دست داده است و بدتر از او آن جوّی که پیش آمده است، در بسیاری از جاها آن جوّ سیاسی که پیش آمده است، آن حیثیت سیاسی‌اش [را] هم امریکا، دولت امریکا از دست داده. بنا بر این آنها یک نظر بدی به ما دارند از باب این که ما را دشمن خودشان می‌دانند و ما در عین حالی که داد مظلومی می‌زنیم که ما در ظرف سی و چند سال که این شاه بوده در این جا و آنها این را در این جا نصب کردند، چنانکه خود محمد رضا این را اقرار کرد که بعد از این که متفقین آمدند در این جا- که آن وقت یکی روزولت بود که آمد- آنها صلاح دیدند که من و خانواده ما در این جا باشیم که از اول همان طور که پدر او را انگلیس‌ها آوردند در ایران، خود این [را] هم متفقین یعنی این سه دولت متفق اینها آوردند و مسلط کردند بر ما. خوب ما می‌بینیم که دولت امریکا بر ما مسلط کرده است یک کسی را که تمام حیثیت ما را، چه ذخایر ما را و چه نیروی جوان‌های ما را و چه جهات دیگری که ما داشتیم اینها ما را تقریباً خلع سلاح کردند، از این جهت ما نظرمان نسبت به دولت امریکا و ملت ما هم نظرشان به ملت …

القای انگلیسی بودن روحانیون از سوی خود انگلیسی‌ها

… درست کرده‌اند برای اینکه مردم را خوابشان کنند، مثل افیونی که به مردم می‌دهند تخدیر می‌شوند، مردم را تخدیر کنند، تا اینکه آنها هم مال مردم را بخورند و اینها در خواب باشند. ادیان را این طور نمایش می‌دادند آخوندها را هم: اینها درباری‌اند؛ اینها انگلیسی هستند. خود انگلیسیها این طور القا می‌کردند که بگویید انگلیسی‌اند! اینها درباری هستند؛ این آخوندها چه هستند.

روی کار آوردن رضاخان به خاطر منافع انگلستان

… روسیه، اینها همه با هم حمله کردند، در جایی که مخالفت با آلمان می‌خواستند بکنند حمله کردند به ایران، در عین حالی که همه چیز ایران در خطر بود و مردم برای همه چیزشان نگران بودند، لکن وقتی گفتند که رضا خان را اینها برده‌اند مردم شادی می‌کردند! این طور رفتار کرد. رفتار غیر عقلایی، رفتاری که برای خاطر انگلستان آن وقت انگلستان این را آورد روی کار.

واگذاری مرتعی غنی به ملکهٔ انگلستان و دوستانش

… یک بازاری که دستش را مرتب دراز می‌کند پیش دولتهای خارجی- خصوصاً امریکا- [که‌] «گندم بده، جو بده نمی‌دانم چه»! با اینکه ایران اگر خودش کشاورزی را بکند، باید صادر بکند به سایر ممالک؛ نباید از آنجا بگیرد. همه چیز ما را از بین بردند. دامداری ما را از بین بردند. مراتع ما را، مراتعی که- به تصدیق خود خارجیها- گفتند بهترین مراتع برای دامداری، غنی ترین مراتع برای دامداری، مرتع فلان‌ جاست- و من هم اسمش را یادم نیست- این را دادند به ملکه انگلستان و چند نفر از دوستان او! این را به او دادند و الآن نمی‌دانم ... وضعشان چطور است. تمام مراتع ما را از بین بردند به اسم ملی کردن. مردم را دستشان را منقطع کردند و خودشان چاپیدند و رفتند. و همین طور جنگلهای ما را به اسم ملی کردن ... به اشخاص خارج فروختند و استفاده‌اش را کردند. نفت را هم …